Tuyến đường đất sét và hành trình dựng xây niềm tin ở Abyei

Không chỉ nối lại huyết mạch giao thông, những người lính mũ nồi xanh Việt Nam còn để lại dấu ấn bằng những hoạt động hỗ trợ cộng đồng, góp phần vun đắp niềm tin của người dân Abyei và lan tỏa hình ảnh Việt Nam trách nhiệm, nhân văn trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Đội Công binh số 4 Việt Nam khảo sát tuyến đường Abyei - Agok. (Nguồn: Đội Công binh số 4 Việt Nam)

Chinh phục vùng đất khắc nghiệt

Abyei nằm giữa Sudan và Nam Sudan, là địa bàn có vị trí đặc biệt về địa lý và chính trị. Sau nhiều năm xung đột, khu vực này vẫn được Liên hợp quốc duy trì lực lượng gìn giữ hòa bình nhằm hỗ trợ bảo đảm an ninh, tạo điều kiện cho hoạt động nhân đạo và thúc đẩy ổn định.

Trong điều kiện đó, một tuyến đường không đơn thuần là công trình giao thông. Với người dân địa phương, đường sá thông suốt đồng nghĩa với khả năng tiếp cận trường học, bệnh viện, chợ và các nguồn cung cấp lương thực, nhu yếu phẩm.

Với Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc tại Abyei (UNISFA), giao thông thuận lợi là điều kiện quan trọng để duy trì tuần tra, vận chuyển hậu cần, triển khai các hoạt động nhân đạo và tiếp cận những khu vực cần hỗ trợ.

Thiên nhiên Abyei lại đặt ra những thử thách đặc biệt. Mùa khô, nhiệt độ có thể lên gần 50 độ C, nắng nóng và bụi đỏ phủ kín mặt đất, doanh trại và phương tiện. Khi mùa mưa đến, lớp đất sét đen đặc trưng của khu vực nhanh chóng ngậm nước, trở nên nhão và tạo thành những hố bùn sâu, khiến nhiều phương tiện có nguy cơ sa lầy, giao thông bị chia cắt.

Tuyến đường Abyei - Agok dài 37 km từng xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm khai thác, sử dụng và chịu tác động của thời tiết. Mặt đường xuất hiện nhiều ổ gà, ổ voi; nền đường lún, hệ thống thoát nước hư hỏng, nhiều đoạn bị xói lở. Mỗi trận mưa lại khiến tình trạng xuống cấp thêm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hoạt động của UNISFA và đời sống, sinh kế của người dân.

Tuyến đường Abyei - Agok dài 37 km từng xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm khai thác, sử dụng và chịu tác động của thời tiết. (Nguồn: Đội Công binh số 4 Việt Nam)

Nhận thấy ý nghĩa đặc biệt của tuyến giao thông này và đánh giá cao năng lực chuyên môn của Đội Công binh số 4 Việt Nam, UNISFA giao đơn vị thực hiện nhiệm vụ nâng cấp, sửa chữa. Yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm chất lượng công trình mà còn phải hoàn thành trước khi mùa mưa trở lại.

Với những người lính công binh Việt Nam, đó thực sự là cuộc chạy đua với thời gian và thời tiết. Ngay từ đầu, Đội Công binh số 4 xây dựng phương án thi công gồm ba giai đoạn: san gạt, khôi phục những đoạn mặt đường bị hư hỏng; nâng khoảng 50 cm nền đường bằng 150.000 m³ đất, cát; cuối cùng rải lớp vật liệu murram dày 20-30 cm tạo “áo giáp” bảo vệ mặt đường.

Các công đoạn được triển khai liên tục, làm tới đâu gia cố, lu lèn tới đó nhằm tăng khả năng chịu tải và hạn chế nguy cơ sạt lở, hư hỏng khi mưa lớn. Với tinh thần “vượt nắng, thắng mưa”, lực lượng công binh tổ chức thi công từ sáng sớm, tận dụng tối đa những khoảng thời gian thời tiết thuận lợi.

Trên công trường, những chiếc máy xúc, máy ủi, xe ben, xe lu nối nhau hoạt động. Bụi đất phủ kín quân phục và máy móc; hơi nóng từ mặt đường và động cơ khiến điều kiện làm việc càng khắc nghiệt. Những bữa cơm được tranh thủ ngay bên vệ đường, dưới những khoảng bóng râm ít ỏi. Không có khái niệm “giờ hành chính” khi tiến độ luôn bị sức ép bởi mùa mưa đang đến gần.

Bên cạnh yêu cầu kỹ thuật, công tác bảo đảm an ninh, an toàn cũng được đặt lên hàng đầu. Đội Công binh số 4 phối hợp chặt chẽ với Phái bộ, lực lượng quân cảnh và chính quyền địa phương để nắm chắc tình hình, chủ động xử lý các nguy cơ trong quá trình thi công.

Sau 85 ngày, tuyến đường Abyei - Agok dài 37 km được khôi phục, với nền đường được gia cố, lu lèn chắc chắn, hệ thống taluy và rãnh thoát nước được cải thiện. Đáng chú ý, công trình hoàn thành sớm 35 ngày so với kế hoạch của Phái bộ.

Thiếu tướng Ganesh Kumar Shrestha đánh giá đây là công trình có ý nghĩa và tầm vóc lớn đối với cộng đồng Abyei kể từ khi Phái bộ được thành lập năm 2011, đồng thời ghi nhận những nỗ lực và năng lực của Đội Công binh số 4 Việt Nam.

Với người dân địa phương, 37 km đường được khôi phục không chỉ là một con số. Đó là khoảng cách được rút ngắn giữa bản làng với bệnh viện, giữa khu dân cư với chợ, trường học và các nguồn hỗ trợ nhân đạo. Với UNISFA, đó là tuyến giao thông góp phần nâng cao khả năng cơ động và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Nhưng với những người lính Việt Nam, khi công trình hoàn thành, một hành trình khác cũng bắt đầu: hành trình xây dựng niềm tin.

Các chiến sĩ công binh khôi phục tuyến đường trong hoàn cảnh thời tiết khắc nghiệt. (Nguồn: Đội Công binh số 4 Việt Nam)

Khi con đường trở thành nhịp cầu của lòng tin

Nếu một công trình được đo bằng mét đường, khối lượng đất đá và tiến độ thi công, thì lòng tin lại được hình thành từ những điều bình dị hơn.

Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ tại Abyei, Đội Công binh số 4 không chỉ tập trung vào các công trình được giao mà còn tích cực tham gia các hoạt động hỗ trợ cộng đồng. Những người lính Việt Nam giúp người dân khắc phục phương tiện bị sa lầy, sửa chữa những đoạn đường bị xói lở, hỗ trợ cải thiện các tuyến đường dẫn tới khu dân cư, nhà thờ, bệnh viện.

Trong những thời điểm cộng đồng gặp khó khăn do dịch bệnh như Ebola và sốt rét, các y, bác sĩ quân y mũ nồi xanh Việt Nam hỗ trợ vật tư y tế, tuyên truyền kiến thức phòng, chống dịch bằng những hình thức gần gũi, dễ hiểu. Những hoạt động như hướng dẫn quy tắc “không chạm”, thực hành 6 bước rửa tay theo chuẩn y tế hay tổ chức “vũ điệu rửa tay” giúp thông điệp sức khỏe đến gần hơn với người dân, đặc biệt là trẻ em.

Đội Công binh số 4 cũng tham gia sửa chữa trường học bị hư hỏng, san lấp sân trường, đóng mới bàn ghế cho học sinh. Đặc biệt, xưởng mộc của đơn vị trở thành nơi hướng dẫn nghề cho hơn 100 học sinh địa phương. Các em được làm quen với dụng cụ, học cách đo đạc, chuẩn bị vật liệu và thực hành những kỹ năng mộc cơ bản. Dưới sự hướng dẫn của những người lính Việt Nam, các em lần đầu tiên có thể tự tay lắp ráp những bộ bàn ghế cho chính ngôi trường của mình.

Ông Karbino Dut, Bộ trưởng Bộ Giáo dục khu vực Abyei, đánh giá những người lính Việt Nam không chỉ sửa chữa đường sá mà còn truyền cảm hứng học tập và lao động cho thế hệ trẻ, qua đó thể hiện những giá trị nhân đạo mà cộng đồng quốc tế cùng hướng tới.

Trong thư gửi Đội Công binh số 4, chính quyền Khu vực Hành chính đặc biệt Abyei ghi nhận không chỉ chất lượng tuyến đường mà còn trân trọng những đóng góp thiết thực của đơn vị đối với cộng đồng địa phương.

Những lời ghi nhận ấy được bồi đắp từ nhiều việc làm cụ thể. Người dân không đánh giá một lực lượng gìn giữ hòa bình bằng những báo cáo kỹ thuật. Họ ghi nhớ qua những gì nhìn thấy và trải nghiệm: một chiếc xe được giúp đẩy khỏi vũng bùn, một con đường được sửa chữa, một ngôi trường được khôi phục hay một đứa trẻ được hướng dẫn cách sử dụng dụng cụ lao động an toàn.

Ông Deng, Trưởng làng Banton, chia sẻ rằng mỗi khi nhìn thấy xe có cờ đỏ sao vàng của Việt Nam, trẻ em trong bản lại chạy ra đón. Người dân biết những người lính Việt Nam đã hỗ trợ nước uống, sửa đường để xe cấp cứu có thể đi qua và dành cho họ sự quý mến, tin tưởng.

Thượng tá Trịnh Văn Cường, Đội trưởng Đội Công binh số 4, khẳng định đơn vị không chỉ nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ mà còn mong muốn mang lại những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng địa phương. Với những người lính Việt Nam, giúp đỡ người dân là “mệnh lệnh từ trái tim”.

Từ những hành động giản dị ấy, khoảng cách giữa lực lượng gìn giữ hòa bình và cộng đồng sở tại dần được thu hẹp. Niềm tin không hình thành trong một ngày mà được vun đắp từ sự hiện diện, trách nhiệm và nhất quán trong từng việc làm.

Xưởng mộc của đơn vị trở thành nơi hướng dẫn nghề cho hơn 100 học sinh địa phương. (Nguồn: Đội Công binh số 4 Việt Nam)

Dấu ấn Việt Nam trên hành trình gìn giữ hòa bình

Ông Justice Charles Jok, Trưởng Khu vực Hành chính đặc biệt Abyei, nhận định những gì Đội Công binh Việt Nam thực hiện không chỉ là những con đường mà còn mang lại hy vọng về một tương lai tốt đẹp hơn cho người dân nơi đây.

Nhìn từ hoạt động gìn giữ hòa bình, mỗi công trình mà Đội Công binh số 4 thực hiện đều có giá trị vượt ra ngoài phạm vi kỹ thuật. Một tuyến đường được khôi phục giúp lực lượng UNISFA tiếp cận địa bàn nhanh hơn; một trường học được sửa chữa tạo điều kiện để trẻ em học tập tốt hơn; một hoạt động hỗ trợ y tế góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Quan trọng hơn, mỗi việc làm cụ thể lại góp phần xây dựng mối quan hệ tin cậy giữa lực lượng gìn giữ hòa bình với người dân.

Đó cũng là cách hình ảnh Việt Nam được tạo dựng trên trường quốc tế: không phải bằng những lời giới thiệu, mà bằng năng lực, kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và sự nhân văn.

Từ một đất nước từng trải qua chiến tranh, Việt Nam hôm nay cử những người lính của mình đến những vùng đất còn nhiều bất ổn để góp phần gìn giữ hòa bình. Những người lính mũ nồi xanh mang theo năng lực chuyên môn, tinh thần hợp tác và truyền thống nhân ái của dân tộc để chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.

Chiều xuống rất nhanh trên vùng đất Abyei. Ánh nắng cuối ngày trải dài trên tuyến đường nối Abyei với Agok. Những đoàn xe tiếp tục lăn bánh, người dân qua lại, trẻ em đến trường. Cuộc sống bình thường dần trở lại trên con đường từng bị bùn đất chia cắt.

Ba mươi bảy kilômét đường có thể đo bằng bản đồ, nhưng hành trình mà những người lính Việt Nam đã đi qua ở Abyei chỉ có thể đo bằng một giá trị khác là lòng tin.

Thượng tá Trịnh Văn Cường chia sẻ, với những người lính mũ nồi xanh Việt Nam, phần thưởng lớn nhất không nằm ở những tấm bằng khen mà ở việc được góp một phần nhỏ để người dân Abyei được sống an toàn hơn, trẻ em được đến trường, người bệnh có đường tới bệnh viện và mỗi gia đình có thêm hy vọng về một ngày mai tốt đẹp.

Tuyến đường mới được khôi phục ở Abyei. (Nguồn: Đội Công binh số 4 Việt Nam)

Tuyến đường Abyei - Agok rồi sẽ tiếp tục chịu thử thách của những mùa mưa mới. Nhưng những dấu ấn mà Đội Công binh số 4 Việt Nam để lại trên vùng đất này không chỉ nằm ở những lớp đất, lớp đá hay hệ thống thoát nước. Đó còn là ký ức về những người lính đến từ một đất nước xa xôi nhưng đã hiện diện bằng sự chân thành, trách nhiệm và sẻ chia.

Từ con đường đất sét, họ đã tìm được con đường đến trái tim người dân Abyei. Và trên hành trình ấy, hình ảnh Việt Nam hiện lên giản dị mà sâu sắc: Một Việt Nam sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm, đóng góp cho hòa bình và đồng hành cùng cộng đồng quốc tế bằng những hành động cụ thể.

Nguyễn Văn Mậu