Tỷ lệ thanh niên ngoài giáo dục và việc làm tại Anh tăng cao

Số lượng thanh niên từ 16 - 24 tuổi không tham gia học tập, làm việc hoặc đào tạo tại Anh đã đạt gần 1 triệu người, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ. Ảnh: Alamy

Theo báo cáo của tổ chức Resolution Foundation, số người trẻ từ 16 đến 24 tuổi thuộc nhóm này đã tăng lên gần 1 triệu người, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ. Riêng nhóm 18–24 tuổi, tỷ lệ NEET tăng từ 13% năm 2019 lên 15% vào năm 2025, tương đương khoảng 900.000 người.

Điều đáng chú ý là sự gia tăng này không chỉ phản ánh sự suy yếu của thị trường việc làm. Báo cáo chỉ ra bốn nguyên nhân chính khiến Anh tụt lại phía sau so với nhiều quốc gia tương đương, gồm sức khỏe thanh niên suy giảm, đặc biệt là sức khỏe tâm thần; hệ thống giáo dục nghề nghiệp kém hiệu quả; cơ chế phúc lợi thiếu gắn kết với thị trường lao động và triển vọng việc làm đi xuống.

Trong đó, yếu tố sức khỏe ngày càng trở nên nổi bật khi ngày càng nhiều người trẻ gặp vấn đề tâm lý, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng học tập và duy trì công việc ổn định.

Trong 22 quốc gia thành viên EU thuộc OECD được phân tích, chỉ có Italia và Lithuania có tỷ lệ NEET cao hơn Anh. Tuy nhiên, nếu so với các nền kinh tế phát triển tương đương, khoảng cách càng rõ rệt hơn.

Thanh niên Anh có khả năng rơi vào tình trạng “không học, không làm” cao hơn so với Đức và Đan Mạch, và cao gấp ba lần so với Hà Lan, quốc gia được xem là hình mẫu trong việc kết nối thanh niên với thị trường lao động.

Một điểm nghẽn đáng chú ý nằm ở hệ thống phúc lợi. Báo cáo cho thấy số người trẻ nhận trợ cấp nhưng không có sự tương tác thường xuyên với cơ quan chức năng đang tăng mạnh. Số người từ 18 đến 24 tuổi nhận trợ cấp mà không cần liên hệ với Bộ Lao động và Lương hưu đã tăng từ 160.000 lên 300.000 kể từ năm 2019.

Theo bà Lindsay Judge, Giám đốc nghiên cứu của Resolution Foundation, hệ thống hiện tại “vừa kỳ vọng quá nhiều, vừa cung cấp quá ít”, khiến nhiều thanh niên bị mắc kẹt ngoài thị trường lao động thay vì được hỗ trợ quay trở lại.

Bối cảnh này diễn ra khi chính phủ Anh đang chịu nhiều sức ép từ giới doanh nghiệp. Việc Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves tăng đóng góp bảo hiểm quốc gia của doanh nghiệp thêm 25 tỉ bảng, cùng với việc nâng lương tối thiểu và mở rộng quyền lợi lao động, bị cho là làm gia tăng chi phí tuyển dụng.

Tuy vậy, Resolution Foundation nhận định những thay đổi về thuế và lương không phải nguyên nhân duy nhất, khi thị trường việc làm suy yếu chỉ giải thích hơn một nửa mức tăng NEET, phần còn lại gắn với các vấn đề về sức khỏe và cấu trúc hệ thống hỗ trợ.

Chính phủ Anh cho biết đang chuyển hướng từ “nhà nước phúc lợi” sang “nhà nước việc làm”, với gói đầu tư 2,5 tỉ bảng nhằm tạo ra một triệu cơ hội cho thanh niên, cùng 3,5 tỉ bảng hỗ trợ việc làm cho người ốm và người khuyết tật.

Dù vậy, theo các chuyên gia, giải quyết bài toán NEET không thể chỉ dừng ở tạo việc làm. Kinh nghiệm từ các quốc gia như Hà Lan cho thấy cần đầu tư đồng bộ vào sức khỏe tâm thần, nâng chất lượng đào tạo nghề và thiết kế lại hệ thống phúc lợi theo hướng chủ động, gắn kết chặt chẽ hơn với thị trường lao động.

Theo Guardian

N.THANH