Tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh: Chuẩn bị sớm để không 'lỡ nhịp'

Mở rộng lựa chọn nhưng không “mở” theo cảm tính

Trả lời thắc mắc về việc đăng ký nguyện vọng lớp 10 có bị giới hạn khoảng cách hay không, ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cho biết, theo Quyết định 1700/QĐ-UBND của UBND TP Hồ Chí Minh, không có quy định bắt buộc về bán kính 10km khi đăng ký nguyện vọng.

Học sinh THPT TP Hồ Chí Minh trong ngày hội tư vấn tuyển sinh lớp 10.

Tuy vậy, Phó Giám đốc Sở nhấn mạnh, đăng ký nguyện vọng không giới hạn khoảng cách nhưng phụ huynh nên cân nhắc kỹ khi đăng ký cho con học trường quá xa nơi ở hiện tại.

Theo ông Nguyễn Văn Phong, sau sáp nhập, học sinh hoàn toàn có thể đăng ký vào tất cả các trường THPT trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, với những trường hợp đăng ký nguyện vọng quá xa nơi ở theo dữ liệu VNeID (khoảng 10km đối với khu vực TP Hồ Chí Minh, Bình Dương cũ và 13km đối với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ), các trường THCS sẽ thực hiện tư vấn để phụ huynh điều chỉnh phù hợp, tránh lựa chọn thiếu thực tế.

Đáng lưu ý, ông Phong cũng nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng: “Sau khi kết thúc thời gian điều chỉnh nguyện vọng, học sinh không được thay đổi nguyện vọng vì bất kỳ lý do gì”.

Không chỉ ở bậc THPT, tuyển sinh lớp 1 và lớp 6 năm nay cũng có nhiều điểm mới. Ông Nguyễn Võ Đăng Khoa, Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh, cho biết học sinh sẽ được xét tuyển theo hai nhóm: Nhóm theo nơi ở hiện tại (dữ liệu VNeID) và nhóm theo các trường hợp đặc biệt như gần nơi làm việc của cha mẹ, học sinh chuyển nơi cư trú hoặc chuyển tỉnh.

“Việc tuyển sinh sẽ do UBND phường, xã, đặc khu quyết định và phân bổ dựa trên chỉ tiêu tại các trường và tình hình thực tế tại địa phương, trên tinh thần ưu tiên đối tượng 1, sau đó mới xét đến đối tượng 2”, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa thông tin.

Thực tế cho thấy, nhiều phụ huynh đã bắt đầu chủ động tìm hiểu sớm để tránh bị động. Phụ huynh Thành Trung (xã Nhà Bè) chia sẻ, gia đình vừa chuyển nơi ở sang phường Xóm Chiếu nên lo lắng việc cập nhật địa chỉ để con được phân bổ học lớp 6 đúng khu vực. “Gia đình mong muốn con được xét vào trường gần nơi ở mới như Vân Đồn, nhưng nếu không cập nhật kịp thì có thể bị phân về nơi cũ, vừa xa vừa không phù hợp”, anh Thành Trung chia sẻ.

Trong khi đó, phụ huynh Nguyễn Thanh Phong (khu vực Dĩ An, Bình Dương cũ) cho biết sau sáp nhập, con có thể đăng ký vào các trường thuộc TP Hồ Chí Minh cũ, nhưng gia đình vẫn rất cân nhắc. “Có thêm nhiều lựa chọn nhưng nếu chọn trường quá xa thì việc đi lại mỗi ngày sẽ rất vất vả. Gia đình tôi phải tính kỹ chứ không thể chọn theo cảm tính”, anh Phong lo lắng.

Cân nhắc kỹ nguyện vọng vì không có cơ hội lựa chọn lại

Ở bậc THPT, nguyên tắc tuyển sinh được siết chặt theo hướng rõ ràng và nhất quán. Ông Nguyễn Võ Đăng Khoa, Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh, nhấn mạnh, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đảm bảo tinh thần 1 học sinh chỉ trúng tuyển 1 loại hình, 1 nguyện vọng tại 1 thời điểm.

Học sinh trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (phường Chợ Quán, TP Hồ Chí Minh).

Theo đó, học sinh có thể đăng ký 2 nguyện vọng lớp chuyên và 3 nguyện vọng lớp 10 thường. Tuy nhiên, khi đã trúng tuyển và xác nhận nhập học, các em không thể chuyển sang nguyện vọng khác.

Đáng chú ý, kết quả lớp chuyên sẽ được công bố trước. “Nếu học sinh trúng tuyển nhưng không nộp hồ sơ trong thời gian quy định thì sẽ được chuyển xuống xét 3 nguyện vọng thường. Tuy nhiên, nếu sau đó muốn quay lại nộp hồ sơ chuyên thì sẽ không được”, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa cho biết.

Điều này đồng nghĩa, mọi quyết định gần như chỉ có một lần. Ở góc độ chuyên môn, ông Trịnh Đình Thảo, Phó hiệu trưởng Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, TP Hồ Chí Minh lưu ý phụ huynh cần phân biệt rõ giữa các loại hình lớp. “Lớp chuyên Tiếng Anh và chuyên Tiếng Anh theo đề án 5695 là lớp chuyên, thực hiện theo quy định đối với lớp chuyên. Còn lớp tích hợp là lớp không chuyên”, ông Thảo thông tin.

Sự khác biệt này không chỉ nằm ở chương trình học mà còn ở cách tuyển sinh và yêu cầu đầu vào. Nếu không nắm rõ, phụ huynh dễ đăng ký sai định hướng.

Về bài thi ngoại ngữ, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa cho biết thêm, học sinh đang học Ngoại ngữ 1 là tiếng Anh thì chỉ có thể dự thi bài thi ngoại ngữ là tiếng Anh, phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông hiện hành. Một số trường hợp đặc biệt có thể thi tiếng Nhật nếu đã được học từ trước.

Đồng thời, với các chương trình chuyên theo đề án 5695, học sinh không học từ cấp THCS sẽ không thể tham gia do phải thực hiện thêm bài thi riêng. Đây là điểm kỹ thuật quan trọng nếu không nắm rõ sẽ dễ đăng ký sai.

Trước lo lắng về tỷ lệ chọi và điểm chuẩn, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa cho rằng, phụ huynh và học sinh không nên quá tập trung vào dự đoán. “Điểm chuẩn phụ thuộc vào số lượng đăng ký, chỉ tiêu và kết quả bài làm. Việc dự đoán sẽ khiến học sinh xao nhãng việc ôn tập”, ông Khoa nói.

Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh thêm về các lựa chọn khác ngoài trường công lập: “Học sinh tại các trung tâm giáo dục thường xuyên vẫn được cấp bằng tốt nghiệp THPT và có đầy đủ quyền lợi để tham dự kỳ thi tốt nghiệp, xét tuyển đại học như các học sinh khác”.

Chia sẻ từ phụ huynh Trần Tài (có con đang học lớp 9 tại Dĩ An, Bình Dương cũ) cho thấy áp lực lựa chọn là rất lớn. “Gia đình có hộ khẩu tại TP Hồ Chí Minh nên muốn đăng ký nguyện vọng cho con về học tại đây. Nhưng vì không được thay đổi nguyện vọng sau khi chốt nên phải tính toán rất kỹ, tránh chọn sai”.

Trong bối cảnh tuyển sinh đầu cấp có nhiều thay đổi, từ mở rộng phạm vi lựa chọn đến siết chặt nguyên tắc trúng tuyển, các chuyên gia giáo dục đều cho rằng phụ huynh và học sinh cần chuyển từ tâm lý “chọn theo cảm tính” sang “chọn theo chiến lược”. Khi mọi quyết định gần như chỉ có một lần, việc tìm hiểu kỹ thông tin, đánh giá đúng năng lực và cân nhắc điều kiện thực tế sẽ là yếu tố then chốt để không đánh mất cơ hội ngay từ điểm xuất phát.

Bài và ảnh: Hương Trần/Báo Tin tức và Dân tộc