Tuyển sinh đại học 2026: Nhiều con đường để đến với ngành yêu thích

Theo các chuyên gia, không phải ai cũng may mắn trúng tuyển ngành yêu thích ngay từ đầu. Với xu hướng đào tạo liên ngành, bằng kép và tuyển sinh theo nhóm ngành, thí sinh được trao rất nhiều cơ hội.

Tìm lộ trình phù hợp

Những ngày cuối của đợt đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học, không ít học sinh vẫn đứng trước lựa chọn khó khăn: Mạnh dạn đăng ký vào ngành mình yêu thích hay chọn một ngành an toàn hơn để tăng khả năng trúng tuyển.

Nguyễn Thu An, học sinh một trường THPT tốp đầu tại Hà Nội mang đến gian tư vấn của Trường Đại học Ngoại thương nỗi băn khoăn quen thuộc vơínhiều thí sinh. Em luôn yêu thích ngành Kinh tế đối ngoại nhưng điểm chuẩn của ngành này nhiều năm liên tiếp đều trên 28 - thuộc nhóm cao nhất của trường. Với mức điểm dự kiến thấp hơn, Thu An lo lắng liệu có nên từ bỏ ước mơ.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Dung Huệ, Trưởng khoa Tiếng Anh Thương mại, Trường Đại học Ngoại thương tư vấn cho thí sinh. Ảnh: FTU

Nghe chia sẻ từ Thu An, Tiến sĩ Nguyễn Thị Dung Huệ, Trưởng khoa Tiếng Anh Thương mại, Trường Đại học Ngoại thương cho biết, đây là tâm lý rất phổ biến. Tuy nhiên, trong bối cảnh giáo dục đại học hiện nay, việc không trúng tuyển ngay ngành yêu thích không đồng nghĩa với việc đánh mất cơ hội theo đuổi ngành đó.

Tiến sĩ Dung Huệ thông tin, Kinh tế đối ngoại là ngành đào tạo truyền thống, khẳng định vị thế của Trường Đại học Ngoại thương suốt 65 năm qua và luôn có sức hút lớn với thí sinh. Với những em có mức điểm cao, nhưng vẫn chưa đủ để trúng tuyển ngành này, nhà trường vẫn có nhiều lộ trình để người học sau này sở hữu tấm bằng chính quy của ngành Kinh tế đối ngoại.

Một trong những lựa chọn phổ biến là đăng ký học một ngành gần, sau đó từ năm thứ hai có thể đăng ký học thêm ngành Kinh tế đối ngoại nếu đáp ứng điều kiện về kết quả học tập. Sinh viên đạt điểm trung bình chung từ 7,0/10 trở lên có thể đăng ký học ngành thứ hai. Do nhiều học phần giữa các chương trình có nội dung tương đồng nên được công nhận tín chỉ, giúp rút ngắn đáng kể thời gian học.

Một lựa chọn khác là sau khi hoàn thành chương trình và nhận bằng của ngành thứ nhất, sinh viên tiếp tục học ngành Kinh tế đối ngoại để nhận thêm bằng cử nhân chính quy.

Theo Tiến sĩ Dung Huệ, xu hướng của thị trường lao động hiện nay là liên ngành và xuyên ngành. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào một chuyên ngành, sinh viên sở hữu hai lĩnh vực chuyên môn sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn hơn khi tìm việc.

“Chẳng hạn, nếu lựa chọn Tiếng Anh Thương mại, sinh viên vừa được đào tạo chuyên sâu về ngoại ngữ, vừa có nhiều học phần tương đồng với Kinh tế đối ngoại. Khi học tiếp ngành thứ hai, các em sẽ được miễn giảm nhiều tín chỉ. Sau khi tốt nghiệp, người học đồng thời có năng lực ngoại ngữ và kiến thức chuyên sâu về kinh tế quốc tế - một lợi thế lớn trong bối cảnh hội nhập”, Tiến sĩ Dung Huệ nêu dẫn chứng.

Không chỉ Trường Đại học Ngoại thương, chương trình bằng kép cũng đang được nhiều cơ sở giáo dục đại học triển khai. Tại Đại học Quốc gia Hà Nội, sinh viên có thể theo học đồng thời hai chương trình đào tạo thuộc nhiều lĩnh vực như khoa học tự nhiên, công nghệ kỹ thuật, khoa học xã hội, luật, kinh doanh quốc tế, ngoại ngữ hay giáo dục. Nhờ được miễn nhiều học phần tương đương giữa hai chương trình, sinh viên có thể hoàn thành hai bằng đại học chính quy trong thời gian tối ưu.

Tận dụng cơ hội từ đăng ký theo nhóm ngành

Không chỉ mở rộng cơ hội bằng các chương trình bằng kép, nhiều trường đại học hiện nay còn chuyển mạnh sang mô hình tuyển sinh theo nhóm ngành. Theo các chuyên gia, đây cũng là một cánh cửa sáng giúp thí sinh đến gần hơn với ngành học mình yêu thích.

Nhiều trường mở mã xét tuyển theo nhóm ngành. Ảnh: ND

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Phú Khánh, Phó Tổng Giám đốc Đại học Phenikaa cho biết, tính liên thông giữa các ngành trong cùng một nhóm đào tạo hiện rất cao. Vì vậy, thay vì chỉ đăng ký một ngành duy nhất, thí sinh nên lựa chọn từ hai đến ba ngành thuộc cùng một nhóm nghề nghiệp.

Ví dụ, trong khối Kinh tế, các em có thể đăng ký đồng thời Quản trị kinh doanh, Kinh tế quốc tế và Marketing. Ở khối Kỹ thuật có thể lựa chọn Cơ điện tử, Điện tử hoặc Công nghệ ô tô. Dù cùng thuộc một nhóm ngành nhưng điểm chuẩn của từng ngành thường có sự chênh lệch. Việc sắp xếp nhiều lựa chọn trong cùng nhóm sẽ giúp tăng khả năng trúng tuyển, đồng thời vẫn bảo đảm theo đuổi đúng định hướng nghề nghiệp.

Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thái Hưng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội cho hay, nhà trường đang tuyển sinh theo nhóm ngành đối với mã QHS11 (nhóm ngành Khoa học giáo dục và khác) với 4 ngành: Khoa học giáo dục, Quản trị chất lượng giáo dục, Quản trị công nghệ giáo dục, Quản trị trường học) và mã QHS12 (nhóm ngành Tâm lý học, Tâm lý học giáo dục) với 2 ngành: Tham vấn học đường, Tâm lý học đường.

Theo Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, mục tiêu của mô hình này là tạo thêm thời gian để sinh viên trải nghiệm, đánh giá năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp trước khi quyết định theo học chuyên sâu.Sau khi hoàn thành năm học thứ nhất, căn cứ vào điểm xét tuyển đầu vào, kết quả học tập và nguyện vọng của sinh viên, nhà trường sẽ thực hiện phân ngành theo quy định đã công bố.

"Việc phân ngành sau một năm học tạo thêm cơ hội để các em lựa chọn đúng ngành phù hợp với năng lực và mong muốn của bản thân", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thái Hưng chia sẻ.

Theo các chuyên gia, trong những giờ cuối trước khi hệ thống đăng ký nguyện vọng đóng lại, điều thí sinh cần làm là rà soát kỹ thông tin đăng ký, sắp xếp thứ tự nguyện vọng hợp lý, tìm hiểu kỹ các chính sách đào tạo của từng trường... Thí sinh không nên tự giới hạn cơ hội của mình chỉ vì căn cứ vào phổ điểm, bởi các trường đại học đang ngày càng đa dạng phương thức đào tạo và tạo nhiều lộ trình để người học có thể từng bước tiếp cận ngành nghề yêu thích.

Điệp Quyên