Từ trường học vùng biên đến lớp học hòa nhập: Quảng Ninh mở rộng cơ hội cho mọi trẻ em

Với một học sinh vùng biên, khó khăn có thể bắt đầu từ quãng đường đến trường. Với một học sinh khuyết tật, trở ngại đôi khi vẫn còn đó ngay cả khi em đã ngồi trong lớp.

Hai câu chuyện khác nhau đặt ra cùng một yêu cầu: giáo dục phải đáp ứng được nhu cầu thực tế của người học. Tại Quảng Ninh, hai mô hình đang mở thêm cơ hội học tập: trường nội trú vùng biên được đầu tư, nâng cấp và Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập công lập đi vào hoạt động từ tháng 9/2026.

Đồng chí Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Quảng Ninh dự lễ khai giảng tại trường PTNT Tiểu học và THCS Bình Liêu, ngày 5/9/2026.

Những ngôi trường mở thêm cơ hội

Ngày khai giảng 5/9/2026, trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Bình Liêu đón năm học mới trong diện mạo được đầu tư, nâng cấp. Trường có 26 lớp với 653 học sinh, được trang bị phòng học, khu nội trú, nhà ăn.

Đến hết tháng 9/2026, thành phố đã hoàn thành, đưa vào sử dụng hai trong số năm trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới, gồm Bình Liêu và Đường Hoa.

Cùng với đầu tư trường học, Quảng Ninh tiếp tục tổ chức lại mạng lưới giáo dục sau sắp xếp đơn vị hành chính. Số đầu mối cơ sở giáo dục công lập giảm 280 trong tổng số 570 đầu mối, tương đương 49,12%. Việc sắp xếp hướng tới tinh gọn tổ chức, phân bổ hợp lý đội ngũ và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất.

Năm học 2026-2027, quy mô người học dự kiến đạt 371.313 người, tăng 1.111 người so với năm trước. Số học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông tiếp tục tăng, đặt ra yêu cầu bố trí đủ trường lớp, giáo viên theo từng địa bàn.

Từ những ngôi trường nội trú nơi biên cương đến Trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập, Quảng Ninh từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển giáo dục công bằng, bao trùm cho mọi trẻ em.

Để đáp ứng nhu cầu, thành phố triển khai xây mới 15 trường, cải tạo, sửa chữa 64 trường. Trong 9 tháng năm 2026, ngành giáo dục tuyển dụng 79 giáo viên, điều động, thuyên chuyển 328 giáo viên nhằm cân đối nhân lực cho những cơ sở còn khó khăn.

Bên cạnh cơ sở vật chất, các chính sách hỗ trợ người học được chú trọng. Từ năm học 2026-2027, Quảng Ninh triển khai cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho trên 290.000 học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên, với kinh phí dự kiến khoảng 147 tỷ đồng. Sách được trang bị tại trường để học sinh mượn sử dụng trong năm học.

Các chính sách hỗ trợ ăn trưa, bán trú, sữa học đường tiếp tục được thực hiện, nhất là đối với học sinh vùng dân tộc thiểu số, miền núi, xã đảo và những nhóm có hoàn cảnh khó khăn.

Thêm điểm tựa cho trẻ cần hỗ trợ đặc biệt

Nếu trường nội trú vùng biên giúp học sinh vượt qua trở ngại về khoảng cách và điều kiện sinh hoạt, thì giáo dục hòa nhập đặt ra yêu cầu khác: mỗi trẻ cần được học tập theo khả năng và nhu cầu của mình.

Tháng 9/2026, Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Quảng Ninh chính thức hoạt động, sớm hơn bốn năm so với lộ trình quy hoạch, bổ sung cơ sở hỗ trợ trẻ khuyết tật trên địa bàn.

Bên trong Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Quảng Ninh mới đi vào hoạt động.

Theo số liệu Sở Giáo dục và Đào tạo công bố, năm học 2025-2026, toàn thành phố có 4.091 trẻ khuyết tật, rối loạn phổ tự kỷ trong độ tuổi đi học; trong đó 3.922 trẻ đang tham gia giáo dục hòa nhập, tương đương 95,87% tổng số được thống kê.

Dù vậy, giáo dục hòa nhập vẫn gặp khó khăn về giáo viên có chuyên môn giáo dục đặc biệt, thiết bị hỗ trợ và điều kiện tiếp cận. Nhiều gia đình cần được tư vấn phương pháp, trong khi trẻ cần hỗ trợ chuyên sâu chưa dễ tiếp cận dịch vụ phù hợp.

Khảo sát tháng 1/2026 ghi nhận trên 600 trẻ em, học sinh dự kiến có nhu cầu học tập, can thiệp sớm hoặc tư vấn tại Trung tâm.

Năm học 2026-2027, Trung tâm dự kiến tổ chức tám lớp can thiệp theo buổi hoặc theo ngày, quy mô khoảng 80 học sinh. Theo kế hoạch, 271 học sinh khuyết tật đang học hòa nhập có nhu cầu sẽ được hỗ trợ ngoài giờ hoặc cuối tuần.

Điểm đáng chú ý là hoạt động hỗ trợ không chỉ giới hạn tại Trung tâm. Cơ sở này còn được định hướng phối hợp với trường học và gia đình, đánh giá nhu cầu, xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân, tư vấn và hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên.

Từ trường nội trú vùng biên đến mô hình giáo dục hòa nhập, Quảng Ninh đang mở rộng đầu tư theo nhu cầu học tập khác nhau. Hiệu quả chính sách sẽ được thể hiện qua chất lượng dạy học, khả năng tiếp cận dịch vụ và số trẻ thực sự được thụ hưởng.

Hoàng Hà