Tưởng bệnh gan do rượu, người đàn ông phát hiện nhiễm sán lá gan nhỏ gây tắc mật

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC

Bệnh nhân nam L.V.D, 64 tuổi, trú tại Lào Cai, có tiền sử nghiện rượu nhiều năm với lượng tiêu thụ trung bình từ 250 đến 500 ml mỗi ngày và từng điều trị bệnh gan tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Khoảng hơn một năm trở lại đây, ông thường xuyên xuất hiện các cơn đau tức vùng hạ sườn phải kèm theo mệt mỏi, chán ăn và rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, người bệnh chủ quan cho rằng đây chỉ là biểu hiện của tuổi tác nên không đi khám. Gần đây, tình trạng mệt mỏi tăng rõ rệt, da bắt đầu vàng, xét nghiệm tại cơ sở y tế địa phương cho thấy men gan tăng cao. Sau một tháng điều trị nhưng men gan không cải thiện, gia đình đã đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để kiểm tra chuyên sâu.

Qua thăm khám và khai thác tiền sử, các bác sĩ ghi nhận người bệnh có thói quen ăn đồ tái sống và nghiện rượu kéo dài. Người bệnh được chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm đánh giá chức năng gan và tầm soát ký sinh trùng. Kết quả cho thấy chỉ số AST và ALT tăng rất cao, lên tới khoảng 1.700 U/L. Siêu âm gan mật phát hiện giãn nhẹ đường mật trong gan. Đặc biệt, xét nghiệm ký sinh trùng và soi phân ghi nhận số lượng lớn trứng sán lá gan nhỏ. Từ đó, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh nhiễm sán lá gan nhỏ ký sinh trong đường mật, gây viêm, ứ mật và giãn đường mật trên nền viêm gan mạn do rượu.

Theo BSCKI Lê Văn Thiệu, Phòng khám Ký sinh trùng, tại Việt Nam hiện lưu hành phổ biến hai loại sán lá gan nhỏ là Clonorchis sinensis và Opisthorchis viverrini, đặc biệt ở những vùng người dân có thói quen ăn cá sống hoặc cá chưa được nấu chín kỹ. Bệnh thường tiến triển âm thầm, các triệu chứng ban đầu không rầm rộ nên dễ bị bỏ sót hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý gan mật thông thường. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã kéo dài, gây tổn thương gan mạn tính, xơ hóa đường mật hoặc thậm chí xuất hiện biến chứng nặng như ung thư đường mật.

Trên lâm sàng, người nhiễm sán lá gan nhỏ có thể xuất hiện các biểu hiện như đau tức vùng hạ sườn phải, đầy bụng, khó tiêu, mệt mỏi kéo dài. Một số trường hợp có các cơn đau quặn gan tái diễn trong nhiều tháng hoặc nhiều năm. Sán lá gan nhỏ cư trú, phát triển và sinh sản trực tiếp trong hệ thống ống dẫn mật. Quá trình ký sinh lâu dài gây viêm mạn tính và xơ hóa thành ống mật. Khi số lượng sán nhiều, trứng và xác sán tích tụ có thể gây tắc nghẽn dòng chảy của mật, dẫn đến ứ mật, giãn đường mật và làm tổn thương gan ngày càng nặng. Hiện nay, sán lá gan nhỏ cũng được xếp vào nhóm tác nhân nguy cơ cao gây ung thư đường mật nếu nhiễm kéo dài trong nhiều năm.

Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa do ăn cá nước ngọt sống hoặc chưa nấu chín kỹ như gỏi cá, cá tái, cá nướng chưa chín hoàn toàn có chứa nang ấu trùng sán. Ngoài ra, việc sử dụng chung dao, thớt giữa thực phẩm sống và chín, hoặc không rửa tay sạch sau khi sơ chế cá cũng là những nguồn lây nhiễm quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.

Theo bác sĩ Lê Văn Thiệu, sán lá gan nhỏ là bệnh đã có thuốc điều trị đặc hiệu với hiệu quả cao nếu được phát hiện sớm. Người dân cần tuyệt đối tránh ăn cá nước ngọt sống hoặc tái, duy trì thói quen ăn chín uống sôi và đảm bảo vệ sinh trong chế biến thực phẩm. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau vùng hạ sườn phải, mệt mỏi kéo dài, men gan tăng hoặc vàng da, người bệnh nên đi khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm về sau.

Minh Nhật