Tuổi trẻ Đà Nẵng sáng kiến xây dựng Đà Nẵng xanh

Nhóm học sinh Trường THPT Nguyễn Văn Thoại (phường Hòa Xuân) giành giải nhất Cuộc thi “Danang Green Future Solutions - Sáng kiến xanh cho Đà Nẵng đáng sống” với mô hình “Nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ IoT kết hợp Biofloc”. Ảnh HOÀNG DŨNG

Đưa công nghệ vào ao nuôi

Mô hình “Nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ IoT kết hợp Biofloc” của nhóm học sinh Trường THPT Nguyễn Văn Thoại (phường Hòa Xuân) vừa xuất sắc giành giải nhất Cuộc thi “Danang Green Future Solutions - Sáng kiến xanh cho Đà Nẵng đáng sống” do Thành đoàn Đà Nẵng phối hợp Đại học Swinburne tổ chức.

Mô hình hướng đến hỗ trợ người nuôi theo dõi môi trường nước trong ao, hạn chế rủi ro trong quá trình nuôi và tiết kiệm chi phí vận hành.

Em Nguyễn Lê Nhật Quyên, lớp 12/9 - đại diện dự án cho biết hiện nay nhiều hộ nuôi vẫn áp dụng phương pháp truyền thống nên dễ bị tác động bởi các yếu tố như: dịch bệnh, thời tiết cực đoan hay ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến năng suất và điều kiện nuôi.

Qua khảo sát, nhóm nhận thấy việc theo dõi môi trường nước chủ yếu vẫn dựa vào kinh nghiệm và quan sát trực tiếp của người nuôi, trong khi khả năng ứng dụng công nghệ còn hạn chế do chi phí đầu tư và điều kiện tiếp cận.

Từ thực tế đó, nhóm nghiên cứu xây dựng mô hình mới nhằm khắc phục những hạn chế đang tồn tại và nâng hiệu quả kiểm soát trong nuôi trồng thủy sản.

Chia sẻ về cách vận hành, em Phan Nguyễn Phương Nhi, thành viên dự án cho biết, hệ thống gồm ba phần chính: nguồn điện, khối điều khiển và cơ khí. Trong đó, nhóm tích hợp công nghệ Biofloc để xử lý chất hữu cơ ngay trong ao nuôi, giúp cải thiện chất lượng nước. Đây là công nghệ được nhiều chuyên gia đánh giá thân thiện với môi trường, hướng đến phát triển bền vững.

Mô hình hỗ trợ người nuôi trồng thủy sản giảm bớt công việc, nâng cao hiệu quả kinh tế. Ảnh: HOÀNG DŨNG

Các chỉ số như pH, nhiệt độ, độ mặn được cảm biến ghi nhận và gửi về điện thoại qua phần mềm Tuya smart. Khi có thay đổi bất thường, hệ thống sẽ tự kích hoạt thiết bị để điều chỉnh. Nguồn điện được thiết kế kết hợp giữa điện mặt trời và điện lưới. Khi nguồn chính gián đoạn, hệ thống tự chuyển sang nguồn dự phòng để đảm bảo vận hành.

Theo Phương Nhi, điểm khác biệt của mô hình là nhiều thao tác trước đây phải làm thủ công đã được tự động hóa. Thay vì phải lội xuống ao để đo đạc hay canh giờ cho ăn, hệ thống sẽ tự giám sát và vận hành theo cài đặt sẵn. Người nuôi có thể theo dõi và điều khiển thiết bị từ xa qua điện thoại.

Hệ thống hỗ trợ nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ IoT kết hợp Biofloc của các em học sinh. Ảnh: HOÀNG DŨNG

Thầy Phan Văn Như Tịnh, Trường THPT Nguyễn Văn Thoại, giáo viên hướng dẫn mô hình, cho hay trong quá trình triển khai, học sinh đã chủ động tiếp cận thực tế sản xuất, từ khảo sát ao nuôi đến nhận diện những khó khăn cụ thể của người dân.

Mô hình được đánh giá có tính ứng dụng cao khi kết hợp công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học vào nuôi trồng thủy sản, góp phần giảm ô nhiễm môi trường nước và nâng hiệu quả kinh tế. Nếu được triển khai rộng rãi, mô hình có thể mang lại hiệu quả rõ rệt cho người nuôi trồng thủy sản trên địa bàn.

“Đà Nẵng đang hướng đến mục tiêu xây dựng thành phố môi trường. Dù còn ngồi trên ghế nhà trường nhưng các em học sinh đã có ý thức rõ ràng về bảo vệ môi trường. Những ý tưởng, sáng kiến của các em đang góp phần nhỏ để thành phố trở nên thông minh hơn, xanh, sạch hơn và ngày càng đáng sống”, thầy Tịnh chia sẻ.

[VIDEO] - Tuổi trẻ Đà Nẵng góp giải pháp xanh bảo vệ môi trường:

Tận dụng sợi thực vật làm cọ vẽ

Cũng tham gia cuộc thi “Danang Green Future Solutions - Sáng kiến xanh cho Đà Nẵng đáng sống” và giành giải ba, nhóm học sinh Trường THPT Ngô Quyền (phường An Hải) đã phát triển dự án “PaintBloom - Tơ thực vật tạo nên cọ vẽ xanh”. Sản phẩm là cọ vẽ làm từ sợi lá dứa và cây lưỡi hổ, có độ đàn hồi tốt, giữ màu ổn định và an toàn cho người sử dụng.

Em Trần Khánh Vân, lớp 11/8 - đại diện dự án cho hay cọ vẽ có thể được làm từ nhiều chất liệu khác nhau như: lông động vật, các loại tơ nhân tạo và tơ sợi thực vật. Song, cọ từ lông động vật và tơ nhân tạo có những bất cập riêng về chi phí cũng như tác động đến môi trường sau này.

Trong khi đó, tơ sợi thực vật là lựa chọn thân thiện với môi trường, giúp giảm ô nhiễm từ các chất thải khó phân hủy. Sản phẩm từ sợi thực vật ít gây dị ứng và an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Vì vậy, nhóm thử nghiệm sử dụng sợi thực vật để thay thế vật liệu truyền thống trong cọ vẽ.

Những cây cọ vẽ với ngòi bút từ tơ thực vật của nhóm học sinh Trường THPT Ngô Quyền. Ảnh: HOÀNG DŨNG

Theo em Vũ Hoàng Anh, thành viên dự án, để tách sợi từ nguyên liệu thực vật, nhóm áp dụng phương pháp enzymatic thay cho cách xử lý thông thường.

Việc kết hợp các enzyme như cellulase, xylanase và laccase giúp phá vỡ cấu trúc tế bào nhanh hơn, rút ngắn thời gian xử lý xuống còn khoảng 3 - 6 giờ, giảm chất thải và tiết kiệm năng lượng.

Ngoài ra, lá cây dứa thơm và lưỡi hổ là những nguyên liệu chưa được khai thác phổ biến trong lĩnh vực chế tạo dụng cụ mỹ thuật. Việc khai thác sợi từ lá của các loại cây này sẽ góp phần nâng cao giá trị kinh tế, hạn chế lãng phí tài nguyên nông nghiệp.

Dự án vận hành theo mô hình tuần hoàn khép kín với phần lá được dùng để tách sợi làm cọ, phần bã còn lại được ủ thành phân bón hữu cơ, góp phần tối ưu hóa nguyên liệu và giảm thiểu rác thải.

“Sản phẩm được phát triển theo hướng linh hoạt để phù hợp với người sử dụng. Chúng em có thể khắc tên hoặc hình ảnh như cầu Rồng, hay dòng chữ ‘Tôi yêu Đà Nẵng’ lên cọ vẽ để tạo điểm nhấn. Nhóm đã giới thiệu sản phẩm đến trường học và một số hoạt động cộng đồng để lan tỏa lối sống xanh”, Hoàng Anh chia sẻ.

Cô giáo Trịnh Thị Gấm, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền đánh giá, các dự án do học sinh thực hiện thời gian qua phản ánh rõ nét chuyển biến tích cực trong cách tiếp cận tri thức. Học sinh chủ động vận dụng kiến thức vào thực tiễn, hình thành nên những sản phẩm thiết thực, gắn liền với đời sống. Quá trình này giúp học sinh củng cố nền tảng kiến thức và rèn luyện tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và kỹ năng thực hành.

“Thành tích của các em là minh chứng cho hiệu quả của quá trình đổi mới phương pháp dạy học mà nhà trường đang triển khai. Có thể xem đây là “trái ngọt” khi học sinh chủ động quan sát, phân tích và giải quyết các vấn đề từ thực tiễn cuộc sống, góp phần cùng nhà trường hướng đến việc phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất cho học sinh”, cô Gấm chia sẻ.

Cuộc thi “Danang Green Future Solutions - Sáng kiến xanh cho Đà Nẵng đáng sống” năm 2026 thu hút 181 sản phẩm tham gia. Qua các vòng đánh giá, 10 đội thi được chọn vào chung kết.

Kết quả, giải Nhất thuộc về dự án “Nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ IoT kết hợp Biofloc” của Trường THPT Nguyễn Văn Thoại). Giải Nhì thuộc về dự án ENVIGAURD của Trường THPT Cao Bá Quát.

Ba giải Ba gồm: SMART HHO (Trường THPT Phạm Phú Thứ), PaintBloom (Trường THPT Ngô Quyền) và Green Flow (Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn). Năm giải Khuyến khích trao cho các dự án còn lại.

VĂN HOÀNG - MINH KHÔI