Từ tư duy 'quản lý' sang 'kiến tạo phát triển'

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong thời gian qua là sự chuyển dịch rõ rệt từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về cách diễn đạt, mà là một bước ngoặt về nhận thức, theo đó, Nhà nước không còn đứng ở vị trí kiểm soát, mà trở thành lực lượng đồng hành, mở đường, tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực cho người dân và doanh nghiệp. Khi lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, pháp luật không còn là “hàng rào”, mà trở thành “bệ phóng” giúp giải phóng mọi năng lực sản xuất và sáng tạo xã hội.

Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI ngày 6/4 mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ là sự khởi đầu của một nhiệm kỳ mới, mà còn là bước chuyển tiếp mang tính bản lề. Đây là thời điểm mà kết quả của cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 - biểu hiện sinh động của ý chí nhân dân, được chuyển hóa thành thực tiễn tổ chức và vận hành của bộ máy nhà nước. Xa hơn, kỳ họp này là biểu tượng của sự đoàn kết, đổi mới và sáng tạo, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển.

Tinh thần đó đã được nhấn mạnh nhất quán trong các chỉ đạo cấp cao. Yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện hệ thống pháp luật, mà là hoàn thiện theo hướng mở đường cho phát triển. Điều này đòi hỏi một sự thay đổi căn bản, từ tư duy bị động sang chủ động, từ phản ứng với thực tiễn sang dẫn dắt thực tiễn. Pháp luật, vì vậy, phải có khả năng “đánh thức” tiềm năng, tận dụng cơ hội và tạo ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế trong kỷ nguyên số.

Thực tiễn hoạt động của Quốc hội khóa XV cho thấy, tư duy lập pháp kiến tạo không dừng ở khẩu hiệu mà đã được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Một trong những biểu hiện rõ nét nhất là sự xuất hiện của khái niệm “kỳ họp không thường lệ”. Trước đây, hoạt động của Quốc hội chủ yếu diễn ra theo chương trình cố định, mang tính định kỳ. Nhưng trong bối cảnh mới, khi thực tiễn vận động nhanh và phức tạp, cách tiếp cận này bộc lộ hạn chế. Việc tổ chức các kỳ họp không thường lệ với khối lượng công việc tương đương kỳ họp thường lệ cho thấy một bước chuyển quan trọng: Quốc hội đã trở nên linh hoạt, chủ động và quyết liệt hơn trong việc phản ứng chính sách.

Không dừng lại ở đó, công tác lập pháp còn được xác định là “đột phá của đột phá”. Điều này phản ánh một nhận thức sâu sắc, nếu thể chế không đi trước, mọi nỗ lực phát triển sẽ bị kìm hãm. Những con số tại các kỳ họp thứ 9 và thứ 10 của Quốc hội khóa XV là minh chứng rõ ràng. Việc thông qua hàng chục luật và nghị quyết quy phạm pháp luật trong thời gian ngắn không chỉ cho thấy cường độ làm việc cao, mà quan trọng hơn, thể hiện quyết tâm chính trị trong việc tháo gỡ các “điểm nghẽn thể chế”. Đáng chú ý, các văn bản pháp luật được ban hành không chỉ mang tính giải quyết vấn đề trước mắt, mà còn bao quát các lĩnh vực trọng yếu như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, năng lượng và môi trường...

Sự chuyển dịch từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển” trong hoạt động của Quốc hội Việt Nam là một bước tiến mang tính lịch sử. Nó phản ánh sự trưởng thành của tư duy quản trị quốc gia và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không nằm ở việc ban hành luật, mà ở chất lượng thực thi. Để những “bản thiết kế” pháp lý thực sự đi vào đời sống, đòi hỏi sự minh bạch, nhất quán và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Trong hành trình đó, mỗi đạo luật phải thực sự trở thành một con đường thênh thang để đất nước vững vàng tiến vào tương lai thịnh vượng.

Xây Dựng