Tượng đài của kịch nói miền Nam

NSND Kim Cương và diễn viên trẻ trong một phân cảnh của vở Lá sầu riêng - tác phẩm gắn liền với tên tuổi của bà qua nhiều thế hệ khán giả. Ảnh: H.K

NSND Kim Cương là người kế thừa xuất sắc của cha lẫn mẹ, nhất là bà mẹ Bảy Nam. Từ 10 ngày tuổi, Kim Cương đã được mẹ bồng lên sân khấu cải lương để “diễn” vở Quan Âm Thị Kính với một… bình sữa. 6 tuổi, Kim Cương thật sự diễn vai Na Tra. Dì ruột của Kim Cương chính là NSND Năm Phỉ, cũng là cô đào tài sắc lẫy lừng, chị ruột của NSND Bảy Nam.

Thời thơ ấu, chính bà Năm Phỉ đã dạy cho Kim Cương rất nhiều chuyện nghề, có thể nói bà là người thầy ảnh hưởng lớn nhất đối với Kim Cương. Và Kim Cương đã lên sân khấu, rạng rỡ trong nhiều vở cải lương như Điêu Thuyền, Giai nhân và ác quỷ…

Nhưng khi 20 tuổi, Kim Cương lại “nổi loạn”, bỏ cải lương, thành lập đoàn kịch riêng, hồi đó gọi là thoại kịch. Lúc bấy giờ, kịch nói Sài Gòn cũng mới manh nha vài nhóm kịch ngắn của Trần Văn Trạch, La Thoại Tân… cho nên cô đào trẻ Kim Cương “phất cờ” như thế quả là một bùng nổ quá lớn.

Tuy nhiên, Kim Cương phải bước đi trên con đường chông gai y như mẹ mình. Bà vừa là nhà quản lý, vừa là diễn viên chính, vừa kiêm luôn vai trò tác giả kịch bản và đạo diễn. Bà nói: “Tác giả thời đó viết tuồng cải lương tiền thù lao lớn lắm, đâu ai chịu viết kịch cho tôi với cái giá nhẹ hều vì đoàn kịch mới thành lập. Thôi thì tôi tự viết, và thường ký tên Hoàng Dũng, mà cũng giấu dữ lắm, ai cũng tưởng một ông nào đó, chứ nếu nói ra họ lại nghĩ cô đào non choẹt mà viết thì không tin tưởng mua vé”.

Không ngờ, những kịch bản của Kim Cương đã đốn tim bao nhiêu khán giả. Hai viên ngọc lấp lánh là Lá sầu riêng và Bông hồng cài áo đã trở thành bất hủ trong lịch sử sân khấu, được truyền hình phát sóng hàng trăm lần, được tái dựng bởi rất nhiều thế hệ nghệ sĩ trẻ, tất cả đều khiến người xem rơi nước mắt.

Kim Cương thường nhắc về tình mẹ như để bù cho tuổi thơ khao khát của mình, và bà Bảy Nam luôn có vai trong các vở ấy, diễn xuất thần với cô con gái Kim Cương. Hai mẹ con như tri âm tri kỷ trên sân khấu.

Sau cánh màn nhung, Kim Cương lại tuyệt vời trong trách nhiệm công dân. Bà miệt mài làm từ thiện, lo cho người nghèo, bệnh nhân, trẻ mồ côi, nghệ sĩ khó khăn…

Bà bắt đầu làm từ thiện năm 1970, và sau 1975 thì giữ vị trí thường trực của Hội Bảo trợ Bệnh nhân nghèo. Khi thôi chức, bà vẫn vận động kinh phí lo cho các chương trình chứ không hề ngơi nghỉ. Nay gần 90 tuổi, bà vẫn đưa tay cho mọi người nắm lấy. Và đầu năm 2026 bà lên sân khấu diễn lại trích đoạn Lá sầu riêng trong sự vui mừng của khán giả...

HOÀNG KIM