Tuyển Việt Nam và nỗi lo gót chân Achilles từ băng ghế dự bị

Đội tuyển Việt Nam đang trải qua giai đoạn thăng hoa nhất về mặt kết quả trong hai năm qua với chuỗi 17 trận bất bại liên tiếp, bao gồm 15 chiến thắng và 2 trận hòa. Những thắng lợi thuyết phục trước Malaysia (3-1) và Bangladesh (3-0) không chỉ đưa đội bóng vươn lên vị trí thứ 99 trên bảng xếp hạng FIFA mà còn khẳng định vị thế dẫn đầu khu vực. Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang đó là một nghịch lý đáng lo ngại: sự phụ thuộc quá mức vào một nhóm nhân sự cố định.

HLV Kim Sang-sik phải giải quyết bài toán nhân sự.

Sức mạnh từ những nhân tố đặc biệt

Diện mạo mới của hàng công Việt Nam mang đậm dấu ấn của các cầu thủ nhập tịch. Sự xuất hiện của Xuân Son và Đỗ Hoàng Hên đã cung cấp những giải pháp mà bóng đá nội vốn thiếu hụt trong nhiều năm. Khả năng càn lướt của Xuân Son kết hợp với tư duy sáng tạo của Hoàng Hên, cùng sự hỗ trợ từ những cái tên đẳng cấp như Hoàng Đức và Quang Hải, đã tạo nên một bộ khung tấn công được đánh giá là mạnh nhất trong lịch sử bóng đá nước nhà.

Tuy nhiên, sự thăng hoa này dường như chỉ nằm ở lớp vỏ của đội hình xuất phát. Thực tế cho thấy, khi những quân bài chủ chốt này không có mặt trên sân, lối chơi của đội tuyển lập tức bộc lộ những vết nứt lớn.

Lỗ hổng từ chiều sâu đội hình

Bài toán nan giải nhất đối với HLV Kim Sang-sik hiện nay chính là kết cấu lực lượng thiếu chiều sâu. Khoảng cách về trình độ giữa nhóm đá chính và lực lượng dự bị hiện đang quá xa, đặc biệt là ở hành lang cánh phải và vị trí trung phong cắm. Tại cánh phải, Tiến Anh đang là lựa chọn tin cậy duy nhất với dấu giày trong 3 bàn thắng ở 2 trận gần nhất. Tuy nhiên, khi Tiến Anh bị phong tỏa hoặc cần nghỉ ngơi, đội tuyển gần như không có phương án thay thế tương xứng khi Văn Thanh và Tấn Tài đều vắng bóng.

Gia Hưng còn non kinh nghiệm thi đấu.

Đáng chú ý, sự lệ thuộc vào Xuân Son đã trở thành một "con dao hai lưỡi". Thống kê cho thấy trong suốt năm 2025, khi chân sút 29 tuổi vắng mặt, Việt Nam đã vô cùng chật vật ngay cả trước các đối thủ yếu như Lào hay Nepal. Những gương mặt dự phòng như Việt Cường hay Gia Hưng vẫn chưa cho thấy sự trưởng thành cần thiết để gánh vác trọng trách. Trong khi đó, niềm hy vọng Phạm Tuấn Hải đang trải qua giai đoạn sa sút phong độ trầm trọng với hiệu suất ghi bàn rất thấp tại cả V-League lẫn đấu trường quốc tế.

Sự an toàn và bài toán nhân tố mới

Dù từng có giai đoạn tích cực thử nghiệm những gương mặt trẻ như Văn Trường, Thanh Bình hay Vĩ Hào, nhưng gần đây HLV Kim Sang-sik đang có xu hướng quay lại với sự an toàn. Chiến lược gia người Hàn Quốc ưu tiên sử dụng bộ khung cũ từ thời tiền nhiệm kết hợp với các cầu thủ nhập tịch, khiến luồng gió mới tại đội tuyển dần nhạt đi.

Ngọc Tân trong màu áo Thanh Hóa.

Những nhân tố từng gây ấn tượng tại AFF Cup 2024 như Đình Triệu, Ngọc Tân hay Ngọc Quang hiện không còn được trọng dụng thường xuyên. Ngoài Hai Long và Quang Vinh là những phát hiện hiếm hoi, hàng ngũ đội tuyển đang thiếu vắng sự cạnh tranh cần thiết. Việc thiếu các phương án xoay tua không chỉ khiến lối chơi dễ bị bắt bài mà còn tiềm ẩn nguy cơ chấn thương cho các trụ cột trong các giải đấu dài hơi như Asian Cup hay vòng loại World Cup 2030.

Nhìn chung, sự chênh lệch giữa "tổ 1" và "tổ 2" đang là điểm yếu chí mạng của đội tuyển Việt Nam. Để duy trì vị thế và vươn tầm châu lục, HLV Kim Sang-sik cần quyết liệt hơn trong việc bồi dưỡng các nhân tố kế cận, thay vì chỉ dựa vào một đội hình 11 người xuất sắc.

Tuệ Nhân