Từ nền tảng số đến gần dân hơn

Hướng dẫn kỹ năng chuyển đổi số và ứng dụng AI trong giải quyết công việc cho cán bộ, nhân viên tại Mặt trận TPHCM. Ảnh: TN.

Đưa công nghệ số đến từng khu dân cư

Tại cơ sở, CĐS đang được cụ thể hóa bằng những mô hình, cách làm gắn với điều kiện thực tế của từng địa phương. Ở phường Bình Tân, trong 6 tháng đầu năm 2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường tập trung đưa công nghệ thông tin vào nhiều mặt công tác, từng bước đổi mới phương thức hoạt động. Ông Nguyễn Lê Trung Hiếu - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bình Tân chia sẻ, phường đã tổ chức các đợt tập huấn về CĐS cho cán bộ, công chức và người lao động; đồng thời lồng ghép nội dung về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS trong các cuộc họp, nhóm trao đổi công việc. Đáng chú ý, cán bộ Mặt trận được tập huấn sử dụng ứng dụng “Bình Tân Mặt trận số” và chức năng “Mặt trận kiến nghị, phản ánh 24/7”, qua đó tạo thêm kênh tiếp nhận, phản hồi, tương tác với người dân trên môi trường số.

Tại phường Thủ Đức, CĐS được gắn với việc thực hiện chủ trương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ông Trần Thanh Bình - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Thủ Đức cho biết, địa phương đang đẩy mạnh sử dụng hệ thống quản lý văn bản điện tử, thư điện tử công vụ, chữ ký số, phần mềm chung và các kênh thông tin chính thống.

Đặc biệt, MTTQ phường Thủ Đức phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong hỗ trợ người dân phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ CĐS quốc gia. Phường duy trì 5 đội hình tình nguyện, với hơn 500 lượt đoàn viên, hội viên, thanh niên tham gia 25 hoạt động hướng dẫn người dân cài đặt, đăng ký, kích hoạt và sử dụng VNeID, Sổ tay đảng viên, Ứng dụng Công dân số TPHCM và các ứng dụng số cơ bản. Kết quả, hơn 6 nghìn lượt người dân đã được hỗ trợ.

Trong khi đó, phường Phú Nhuận lại lựa chọn hướng đi nổi bật là số hóa dữ liệu và đưa công nghệ vào hoạt động của Mặt trận. Ông Đinh Gia Huỳnh - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Phú Nhuận cho hay, phường đã phân công cán bộ phụ trách, cập nhật dữ liệu trên Hệ thống bản đồ số MTTQ Việt Nam thành phố và hoàn thành nhập dữ liệu về Phong trào “Thành phố muôn sắc hoa”.

Hệ thống tiếp tục được cập nhật các nội dung về Chương trình trồng 1 triệu cây xanh, nhà Đại đoàn kết, xây dựng TPHCM văn minh - hiện đại - nghĩa tình và khu dân cư “Đoàn kết - Nghĩa tình - Tự quản - An toàn”.

Đáng chú ý, phường Phú Nhuận dự kiến triển khai mô hình “Tổ Bình dân học vụ số cộng đồng - Mỗi khu phố một điểm hỗ trợ số”, với phương châm “Mỗi Ban Công tác Mặt trận là một điểm hỗ trợ số, mỗi đoàn viên, hội viên là một hướng dẫn viên số, mỗi người dân là một công dân số”. Theo đó, mỗi đoàn viên, hội viên dự kiến hỗ trợ ít nhất 5 hộ gia đình hoặc 10 người dân thành thạo một kỹ năng số.

Mở rộng không gian để người dân tham gia

Sau một năm rưỡi triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS quốc gia, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM đã từng bước hình thành nền tảng “Mặt trận số”, đưa công nghệ trở thành một phần quan trọng trong đổi mới nội dung và phương thức hoạt động.

Từ nền tảng số trong nội bộ, MTTQ Việt Nam TPHCM mở rộng ứng dụng công nghệ đến cộng đồng thông qua phong trào “Bình dân học vụ số” và triển khai thành lập các tổ Bình dân học vụ số tại 168 xã, phường, đặc khu và các khu dân cư trên địa bàn thành phố. Thành phố đã tổ chức 24 chuyên đề đào tạo, thu hút hơn 32 nghìn lượt học viên; trên 143 nghìn lượt người dân được tiếp cận và hơn 68 nghìn lượt người được hỗ trợ kỹ năng số. Đồng thời, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đồng loạt triển khai 16 lớp phổ cập kỹ năng số cho các xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố, qua đó giới thiệu cách làm cho cơ sở để triển khai hiệu quả trong thời gian tới. Bên cạnh đó, 63 lớp dành cho người khuyết tật cũng được tổ chức, cùng hơn 200 nghìn lượt tiếp cận trên môi trường trực tuyến. Các mô hình “Đại sứ số”, “Gia đình số”, “Chợ số - Nông dân số” và hệ thống gần 6 nghìn Tổ Công nghệ số cộng đồng với trên 29 nghìn thành viên tiếp tục đưa kỹ năng số đến gần người dân, hỗ trợ sử dụng VNeID, ứng dụng Công dân số và dịch vụ công trực tuyến.

Theo bà Dương Thị Huyền Trâm - Trưởng Ban Công tác xã hội, Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM, CĐS trong hoạt động Mặt trận không chỉ là số hóa văn bản hay sử dụng thêm phần mềm, mà cốt lõi là đổi mới phương thức tổ chức công việc, tập hợp lực lượng, lắng nghe và phục vụ đoàn viên, hội viên, nhân dân. Từ thực tiễn triển khai, Mặt trận thành phố đang chuyển từ công cụ rời rạc sang hệ sinh thái số có liên thông dữ liệu, từ tập huấn đơn lẻ sang phổ cập kỹ năng số thường xuyên. “Mỗi nền tảng phải gắn với một quy trình công việc, mỗi lớp tập huấn phải tạo ra một kỹ năng cụ thể và mỗi mô hình phải đem lại lợi ích người dân có thể cảm nhận được” - bà Trâm nhấn mạnh.

Công nghệ cũng ngày càng được sử dụng để phát huy quyền làm chủ và chăm lo lợi ích thiết thực của nhân dân. Chức năng góp ý trên Ứng dụng Công dân số TPHCM tạo thêm kênh để người dân tham gia góp ý, phản ánh trên môi trường số.

Trong lĩnh vực môi trường, mô hình “Bản đồ số Vườn cây đại đoàn kết” đã cập nhật 398 công trình, với hơn 400 nghìn cây xanh, diện tích gần 598 nghìn m² và nguồn lực xã hội hóa trên 39 tỷ đồng. Việc số hóa dữ liệu giúp nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi, kết nối thông tin, đồng thời tăng tính công khai, minh bạch và tạo điều kiện để người dân, tổ chức, doanh nghiệp cùng tham gia giám sát. Trong lĩnh vực an sinh xã hội, “Ứng dụng An sinh xã hội số” từng bước số hóa dữ liệu các đối tượng cần hỗ trợ và quản lý 408 căn nhà Đại đoàn kết với tổng kinh phí gần 15 tỷ đồng.

Cùng với đó, Mặt trận sẽ khai thác hiệu quả dữ liệu số để phát hiện sớm những vấn đề bất cập, lựa chọn nội dung giám sát phù hợp và tham gia phản biện từ sớm, từ xa. Trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Mặt trận thành phố sẽ tăng cường định hướng những nội dung trọng tâm, phân cấp, trao quyền nhiều hơn cho MTTQ cấp xã chủ động lựa chọn hình thức hoạt động phù hợp với tình hình địa phương.

Từ những nền tảng đã hình thành, CĐS trong hoạt động Mặt trận đang được định hình theo hướng không chỉ hiện đại hóa công việc mà còn tạo ra phương thức mới để kết nối với nhân dân. Từ văn bản điện tử, dữ liệu số, bản đồ số đến các mô hình hỗ trợ kỹ năng số tại khu dân cư, công nghệ đang từng bước trở thành công cụ để Mặt trận hoạt động gần dân hơn, lắng nghe người dân tốt hơn và nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động.

Ông Phạm Minh Tuấn.

Ông Phạm Minh Tuấn - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM cho biết: Trong năm 2026, toàn TPHCM đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong khu vực công có hiểu biết sâu rộng về CĐS, kỹ năng số và sử dụng thành thạo các nền tảng, dịch vụ số phục vụ công việc; 100% người dân trong độ tuổi trưởng thành có tri thức cơ bản về CĐS, có kỹ năng số, khai thác được các dịch vụ số thiết yếu và tham gia an toàn trên môi trường số.

QUỐC ĐỊNH