Từ đam mê đến vườn lan bạc tỷ

Chị Nguyễn Thị Khéo trong khu vườn lan rộng 5.000m² - thành quả từ những ngày khởi nghiệp đầy thử thách.

Trong căn vườn rợp lưới che nắng ở ấp Tân Phú, chị Nguyễn Thị Khéo (43 tuổi) bắt đầu ngày mới khi mặt trời còn chưa đứng bóng. Những hàng lan cắt cành thẳng tắp, xanh mướt, rung nhẹ theo gió sớm. Ít ai biết, để có được khu vườn 5.000m² hôm nay, chị đã đi qua không ít lần chông chênh giữa được - mất.

Chị Khéo giới thiệu các giống lan như Mokara, hoàng tử đỏ với khách tham quan, góp phần đa dạng sản phẩm và mở rộng đầu ra.

Chị Khéo đến với lan rất tự nhiên, như một cái duyên. Ban đầu, chỉ là 360 gốc lan trồng trước sân nhà, đơn giản vì thích. “Hồi đó thấy lan đẹp, mình mê nên trồng chơi thôi, đâu nghĩ sẽ làm lớn như bây giờ”, chị nói.

Nhưng “trồng chơi” không hề dễ. Những lứa lan đầu tiên liên tục chết. Cây thì vàng lá, cây thì rụng nụ. Không có kinh nghiệm, chị cứ thấy cây bệnh là xịt thuốc, càng xịt càng nặng. Có lúc nhìn cả giàn lan héo rũ, chị gần như muốn bỏ cuộc.

“Có bữa tôi thức tới khuya, ngồi coi từng lá, không hiểu sao mình chăm mà nó vẫn chết. Lúc đó buồn lắm, nghĩ chắc mình không hợp với nghề này”, chị nhớ lại.

Phun thuốc phòng nấm bệnh, chủ động bảo vệ vườn lan trước thời tiết bất thường.

Thế nhưng, niềm đam mê đã giữ chị lại. Chị bắt đầu tìm đọc sách báo, hỏi thêm người có kinh nghiệm, tự rút ra nguyên tắc chăm lan. Chị nhận ra, lan không khó nếu hiểu đúng bệnh. Nấm thì dễ xử lý, chỉ cần định kỳ 1 - 2 lần phun thuốc là ổn. Đáng ngại nhất là côn trùng chích hút như bọ trĩ, có thể làm hư cả hoa. “Làm lan mà không có đam mê thì dễ bỏ lắm. Giá thấp, cây bệnh là nản liền, còn mình mê thì cứ từ từ tìm cách vượt qua”, chị Khéo nói.

Từ vài trăm gốc ban đầu, chị mở rộng lên 2.000m². Rồi cơ hội đến khi mô hình của chị được địa phương hỗ trợ gần 200 triệu đồng theo hướng nông nghiệp công nghệ cao. Có thêm vốn, chị mạnh dạn mở rộng thêm 3.000m² phía sau, nâng tổng diện tích lên 5.000m², được xem là một trong những vườn lan lớn nhất tại địa phương.

Ngoài lan Mokara chủ lực, vườn còn trồng lan hoàng tử đỏ, tạo sự đa dạng, đáp ứng thị hiếu thị trường.

Trên nền đất trước đây là cây lâu năm và một phần đất lúa, giờ đây là hệ thống giàn lan bài bản. Chị đầu tư hệ thống tưới phun tự động, mỗi cây lan được gắn ống cố định để giữ thẳng thân. Giá thể trồng chỉ là vỏ đậu phộng, phía dưới lót xà bần để thoát nước tốt, tránh úng vào mùa mưa.

Công việc mỗi ngày không nhẹ nhàng như vẻ ngoài của những cành lan. Buổi sáng tưới nước, kiểm tra sâu bệnh. Buổi trưa nắng gắt lại phải canh nhiệt độ. Chiều đến tiếp tục chăm sóc, cắt tỉa. Những ngày mưa kéo dài, chị gần như không ngủ yên vì lo nấm bệnh.

Hệ thống tưới phun tự động được đầu tư bài bản, hỗ trợ chăm sóc hiệu quả cho nhiều giống lan trong vườn.

Chi phí cũng là bài toán không nhỏ khi phân bón, thuốc phòng bệnh, vật tư giàn trồng… tất cả đều tăng giá. “Nhiều khi bán được lứa lan giá tốt thì vui lắm, nhưng có lúc thị trường chậm lại, hoa ra không kịp bán, nhìn cũng xót”, chị trải lòng.

Để mở rộng đầu ra, chị tận dụng mạng xã hội, quảng bá sản phẩm qua Facebook. Từ chỗ chỉ bán quanh xóm, hoa lan của chị dần có khách ở nhiều nơi. Người mua về cắm trang trí, nhà hàng, sự kiện… Nhờ giữ được độ tươi, có thể kéo dài tới ba tuần nếu thay nước đều nên loại hoa này ngày càng được ưa chuộng.

“Bà con địa phương thấy đẹp thì dùng rồi giới thiệu thêm. Mình thấy có đầu ra thì mới dám nhân giống nhiều hơn”, chị nói. Niềm vui của chị không chỉ là tiền lời, mà là khi nhìn vườn lan vào mùa đẹp nhất hoa nở đồng loạt, rực rỡ dưới nắng. Những lúc ấy, mọi vất vả dường như tan đi.

Giữa vùng quê còn nhiều khó khăn, câu chuyện của chị Khéo không chỉ là chuyện trồng lan. Đó là hành trình của một người phụ nữ dám đi con đường riêng, dám bắt đầu từ con số nhỏ và kiên trì đi tới cùng. “Không cần phải làm lớn ngay. Chỉ cần làm tới nơi tới chốn cái mình thích, rồi từ từ nó sẽ ra kết quả”, chị nói.

Không dừng lại ở hiện tại, chị Khéo đang ấp ủ nghiên cứu thêm một giống lan mới để nâng cao giá trị kinh tế.

Hành trình xây dựng vườn lan của chị Nguyễn Thị Khéo là minh chứng cho sự kiên trì trong việc làm chủ kỹ thuật và thị trường. Không phô trương, mô hình này đang phát triển bền bỉ, khẳng định vị thế của một hướng đi kinh tế nông nghiệp đúng đắn, lấy hiệu quả sản xuất làm thước đo cho mọi nỗ lực khởi nghiệp tại địa phương.

Bài và ảnh: AN LÂM