Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Donald Trump về eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington đang xem xét khả năng áp dụng cơ chế thu phí đối với tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz sau xung đột với Iran. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ tự nhận là “bên giành chiến thắng” và mong muốn kiểm soát tốt hơn tuyến hàng hải chiến lược này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Mỹ đang cân nhắc khả năng thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz sau xung đột với Iran. Ảnh: France24.

Theo đó, phát biểu trước báo giới ngày 6/4 (theo giờ địa phương) tại Nhà Trắng, khi được hỏi về khả năng chấp nhận để Iran thu phí đối với các tàu qua eo biển, Tổng thống Trump nêu quan điểm: “Tại sao chúng ta không thu phí? Tôi thà làm như vậy còn hơn để họ thu. Chúng ta là bên chiến thắng”.

Ông nhấn mạnh rằng, Mỹ có thể triển khai một phương án liên quan đến việc thu phí đối với các tàu thuyền đi qua tuyến đường biển này.

Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục khẳng định, Iran đã bị đánh bại về mặt quân sự. Ông đồng thời cho rằng, năng lực còn lại của nước này chủ yếu mang tính răn đe tâm lý. Tuy nhiên, trên thực tế, Tehran vẫn tiến hành các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa trong khu vực.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải đặc biệt quan trọng, kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, phần lớn nằm trong vùng lãnh hải của Iran và Oman. Trước khi xảy ra xung đột, khu vực này đảm nhiệm khoảng 20% lưu lượng vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu, đóng vai trò then chốt đối với an ninh năng lượng quốc tế.

Trước đó, vào ngày 5/4 (theo giờ địa phương), đăng tải trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump đã yêu cầu Iran đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước 20 giờ ngày 7/4 (theo giờ Washington, tức 7 giờ ngày 8/4 giờ Hà Nội).

Ông Trump cho biết, nếu không chấp thuận, Iran sẽ đối mặt với nguy cơ bị tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm cầu và nhà máy điện. Người đứng đầu Nhà Trắng cũng nhấn mạnh, bất kỳ thỏa thuận nào với Iran cũng phải bao gồm điều khoản bảo đảm lưu thông tự do đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ qua eo biển này.

Trong diễn biến liên quan, Iran đang triển khai cơ chế cho phép một số ít tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Cụ thể, các quốc gia được phân thành ba nhóm gồm “thù địch”, “trung lập” và “thân thiện”. Theo đó, các nước thuộc nhóm “thù địch” sẽ không được phép sử dụng eo biển Hormuz. Tàu thuyền của các quốc gia ''trung lập'' phải chịu mức phí cao, trong khi các nước “thân thiện” được miễn phí khi đi qua tuyến đường biển này.

Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf nhận định, tình hình tại eo biển sẽ không thể trở lại trạng thái trước xung đột.

Cùng quan điểm, Bộ trưởng Ngoại giao Iran, ông Abbas Araghchi, kêu gọi xây dựng các cơ chế mới nhằm quản lý tuyến đường thủy này sau chiến tranh, bảo đảm an toàn hàng hải và lợi ích của các quốc gia liên quan. Ông cho rằng, việc xây dựng một nghị định thư mới cần được tiến hành với sự tham gia của các quốc gia nằm hai bên eo biển.

Lê Vân