Từ khoản chi nhỏ đến thay đổi lớn trong cách tôi quản lý tài chính

BÀI DỰ THI CUỘC THI VIẾT "GIÁO DỤC TÀI CHÍNH THÔNG MINH" CỦA TÁC GIẢ ĐẶNG THỊ HỒNG PHƯƠNG (CÔNG TY CỔ PHẦN MISA)

Giao diện Sổ Thu Chi MISA của tôi - Đặng Thị Hồng Phương. Nguồn ảnh: tác giả

Trước đây, tôi luôn tự tin cho rằng mình không phải là người tiêu xài hoang phí. Tôi có một công việc ổn định, thu nhập đều đặn, đủ để trang trải các nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.

Thế nhưng, một điều lạ lùng vẫn diễn ra đều đặn mỗi cuối tháng: Khi xem số dư tài khoản, tôi lại ngơ ngác, tự hỏi một câu hỏi rất quen thuộc: "Tiền của mình đã đi đâu hết rồi?"

Rõ ràng tôi không mua sắm đồ hiệu đắt tiền, cũng không có những chuyến đi chơi hay bữa tiệc xa xỉ. Chỉ đến khi nhìn lại thói quen chi tiêu của mình, tôi mới nhận ra thủ phạm chính là những khoản chi "nhỏ như hạt cát" mà tôi thường bỏ qua.

Đó là ly cà phê mỗi sáng trên đường đi làm, những lúc rảnh tay lướt mạng rồi tiện tay đặt vài món hàng giá rẻ, hay những bữa ăn vặt, ly nước ngẫu hứng cùng đồng nghiệp mỗi buổi chiều.

Từng khoản chỉ vài chục, vài trăm nghìn đồng, nhìn riêng lẻ thì không đáng kể nhưng khi cộng dồn lại trong một tháng, chúng lại tạo thành một con số lớn đến mức khiến tôi phải giật mình.

Chính lúc đó, tôi mới nhận ra một điều đơn giản nhưng sâu sắc: Vấn đề không nằm ở việc thu nhập cao hay thấp, mà ở chỗ tôi hoàn toàn không nắm được đồng tiền của mình đã được chi tiêu ra sao.

Động lực khiến tôi quyết tâm thay đổi đến từ những mong muốn thực tế trong cuộc sống: Tôi muốn có một khoản tiền dự phòng để yên tâm trước những biến cố bất ngờ, muốn tích lũy cho những kế hoạch dài hạn, và trên hết là muốn lấy lại quyền chủ động trong việc sử dụng tiền bạc.

Đặc biệt, khi làm việc tại MISA - nơi tôi hằng ngày được tiếp xúc với các giải pháp quản lý tài chính - tôi càng thấm thía: Nếu không học cách quản lý tiền của chính mình, tôi sẽ mãi mãi bị cuốn vào vòng lặp chi tiêu theo cảm tính mà không thoát ra được.

Thay vì tiếp tục ước lượng mơ hồ trong đầu, tôi tự đưa ra một cam kết rõ ràng với bản thân: bắt đầu ghi chép tất cả các khoản thu, chi mỗi ngày, bằng cách sử dụng ứng dụng Sổ Thu Chi MISA.

Sự thay đổi không xảy ra trong một sớm một chiều, mà đến từ những điều chỉnh nhỏ, kiên trì trong thói quen hàng ngày:

Thứ nhất, tôi không còn ngại ghi chép nhờ sự hỗ trợ của công cụ

Trở ngại lớn nhất trước đây chính là sự lười biếng. Nghĩ đến việc phải viết tay từng khoản hay nhập thủ công vào bảng tính là tôi lại cảm thấy phiền phức, chỉ làm được vài ngày rồi bỏ ngang.

Nhưng từ khi dùng ứng dụng, mọi thứ trở nên dễ dàng hơn nhiều. Thay vì gõ tay từng con số, tôi chỉ cần quét mã QR, chụp ảnh hóa đơn hoặc tải lên tệp sao kê ngân hàng là dữ liệu được cập nhật tự động.

Thời gian dành cho việc ghi chép mỗi tuần giảm từ khoảng 30 phút xuống chỉ còn 5-10 phút. Chỉ với vài thao tác đơn giản, tất cả các khoản chi đều được phân loại rõ ràng, giúp tôi biết chính xác từng đồng tiền đã được dùng vào việc gì.

Thứ hai, tôi tự đặt giới hạn để chi tiêu có kế hoạch hơn

Trước đây, tôi thường chi xong rồi mới hối tiếc. Bây giờ, ngay từ đầu mỗi tháng, tôi chủ động chia ra hạn mức chi tiêu cho từng mục: ăn uống, đi lại, mua sắm, giải trí…

Khi số tiền đã dùng gần chạm đến mức giới hạn, ứng dụng sẽ có thông báo nhắc nhở. Chính điều này giúp tôi dừng lại để cân nhắc trước khi quyết định chi tiền, giúp giảm hẳn những khoản chi không cần thiết, những món đồ chỉ mua vì ưa thích nhất thời mà không có mục đích thực sự.

Thứ ba, tôi giải quyết gọn gàng chuyện chia tiền sau mỗi chuyến đi hơn

Đây là điều tôi thấy hữu ích nhất. Thông thường, khi đi chơi cùng nhau, mỗi người lại trả một phần chi phí: người mua vé xe, người thanh toán phòng nghỉ, người thanh toán bữa ăn.

Trước đây, sau khi về đến nhà, cả nhóm phải ngồi lại cộng trừ từng khoản, tính toán ai còn nợ ai bao nhiêu, vừa mất thời gian vừa dễ có sai sót. Giờ chỉ cần nhập tất cả các khoản chi vào ứng dụng, hệ thống sẽ tự tính toán chính xác tổng chi phí, mức góp của mỗi người và số tiền cần chuyển lại cho nhau.

Nhờ đó, mỗi chuyến đi tiết kiệm được khoảng nửa giờ đến một giờ đồng hồ, không còn phải bận tâm chuyện tiền bạc, chỉ giữ lại những kỷ niệm vui vẻ.

Thứ tư, tôi dễ dàng theo dõi tình hình tài chính mọi lúc, mọi nơi

Ứng dụng có thể đồng bộ dữ liệu giữa điện thoại và máy tính, nên tôi không bao giờ bỏ lỡ bất kỳ khoản chi nào. Khi ra ngoài, có phát sinh chi phí gì thì tôi cập nhật ngay trên điện thoại. Tối về nhà, mở máy tính là có thể xem tổng quan qua các biểu đồ, số liệu rõ ràng, nắm rõ tình hình tài chính của mình.

Nếu có ai hỏi tôi, thay đổi lớn nhất sau hành trình này là gì, thì câu trả lời không nằm ở việc tôi sử dụng thành thạo một ứng dụng công nghệ, mà nằm ở sự thay đổi trong nhận thức và thói quen quản lý tài chính của chính mình.

Sau hơn sáu tháng kiên trì thực hiện, con số tiết kiệm hàng tháng của tôi đã tăng từ 5% lên đến 20% tổng thu nhập. Không còn cảm giác bối rối, hoang mang khi xem số dư tài khoản vào cuối tháng nữa.

Tôi biết rõ khoản chi nào là hợp lý, khoản nào có thể cắt giảm để dùng vào việc có ý nghĩa hơn. Quan trọng hơn, tôi đã hình thành được thói quen suy nghĩ trước khi tiêu tiền, không còn mua sắm chỉ để thỏa mãn cảm xúc nhất thời hay vì những chương trình khuyến mại hấp dẫn trên các sàn thương mại điện tử đối với những món đồ chưa thực sự cần thiết cho bản thân và gia đình.

Tôi đã xây dựng được một quỹ dự phòng vững chắc và cảm thấy tự tin, chủ động hơn nhiều khi nghĩ về những kế hoạch cho tương lai.

Tuy nhiên, sau tất cả, tôi nhận ra rằng dù công cụ có hiện đại đến đâu thì nó cũng chỉ là phương tiện hỗ trợ. Giá trị cốt lõi nhất vẫn nằm ở nhận thức và thói quen của chính mỗi người.

Nhiều người thường nghĩ rằng kiến thức về tài chính là những điều lớn lao, chỉ dành cho những người tham gia đầu tư, kinh doanh. Nhưng qua trải nghiệm của bản thân, tôi thấy nó bắt đầu từ những việc vô cùng bình dị: ghi chép thu, chi hàng ngày, lập kế hoạch chi tiêu, đặt hạn mức hợp lý và sử dụng đồng tiền với một mục đích rõ ràng.

Khi mỗi người học được cách quản lý tốt dòng tiền của chính mình, chúng ta không chỉ bảo vệ bản thân trước những khó khăn bất ngờ, mà còn tự tay xây dựng nền tảng cho một cuộc sống ổn định, tự chủ. Đó chính là sự tự do thực sự. Và tất cả đều có thể bắt đầu ngay hôm nay, từ chính những khoản chi nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày.

Đặng Thị Hồng Phương