Tuyển sinh đại học 2026: Tích hợp các tiêu chí vào một phương thức chung

Học sinh tham gia ngày hội tư vấn tuyển sinh năm 2026 tại Thanh Hóa. Ảnh: HUST

Thay vì duy trì hàng loạt phương thức xét tuyển riêng lẻ gây nhiễu loạn và tình trạng "ảo", nhiều trường đại học đồng loạt chuyển sang xét tuyển kết hợp nhiều tiêu chí trong mùa tuyển sinh đại học năm 2026.

Tuyển sinh 2026 ghi nhận một lộ trình hoàn toàn mới - tích hợp tất cả tiêu chí vào một công thức chung

Những năm trước đây, thí sinh thường bị bủa vây bởi 5-6 phương thức xét tuyển độc lập như: xét học bạ, xét điểm thi tốt nghiệp, xét điểm đánh giá năng lực hay chứng chỉ quốc tế. Tuy nhiên, mùa tuyển sinh 2026 ghi nhận một lộ trình hoàn toàn mới: Tích hợp tất cả tiêu chí vào một công thức chung.

Tại Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, sự thay đổi diễn ra quyết liệt nhất khi nhà trường cắt giảm từ 5 phương thức của năm 2025 xuống chỉ còn 2 phương thức chính: Xét tuyển thẳng và xét tuyển kết hợp.

Đại diện Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết việc tinh gọn này nhằm tập trung đánh giá chất lượng đầu vào toàn diện, thay vì để thí sinh phải "chạy" theo quá nhiều cửa xét tuyển khác nhau.

Tại hội nghị tổng kết tuyển sinh đại học năm 2025 và triển khai phương hướng năm 2026, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết sẽ đổi mới tuyển sinh theo hướng tinh gọn, chuẩn hóa và đồng bộ với định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như xu thế quốc tế.

Cụ thể, năm 2026, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh chủ trương thống nhất triển khai một phương thức xét tuyển tích hợp, được thiết kế dựa trên 3 nhóm tiêu chí: kết quả thi trung học phổ thông, kết quả đánh giá năng lực và quá trình học tập trung học phổ thông.

Trong đó kết quả đánh giá năng lực đóng vai trò trụ cột. Theo Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, mô hình này hướng đến giảm số lượng phương thức, hạn chế gây rối cho thí sinh và tạo sự đồng bộ trong đánh giá đầu vào.

Tương tự, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh cũng đẩy mạnh phương thức xét tuyển tổng hợp. Điểm xét tuyển của thí sinh sẽ được cấu thành từ nhiều thành phần: Kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, điểm thi đánh giá năng lực, học bạ và chứng chỉ quốc tế.

Cũng chính trong xu hướng mới, cách tính điểm của các trường không còn là phép cộng đơn thuần mà là sự phân bổ trọng số dựa trên đặc thù đào tạo:

Ưu tiên nhóm ngành mũi nhọn, như ở Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục nhân đôi hệ số môn Toán ở hầu hết các tổ hợp; riêng ngành Tiếng Anh thương mại sẽ nhân đôi môn Tiếng Anh.

Bổ sung năng lực số, nhiều tổ hợp mới xuất hiện như Toán - Tin học - Tiếng Anh hay Toán - Giáo dục kinh tế và pháp luật - Tiếng Anh, nhằm tìm kiếm những thí sinh có tư duy công nghệ và khả năng hội nhập. Tất nhiên, điểm này chỉ xuất hiện ở những khối ngành đặc thù.

Bên cạnh đó, qua quan sát phương án tuyển sinh của một số trường, dễ nhận thấy trọng số linh hoạt: Tại Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, điểm đánh giá năng lực thường chiếm tỉ trọng cao, kết hợp cùng kết quả học tập để đảm bảo thí sinh có năng lực học thuật bền vững.

Việc gộp chung các tiêu chí xét tuyển được các chuyên gia đánh giá là bước đi tất yếu để làm sạch dữ liệu tuyển sinh. Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ rằng việc quy đổi các loại điểm về cùng một thang đo với tỉ trọng khác nhau sẽ giúp loại bỏ tình trạng xét tuyển độc lập chồng chéo.

Đồng quan điểm, Thạc sĩ Phạm Thái Sơn (Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định: "Xét tuyển tổng hợp giúp hạn chế việc thí sinh đăng ký quá nhiều phương thức cùng lúc, đồng thời phản ánh sát thực tế năng lực của người học thay vì chỉ phụ thuộc vào một bài thi duy nhất."

Như vậy có thể thấy, xu hướng xét tuyển tổng hợp đã được các trường xây dựng lộ trình. Năm 2026, các trường như Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã chuẩn hóa phương thức tổng hợp.

Năm 2028, Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí minh dự kiến cũng sẽ chuyển đổi toàn diện sang hình thức kết hợp (điểm thi + học bạ + chứng chỉ tiếng Anh).

Dù xu hướng tổng hợp mang lại sự công bằng, nhưng cũng đặt ra thách thức cho thí sinh trong việc chuẩn bị hồ sơ. Lời khuyên từ chuyên gia, thí sinh cần nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường bởi cách quy đổi điểm và trọng số có sự khác biệt lớn. Việc tập trung học tốt các môn cốt lõi (Toán, Văn, Anh) kết hợp với các kỳ thi đánh giá năng lực sẽ là "chìa khóa" an toàn nhất để bước chân vào giảng đường đại học trong bối cảnh mới.

Hồng Phong