Từ ngày 1.9, người vùng cao sẽ tiếp cận thông tin theo cách nào?

Ảnh minh họa: AI

Từ ngày 1.9.2026, Nghị định số 337/2026/NĐ-CP ngày 26.8.2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tiếp cận thông tin sẽ chính thức có hiệu lực.

Điểm đáng chú ý là nghị định không chỉ nói đến việc công khai thông tin, mà còn đặt ra yêu cầu phải chọn cách cung cấp phù hợp với khả năng tiếp cận của từng nhóm người dân, đặc biệt là người dân tộc thiểu số và người sống tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn.

Không chỉ trông vào Internet

Ở vùng cao, không phải nơi nào cũng có điều kiện tiếp cận thông tin giống nhau. Vì vậy, Nghị định số 337/2026/NĐ-CP đưa ra nhiều hình thức để cơ quan, đơn vị lựa chọn.

Thông tin có thể được cung cấp qua cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, các kênh thông tin và trang cộng đồng chính thức của cơ quan, đơn vị. Song song với đó là hệ thống phát thanh, truyền hình, trong đó có các chương trình bằng tiếng dân tộc và hệ thống thông tin cơ sở.

Việc xây dựng tài liệu chuyên đề, tờ rời, tờ gấp, ấn phẩm, video bằng tiếng dân tộc hoặc sử dụng hình ảnh trực quan, dễ hiểu cũng sẽ được thực hiện. Với những nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống, sản xuất hay chính sách của người dân, cách truyền đạt này có thể dễ tiếp nhận hơn những văn bản dài, nhiều thuật ngữ.

Thông tin cũng có thể được đưa đến người dân thông qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt cộng đồng. Nghị định nhấn mạnh việc phát huy vai trò của già làng, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong tuyên truyền, công khai thông tin theo quy định.

Ngoài ra, cơ quan, đơn vị có thể lồng ghép việc cung cấp thông tin vào các sự kiện văn hóa, chính trị, xã hội; các chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý hoặc truyền thông chính sách mới tại địa phương.

Với những thông tin liên quan đến cơ chế, chính sách của người dân ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng khó khăn, thời lượng truyền, phát bản tin cũng được yêu cầu tăng lên.

Thông tin phải dễ tìm, dễ sử dụng

Nghị định cũng đặt ra các yêu cầu về hạ tầng và cách tổ chức cung cấp thông tin. Các cơ quan, đơn vị, địa phương được yêu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng công nghệ số phù hợp với điều kiện thực tế.

Các cổng thông tin, trang thông tin, cổng dữ liệu và kênh thông tin chính thức phải được vận hành, duy trì và phát triển. Cơ sở dữ liệu thông tin cần được lưu giữ, cập nhật, quản lý theo hướng có hệ thống, đầy đủ, dễ tra cứu, tải về và sử dụng.

Người có nhu cầu cũng phải được tạo điều kiện sao, chụp, tải về văn bản, hồ sơ, tài liệu, trừ trường hợp pháp luật có liên quan quy định khác.

Bên cạnh đó là việc tăng cường cung cấp thông tin thông qua người phát ngôn của cơ quan, đơn vị (nếu có), phương tiện thông tin đại chúng và mạng Internet; đồng thời bồi dưỡng năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ cho người được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin.

Quan trọng nhất là đúng cách, đúng người

Một quy định đáng chú ý khác là thông tin thuộc khoản 1 Điều 17 của Luật Tiếp cận thông tin, nếu liên quan trực tiếp tới đời sống, sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người dân tộc thiểu số và người dân tại các khu vực khó khăn nêu trên, phải được kịp thời công khai trên phương tiện thông tin đại chúng bằng những hình thức thuận lợi cho người dân.

Tùy từng loại thông tin, đối tượng tiếp nhận và điều kiện thực tế, cơ quan, đơn vị sẽ lựa chọn hình thức cung cấp phù hợp. Khi cần thiết, phải bố trí người hướng dẫn, giải thích cho người yêu cầu cung cấp thông tin.

Như vậy, điểm đáng chú ý của Nghị định số 337/2026/NĐ-CP là thông tin phải thực sự đến được với người dân theo cách dễ tìm, dễ hiểu và phù hợp với điều kiện tiếp cận của từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

PHÚC BÌNH