Từ manh áo nhỏ đến những bài học lớn

Những bài học không có trong giáo án

Giáo dục mầm non vốn là hành trình đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựng nhân cách con trẻ. Tại Trường Mầm non Mai Động, hành trình ấy không chỉ gói gọn trong khuôn khổ lớp học với những bài giảng quen thuộc, mà còn được hiện thực hóa qua những hành động nhỏ bé, cụ thể - như việc dạy một đứa trẻ học cách cho đi.

Mô hình "Tủ đồ yêu thương" được ra đời

Các cô giáo của trường vẫn nói với nhau rằng: dạy trẻ biết yêu thương không thể chỉ bằng những lời giảng giải “theo giáo án”. Ở lứa tuổi này, trẻ có thể chưa thực sự hiểu những khái niệm lớn như “nhân ái” hay “trách nhiệm cộng đồng”, nhưng các em sẽ có cảm quan trực tiếp về tinh thần tương thân khi tự tay trao đi một món đồ của mình. Từ suy nghĩ giản dị ấy, mô hình “Tủ đồ yêu thương” ra đời. Chiếc tủ không cầu kỳ trong thiết kế, chỉ là một không gian nhỏ được bố trí gọn gàng bên cổng trường, nơi ai đi qua cũng có thể trông thấy. Nguyên tắc vận hành rất đơn giản: “Ai thừa đến ủng hộ - Ai thiếu đến sẻ chia”

Cô Lý Ngân, Phó Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Những ngày đầu triển khai, nhà trường không đặt nặng mục tiêu quyên góp được bao nhiêu quần áo. Điều chúng tôi quan tâm hơn là giúp trẻ hiểu ý nghĩa hành động mình đang thực hiện”. Trong các giờ sinh hoạt, giáo viên kể cho các em nghe về những bạn nhỏ ở vùng cao, nơi mùa đông lạnh buốt nhưng không phải ai cũng có đủ áo ấm. Những câu chuyện giản dị, gần gũi, dần dần khiến trẻ hình dung được một thế giới khác ngoài cuộc sống của mình.

Rồi đến một ngày, các em được mời mang đến lớp những bộ quần áo còn sử dụng tốt. Không đặt yêu cầu về số lượng “cho nhiều, cho ít”. Có em mang đến một chiếc áo len đã chật, có em mang theo chiếc áo khoác mình từng rất thích. Các em được trực tiếp tham gia vào toàn bộ quá trình với sự đồng hành của phụ huynh: phân loại, gấp gọn, sắp xếp, rồi đặt vào tủ.

Một số lớp còn tổ chức những “buổi trao tặng nhỏ”, nơi các em thay nhau mang đồ đến và nói những lời gửi gắm rất hồn nhiên và chân thật: “Con tặng bạn”, “Bạn mặc cho ấm nhé”, “Tặng bạn chiếc áo mình thích nhất”... Chính trong những khoảnh khắc ấy, ý nghĩa của việc “cho đi” trở nên cụ thể, sống động trong tâm hồn con trẻ.

Các bé được phụ huynh hướng dẫn chuẩn bị quần áo để góp vào "Tủ đồ yêu thương".

Một mô hình nhỏ nhiều tầng nghĩa

Không dừng lại trong phạm vi nhà trường, những chiếc áo từ “Tủ đồ yêu thương” đã từng theo bước chương trình “Áo ấm cho em” đi đến những miền xa của Tổ quốc... Trong năm học vừa qua, tập thể cán bộ, giáo viên, cán bộ nhân viên và phụ huynh nhà trường đã quyên góp hàng chục triệu đồng để hỗ trợ đồng bào vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Riêng dịp Tết năm 2026, hơn 40 triệu đồng cùng nhiều quần áo ấm đã được gửi tới Trường Mầm non Tân Xuân (xã Xuân Nha, tỉnh Sơn La) - một điểm trường vùng biên còn nhiều khó khăn, thông qua sự hỗ trợ của lực lượng bộ đội biên phòng Chiềng Sơn.

Mỗi chiếc áo ấm, mỗi chiếc quần lành khi đến tay các bạn nhỏ không chỉ giúp chống lại cái giá lạnh nơi miền núi Tây Bắc, đón một cái Tết ấm áp, mà còn mang theo thông điệp của cô và trò trường Mầm non Mai Động: “Có bao người vẫn đang nghĩ đến bạn!”

Điều khiến “Tủ đồ yêu thương” trở thành một hoạt động điển hình không chỉ nằm ở giá trị thiện nguyện. Quan trọng hơn, đó là cách mô hình này đồng thời giải quyết nhiều bài toán giáo dục. Với trẻ, đây là một phương thức học bằng trải nghiệm: học cách quan tâm đến người khác, học cách chia sẻ, học cách chịu trách nhiệm với hành động của mình. Với phụ huynh, đây là cơ hội để đồng hành với nhà trường trong việc giáo dục con bằng hành động cụ thể, thay vì những lời răn dạy. Còn với cộng đồng, mô hình góp phần lan tỏa một lối sống bền vững: giảm thiểu lãng phí từ quần áo cũ, đồng thời tạo ra một “vòng tuần hoàn” của sự sẻ chia.

Bộ đội biên phòng Chiềng Sơn giúp nhà trường gửi tặng quần áo ấm tới trường mầm non Tân Xuân, xã Xuân Nha, tỉnh Lạng Sơn.

Đáng chú ý, nhà trường còn thử nghiệm đưa hoạt động này lên môi trường số. Một nền tảng trực tuyến được xây dựng để cập nhật nhu cầu hỗ trợ, theo dõi quá trình quyên góp và phân phối, đồng thời chia sẻ những câu chuyện nhỏ từ chính học sinh, phụ huynh và giáo viên. Ở đó, mỗi chiếc áo không còn là một vật phẩm vô danh, mà gắn với một câu chuyện cụ thể.

Sau một thời gian triển khai, mô hình đã ghi nhận những kết quả đáng kể: Hàng trăm bộ quần áo được quyên góp chỉ trong vòng một tháng; Hơn 85% phụ huynh tham gia ủng hộ; 100% trẻ từ 4-5 tuổi trở lên được trực tiếp tham gia vào hoạt động; Hàng chục lượt trao tặng cho các hoàn cảnh khó khăn, cả trong và ngoài trường

Nhưng điều đáng nói hơn là những thay đổi nhỏ trong hành vi của trẻ - những kết quả không thể đo đếm qua số liệu: biết nhường đồ chơi, biết hỏi han bạn bè, biết để ý đến cảm xúc của mọi người xung quanh,… Có thể, rồi đây các em sẽ quên đi mình đã từng tặng chiếc áo nào. Nhưng cảm giác khi đặt chiếc áo ấy vào tủ, cảm giác mình vừa làm một điều tốt, có thể sẽ ở lại rất lâu, góp phần định hình con người các em.

Và biết đâu, chính từ những “manh áo nhỏ” ấy, một nền tảng nhân cách lớn hơn đang âm thầm được vun đắp thành hình.

Bích Ngọc