Từ vụ phát hiện hơn 1.200 tấn thực phẩm bẩn: Cảnh báo hiểm họa từ những món ăn đường phố giá rẻ

Từ kho đông lạnh đến quán ăn vỉa hè

Theo cơ quan điều tra, các đối tượng đã thu gom số lượng lớn chân gà, thực phẩm đông lạnh hết hạn sử dụng, có dấu hiệu hư hỏng, biến đổi chất lượng. Sau đó, hàng hóa được sơ chế, tẩy rửa, đóng gói lại hoặc pha trộn để đưa ra thị trường tiêu thụ.

Đáng lo ngại hơn, đây không phải là hành vi vi phạm mang tính nhỏ lẻ, mà được tổ chức theo chuỗi khép kín với số lượng đặc biệt lớn. Nếu không bị phát hiện kịp thời, hàng nghìn tấn thực phẩm này có thể tiếp tục len lỏi vào các chợ đầu mối, cửa hàng thực phẩm và đặc biệt là quán ăn bình dân, hàng quán ven đường - nơi người dân thường xuyên sử dụng các món như: Chân gà nướng, chân gà ngâm sả tắc, lẩu, nướng hoặc đồ nhậu giá rẻ.

Kho đông lạnh chứa hàng nghìn tấn thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ. Ảnh: Công an thành phố Hà Nội.

Thực tế cho thấy, sức hấp dẫn của các món ăn đường phố nằm ở giá thành thấp, chế biến nhanh và dễ tiếp cận. Tuy nhiên, phía sau những đĩa chân gà vàng óng, xiên nướng thơm phức hay món ăn được tẩm ướp đậm gia vị, người tiêu dùng rất khó nhận biết nguồn gốc thực phẩm, thời gian bảo quản hay tình trạng chất lượng thực tế của nguyên liệu.

Thực phẩm bẩn bủa vây đường phố. Ảnh: PV

Nhiều chuyên gia an toàn thực phẩm từng cảnh báo, chân gà và các loại phụ phẩm động vật là mặt hàng dễ bị lợi dụng để tiêu thụ hàng đông lạnh lâu năm, hàng hết hạn hoặc hàng không rõ nguồn gốc. Khi được tẩy trắng, ngâm hóa chất hoặc tẩm ướp gia vị đậm đặc, người tiêu dùng gần như không thể nhận biết bằng mắt thường.

Truy đến cùng đường đi của thực phẩm bẩn

Thông tin với các cơ quan báo chí về vụ án, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội nhấn mạnh, đây là hành vi vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng, trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội yêu cầu truy đến cùng đường đi của thực phẩm bẩn. Ảnh: Trung Kiên/TTXVN

Theo Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, số lượng thực phẩm vi phạm lên tới hơn 1.200 tấn là con số rất lớn, tiềm ẩn nguy cơ gây ra những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe người dân. Không chỉ gây ngộ độc thực phẩm, việc sử dụng thực phẩm hư hỏng, hết hạn trong thời gian dài còn có thể dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm, ảnh hưởng đến giống nòi và chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.

Giám đốc Công an thành phố Hà Nội yêu cầu các đơn vị nghiệp vụ phải tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ toàn bộ đường dây tiêu thụ. Đặc biệt, cần truy đến cùng đường đi của số chân gà và thực phẩm bẩn này, xác định cụ thể các đầu mối phân phối, cơ sở kinh doanh, quán ăn đã sử dụng nguồn nguyên liệu vi phạm để kịp thời cảnh báo cho người dân biết, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân liên quan.

Đây được xem là yêu cầu rất quan trọng bởi chỉ khi làm rõ được "đầu ra" của thực phẩm bẩn thì mới có thể đánh giá đầy đủ mức độ ảnh hưởng đối với cộng đồng và ngăn chặn triệt để nguy cơ tái diễn.

Đánh giá về chuyên án, Thiếu tướng Hà Xuân Duy, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường cho rằng, đây là chiến công chưa có tiền lệ trong công tác đấu tranh với tội phạm về môi trường và an toàn thực phẩm của Công an thành phố Hà Nội.

Theo Thiếu tướng Hà Xuân Duy, chưa từng có vụ việc nào phát hiện, thu giữ lượng thực phẩm vi phạm với quy mô lớn như vậy. Kết quả điều tra bước đầu cho thấy các đối tượng đã nghiên cứu kỹ thị trường tiêu thụ, lợi dụng tâm lý ham rẻ của một bộ phận người kinh doanh và người tiêu dùng để đưa thực phẩm không bảo đảm chất lượng ra thị trường.

Lãnh đạo Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường cũng cho rằng cần tiếp tục làm rõ phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng, từ khâu thu gom hàng hóa hết hạn, bảo quản trong kho lạnh, sơ chế, thay đổi hiện trạng sản phẩm đến việc vận chuyển, phân phối qua nhiều tầng nấc trung gian nhằm che giấu nguồn gốc.

Người tiêu dùng cần thay đổi thói quen

Vụ án một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về vấn nạn thực phẩm bẩn đang len lỏi vào đời sống hằng ngày dưới nhiều hình thức tinh vi.

Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh nỗ lực của lực lượng chức năng, người dân cần thay đổi thói quen tiêu dùng. Khi lựa chọn thực phẩm hoặc sử dụng dịch vụ ăn uống, cần ưu tiên những cơ sở có nguồn gốc nguyên liệu rõ ràng, bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm. Đối với những món ăn chế biến sẵn có giá rẻ bất thường, đặc biệt là các loại phụ phẩm động vật, người tiêu dùng cần thận trọng và cân nhắc kỹ trước khi sử dụng.

Đối tượng Nguyễn Thị Tố Loan trong vụ án thực phẩm bẩn. Ảnh: Công an thành phố Hà Nội

Đồng thời, khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn về thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm có dấu hiệu hư hỏng hoặc cơ sở kinh doanh vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, người dân cần chủ động thông báo cho cơ quan chức năng để kịp thời kiểm tra, xử lý.

Hơn 1.200 tấn chân gà, thực phẩm bẩn bị phát hiện mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Điều người dân quan tâm lúc này không chỉ là số lượng hàng hóa bị thu giữ, mà còn là việc làm rõ toàn bộ hành trình của các lô thực phẩm độc hại đó đã đi đâu, đến những quán ăn nào và có bao nhiêu người đã vô tình trở thành nạn nhân. Chỉ khi truy đến cùng đường đi của thực phẩm bẩn, xử lý nghiêm toàn bộ mắt xích trong chuỗi tiêu thụ, mới có thể bảo vệ hiệu quả sức khỏe cộng đồng và lập lại trật tự trên thị trường thực phẩm.

Thanh Hòa - Đức Hùng