Từ ngày 1-7: Nhiều quyền lợi được hưởng cao hơn

Từ ngày 1-7-2026, mức lương cơ sở sẽ được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định của Chính phủ. Việc tăng lương cơ sở không chỉ tác động đến thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức mà còn kéo theo nhiều thay đổi liên quan đến chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT). Trong đó, nhiều chế độ, quyền lợi an sinh được nâng lên, đồng thời mức đóng của một số đối tượng cũng tăng tương ứng.

Tư vấn chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện cho người dân.

Nhiều khoản trợ cấp được điều chỉnh tăng

Theo quy định hiện hành, nhiều chế độ BHXH được tính dựa trên mức tham chiếu. Trong giai đoạn chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở. Vì vậy, khi mức lương cơ sở tăng từ ngày 1-7-2026, các khoản trợ cấp liên quan cũng được điều chỉnh tăng. Một trong những quyền lợi thiết thực là trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi, mức trợ cấp bằng 2 lần mức lương cơ sở nên sẽ tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng, tức tăng thêm 380.000 đồng cho mỗi trường hợp. Đối với chế độ mai táng phí, mức hưởng bằng 10 lần mức lương cơ sở. Khi mức lương cơ sở mới được áp dụng, khoản trợ cấp này sẽ tăng từ 23,4 triệu đồng lên 25,3 triệu đồng, cao hơn trước 1,9 triệu đồng. Đây là khoản hỗ trợ có ý nghĩa đối với thân nhân người lao động khi không may xảy ra rủi ro.

Cùng với đó, trợ cấp tuất hằng tháng dành cho thân nhân người tham gia BHXH được điều chỉnh tăng. Mỗi thân nhân được hưởng mức trợ cấp bằng 50% mức lương cơ sở; trường hợp không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì được hưởng bằng 70% mức lương cơ sở. Từ ngày 1-7, mức trợ cấp đối với trường hợp thông thường sẽ tăng từ 1,17 triệu đồng lên 1,265 triệu đồng/tháng, tăng 95.000 đồng. Đối với trường hợp không có người trực tiếp nuôi dưỡng, mức hưởng tăng từ hơn 1,63 triệu đồng lên hơn 1,77 triệu đồng/tháng, tăng 133.000 đồng.

Không chỉ các chế độ BHXH được nâng lên, quyền lợi của người tham gia BHYT cũng được mở rộng theo hướng có lợi hơn. Người tham gia BHYT sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh nếu tổng chi phí cho một lần khám, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở. Với mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng, ngưỡng chi phí được thanh toán toàn bộ tăng lên 379.500 đồng. Điều này giúp người dân giảm bớt gánh nặng tài chính đối với những lần khám, chữa bệnh có chi phí thấp. Đặc biệt, những người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục trở lên được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng khi số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 6 tháng lương cơ sở. Nếu trước đây mức giới hạn cùng chi trả là 14,04 triệu đồng thì từ ngày 1-7-2026 sẽ tăng lên 15,18 triệu đồng. Việc điều chỉnh này phù hợp với mức lương cơ sở mới, đồng thời tiếp tục bảo đảm quyền lợi cho người tham gia BHYT lâu năm, nhất là những trường hợp phải điều trị bệnh kéo dài hoặc mắc bệnh nặng.

Mức đóng tăng theo lương cơ sở

Ông Phạm Xuân Hải - Phó Giám đốc BHXH tỉnh cho biết, bên cạnh những quyền lợi được nâng lên, việc tăng lương cơ sở cũng đồng nghĩa với việc một số khoản đóng góp về BHYT, BHXH được điều chỉnh tăng tương ứng. Đối với người tham gia BHYT theo hộ gia đình, mức đóng hằng tháng được xác định bằng 4,5% mức lương cơ sở. Vì vậy, khi lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, mức đóng BHYT hộ gia đình trong 12 tháng cũng tăng theo. Cụ thể, người thứ nhất trong hộ gia đình sẽ đóng 1.366.200 đồng/năm, tăng 102.600 đồng so với hiện nay. Người thứ hai đóng 956.340 đồng/năm, tăng 71.820 đồng; người thứ ba đóng 819.720 đồng/năm, tăng 61.560 đồng; người thứ tư đóng 683.100 đồng/năm, tăng 51.300 đồng. Từ người thứ năm trở đi, mức đóng là 546.480 đồng/năm, tăng 41.040 đồng. Đối với người lao động thuộc diện tham gia BHYT bắt buộc, mức đóng tối đa cũng được điều chỉnh. Theo quy định, tiền lương tháng tối đa làm căn cứ đóng BHYT bằng 20 lần mức tham chiếu. Với mức lương cơ sở mới, trần tiền lương đóng BHYT là 50,6 triệu đồng/tháng. Mức đóng BHYT của người lao động bằng 1,5% tiền lương làm căn cứ đóng BHYT. Do đó, số tiền đóng BHYT tối đa của người lao động từ ngày 1-7 là 759.000 đồng/tháng.

Tương tự, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cũng thay đổi theo mức lương cơ sở mới. Theo quy định của Luật BHXH năm 2024, mức thấp nhất để đóng BHXH bắt buộc bằng mức tham chiếu và mức cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu. Như vậy, từ ngày 1-7, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất là 2,53 triệu đồng/tháng và cao nhất là 50,6 triệu đồng/tháng.

Có thể thấy, việc điều chỉnh tăng lương cơ sở từ ngày 1-7 tạo ra tác động 2 chiều. Một mặt, người dân và người lao động được hưởng nhiều quyền lợi an sinh cao hơn thông qua các chế độ BHXH, BHYT. Mặt khác, mức đóng của một số đối tượng cũng tăng tương ứng để bảo đảm cân đối quỹ và duy trì tính bền vững của hệ thống an sinh xã hội. Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an sinh ngày càng cao, việc điều chỉnh này được xem là bước đi phù hợp nhằm nâng cao mức thụ hưởng cho người dân, đồng thời bảo đảm nguồn lực để các chính sách BHXH, BHYT tiếp tục phát huy hiệu quả trong thời gian tới.

MAI HOÀNG