Từ DANAFF tới ANNECY: 'Trạng Quỳnh Nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu' viết nên hành trình đáng nhớ của hoạt hình Việt Nam

Từ Dế Mèn đến Trạng Quỳnh Nhí Dấu ấn của phim hoạt hình Việt (Video: An Hạ - Mộng Thìn)

Từ những giải thưởng trong nước đến sân chơi lớn nhất thế giới

Một năm trước, ít ai nghĩ rằng bộ phim hoạt hình lấy cảm hứng từ nhân vật dân gian Trạng Quỳnh và truyền thuyết Kim Ngưu lại có thể đi xa đến vậy. Từ nhịp cầu kết nối điện ảnh quốc tế DANAFF, bộ phim lần lượt được ghi nhận tại nhiều giải thưởng điện ảnh uy tín như Bông Sen Vàng, Cánh Diều Vàng, Ngôi Sao Xanh…

Trạng Quỳnh nhí đã tới Annecy Festival (Ảnh: Mạnh Cừ)

Vượt qua nhiều vòng tuyển chọn khắt khe, "Trạng Quỳnh Nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu" đã có mặt tại Annecy International Animation Film Festival 2026 diễn ra tại Pháp, nơi quy tụ những tác phẩm xuất sắc nhất của ngành công nghiệp hoạt hình toàn cầu.

Đối với đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, người đang có mặt tại Pháp tham dự liên hoan phim, việc bộ phim trở thành tác phẩm truyện hoạt hình đầu tiên của Việt Nam góp mặt tại Annecy mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của một ê-kíp làm phim.

Dạo diễn Trịnh Lâm Tùng đang có mặt tại Pháp, đưa đứa con tinh thần của mình đến với Liên hoan phim hoạt hình danh giá nhất thế giới (Ảnh: NVCC)

"Điều ý nghĩa nhất không nằm ở việc chúng tôi là những người đầu tiên, mà ở chỗ bộ phim đã góp phần mở ra một cánh cửa mới cho hoạt hình Việt Nam trên hành trình hội nhập với thế giới", đạo diễn Trịnh Lâm Tùng chia sẻ.

Theo anh, Annecy không chỉ là nơi giới thiệu một tác phẩm mà còn là cơ hội để kể với bạn bè quốc tế rằng Việt Nam sở hữu một kho tàng văn hóa dân gian phong phú cùng một thế hệ nghệ sĩ đang nỗ lực đưa những câu chuyện ấy đến gần hơn với khán giả toàn cầu.

"Đây là một cột mốc quan trọng, nhưng chắc chắn không phải đích đến. Điều quan trọng hơn cả là từ dấu mốc này, chúng ta có thêm niềm tin để tiếp tục kiến tạo những hành trình dài hơi hơn trong tương lai cho hoạt hình Việt Nam", anh nói.

Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy 2026 diễn ra từ ngày 21 đến 27 tháng 6 năm 2026 tại thị trấn Annecy, Pháp

Để có mặt tại Annecy, đoàn phim bày tỏ sự tri ân tới Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam, Cục Điện ảnh, Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, Hội Điện ảnh Việt Nam cùng nhiều nghệ sĩ, bạn bè và người thân đã đồng hành suốt chặng đường.

Đặc biệt, ê-kíp gửi lời cảm ơn tới ông Paul Abela - Tùy viên nghe nhìn khu vực Đông Nam Á, ông Lâm Chí Thiện - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn IMC, NSƯT Nguyễn Thị Chiều Xuân và CEO AT Sound Studio Hoàng Thụy vì những hỗ trợ dành cho bộ phim và tình yêu đối với văn hóa Việt.

Kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ của thời đại

Phim hoạt hình 3D điện ảnh "Trạng Quỳnh nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu" là một bộ phim của đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, do Alpha Animation Studio (Alpha Studio) và Sconnect Việt Nam hợp tác đồng sản xuất. Nếu nhiều nền công nghiệp hoạt hình lớn sở hữu ưu thế về công nghệ và nguồn lực, thì theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, điểm khác biệt của hoạt hình Việt Nam lại nằm ở chính những câu chuyện mà chỉ Việt Nam mới có.

"Chúng tôi không cố gắng trở thành ai khác. Điều tạo nên sự khác biệt của hoạt hình Việt Nam là khả năng kể những câu chuyện mang đậm bản sắc Việt", anh nói.

Nhân vật Trạng Quỳnh được lựa chọn không chỉ bởi sự quen thuộc với nhiều thế hệ người Việt, mà còn bởi trí thông minh, sự hóm hỉnh và tinh thần vượt qua thử thách bằng trí tuệ - những giá trị mang tính phổ quát mà khán giả ở bất cứ đâu cũng có thể đồng cảm.

Đạo diễn Trịnh Lâm Tùng cho biết ê-kíp không muốn "quốc tế hóa" quá mức các yếu tố văn hóa dân gian. Thách thức lớn nhất là làm sao giữ được bản sắc mà không tạo ra khoảng cách với khán giả toàn cầu.

Vì vậy, bộ phim được xây dựng trên những cảm xúc phổ quát như tình bạn, tình cảm gia đình, lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và hành trình trưởng thành.

"Chúng tôi không cố gắng trở thành ai khác. Điều tạo nên sự khác biệt của hoạt hình Việt Nam là khả năng kể những câu chuyện mang đậm bản sắc Việt" - Đạo diễn Trịnh Lâm Tùng

"Càng đi sâu vào bản sắc của mình thì câu chuyện càng có cơ hội chạm tới khán giả toàn cầu", anh khẳng định.

Thông qua cuộc phiêu lưu của các nhân vật, đoàn làm phim hy vọng bạn bè quốc tế sẽ nhìn thấy một Việt Nam khác - không chỉ là đất nước của lịch sử, thiên nhiên hay ẩm thực, mà còn là một không gian giàu trí tưởng tượng với những truyền thuyết, thần tích độc đáo và một thế hệ nghệ sĩ trẻ đang kể lại các câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại.

Khi công nghệ là đôi cánh, còn văn hóa là gốc rễ

Trong quá trình sản xuất "Trạng Quỳnh Nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu", ê-kíp đã chủ động tiếp cận AI và các công nghệ mới nhằm hỗ trợ nghiên cứu, xử lý dữ liệu, thử nghiệm tạo hình và tối ưu quy trình sản xuất.

Tuy nhiên, theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, công nghệ chỉ là công cụ.

"Điểm khởi đầu luôn là câu chuyện, là nhân vật và những giá trị văn hóa mà chúng tôi muốn truyền tải", anh nhấn mạnh.

Đạo diễn Trịnh Lâm Tùng tại buổi ra mắt phim "Trạng Quỳnh nhí - Truyền thuyết Kim ngưu"

Đạo diễn cho rằng AI đang mở ra cơ hội lớn cho các quốc gia có nguồn lực hạn chế như Việt Nam, giúp rút ngắn khoảng cách về kỹ thuật, tạo điều kiện cho các studio nhỏ và các nhà làm phim trẻ tiếp cận những công cụ vốn trước đây chỉ dành cho các đơn vị lớn.

Nhưng đi cùng cơ hội là những rủi ro.

"Nếu quá phụ thuộc vào AI, chúng ta rất dễ đánh mất tiếng nói riêng. Hoạt hình không chỉ là kỹ thuật mà còn là cảm xúc, góc nhìn và bản sắc văn hóa của người làm phim", anh nói.

Theo vị đạo diễn, điều AI không thể thay thế chính là ký ức, trải nghiệm sống và "lòng trắc ẩn" - những điều tạo nên chiều sâu cảm xúc của tác phẩm.

"Tôi tin rằng điều chạm tới khán giả cuối cùng không phải là công nghệ, mà là sự chân thành trong câu chuyện."

Bởi vậy, tương lai của hoạt hình Việt Nam không nằm ở việc lựa chọn giữa công nghệ và bản sắc văn hóa.

Tương lai của hoạt hình Việt Nam không nằm ở việc lựa chọn giữa công nghệ và bản sắc văn hóa

"Chúng ta cần cả hai. Công nghệ giúp nâng cao chất lượng sản xuất, còn bản sắc văn hóa mới là điều tạo nên sự khác biệt", đạo diễn Trịnh Lâm Tùng khẳng định.

Từ DANAFF tới Annecy, hành trình của "Trạng Quỳnh Nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu" có thể mới chỉ là một bước đi đầu tiên. Nhưng cánh cửa đã mở.

Và như lời đạo diễn Trịnh Lâm Tùng gửi tới những người trẻ theo đuổi hoạt hình:

"Chúng ta không thiếu chất liệu. Điều chúng ta cần là sự kiên trì, tinh thần học hỏi và khát vọng kể lại những câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ của thời đại. Nếu mỗi người cùng góp một viên gạch, chúng ta sẽ từng bước kiến tạo nên một nền hoạt hình Việt Nam giàu bản sắc và đủ sức vươn xa".

Lịch chiếu phim Trạng Quỳnh Nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu" tại Annecy

Tối 23/6, tại thành phố Annecy (Pháp), "Trạng Quỳnh Nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu" có suất chiếu chính thức với sự hiện diện của đạo diễn Trịnh Lâm Tùng và nhà sản xuất. Sau đó, bộ phim tiếp tục có thêm hai suất chiếu dành cho khán giả quốc tế vào các ngày 24/6 và 26/6 trong khuôn khổ Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy 2026.

Và với Annecy, đó không chỉ là đích đến của một bộ phim. Đó là lời chào đầu tiên của hoạt hình Việt Nam với thế giới.

Đạo diễn Trịnh Lâm Tùng tại Lễ trao giải thưởng thiếu nhi Dế Mèn 2024

Từ nền tảng của series này, ê-kíp tiếp tục phát triển thành phim truyện điện ảnh "Trạng Quỳnh Nhí - Truyền thuyết Kim Ngưu", tác phẩm hoạt hình truyện dài đầu tiên của Việt Nam được lựa chọn trình chiếu tại Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy 2026, đánh dấu một bước tiến mới của hoạt hình Việt Nam trên hành trình vươn ra thế giới.

Yên Khương