Từ Công viên phần mềm số 2 đến hệ sinh thái bán dẫn và AI của Đà Nẵng

Toàn cảnh Khu Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2

Hạ tầng chiến lược cho ngành công nghệ tương lai

Những ngày giữa tháng 6, trong chương trình công tác tại Đà Nẵng do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức, đoàn phóng viên theo dõi lĩnh vực khoa học, công nghệ đã có dịp tham quan Khu Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 - công trình được xem là một trong những hạ tầng quan trọng nhất hiện nay phục vụ chiến lược phát triển vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo của thành phố.

Từ tầng cao của tòa nhà ICT1, toàn bộ khu vực cửa sông Hàn và cầu Thuận Phước hiện ra trước mắt. Nhưng điều thu hút sự quan tâm của đoàn công tác không phải chỉ là vị trí đắc địa của công trình, mà là những kỳ vọng đang được đặt vào nơi đây trong chiến lược phát triển kinh tế số của Đà Nẵng.

Không gian làm việc của Khu Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2

Ít ai biết rằng, ý tưởng xây dựng thêm một công viên phần mềm mới đã được Đà Nẵng đặt ra từ đầu những năm 2010, khi Công viên phần mềm Đà Nẵng số 1 hoạt động hiệu quả và dần trở nên quá tải. Từ thành công của mô hình này, thành phố tiếp tục quy hoạch Khu Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu hướng chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Dự án được xây dựng trên diện tích gần 2,9ha tại phường Thuận Phước, gồm ba tòa nhà ICT, ICT1 và ICT2 với tổng diện tích sàn hơn 92.000m². Sau nhiều năm triển khai và tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế đầu tư, công trình chính thức được đưa vào hoạt động từ đầu năm 2025 với tổng mức đầu tư gần 1.400 tỷ đồng.

Khi đi vào vận hành đầy đủ, khu công viên có khả năng đáp ứng khoảng 6.000 vị trí việc làm trực tiếp trong lĩnh vực công nghệ thông tin và công nghệ số.

Khu Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 nhìn từ trên cao

Đáng chú ý, Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 được xác định là không gian ưu tiên dành cho các đối tác chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Tại Trung tâm Nghiên cứu, Đào tạo thiết kế vi mạch và trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng (DSAC), bà Đào Thị Thanh Thảo, Phó Giám đốc Phụ trách DSAC đã trực tiếp giới thiệu với đoàn công tác về các phòng thí nghiệm, không gian làm việc của doanh nghiệp khởi nghiệp và hệ thống chính sách hỗ trợ dành cho lĩnh vực vi mạch bán dẫn, AI.

Theo bà Thảo, Đà Nẵng đang xây dựng hệ sinh thái bán dẫn và AI theo hướng đồng bộ, kết nối giữa Nhà nước, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Trong đó, DSAC được giao vai trò là đầu mối thúc đẩy đào tạo nhân lực, hỗ trợ nghiên cứu, kết nối doanh nghiệp và triển khai các chính sách của thành phố.

Bà Đào Thị Thanh Thảo, Phó Giám đốc Phụ trách DSAC giới thiệu hệ sinh thái vi mạch bán dẫn và AI của TP Đà Nẵng

Trong khuôn viên DSAC, đoàn công tác được giới thiệu phòng thí nghiệm thiết kế vi mạch với hàng chục máy tính hiệu năng cao phục vụ đào tạo và nghiên cứu. Hiện trung tâm đang vận hành hệ thống gồm hơn 60 máy tính phục vụ đào tạo thiết kế vi mạch. Thành phố đồng thời tiếp tục đầu tư thêm phòng lab mới với 55 máy tính cấu hình cao phục vụ các hoạt động nghiên cứu AI và bán dẫn.

Không dừng lại ở đó, Đà Nẵng đang triển khai dự án đầu tư hạ tầng tính toán hiệu năng cao (HPC) phục vụ nghiên cứu, đào tạo và phát triển hệ sinh thái AI - vi mạch cho toàn thành phố với tổng vốn đầu tư khoảng 178 tỷ đồng.

Bà Đào Thị Thanh Thảo, Phó Giám đốc Phụ trách DSAC

Theo lãnh đạo DSAC, đây là một trong những dự án hạ tầng quan trọng nhất hiện nay bởi lĩnh vực AI và bán dẫn đòi hỏi năng lực tính toán rất lớn. Hệ thống này sẽ tạo điều kiện để các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ tiếp cận nguồn tài nguyên tính toán hiện đại với chi phí thấp hơn nhiều so với việc tự đầu tư.

Được thành lập đầu năm 2024, DSAC hiện đã trở thành đầu mối quan trọng trong chiến lược phát triển bán dẫn và AI của Đà Nẵng. Trung tâm đã phối hợp với nhiều đối tác trong và ngoài nước triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu về thiết kế vi mạch và AI.

Tính đến nay, đã có 12 chương trình đào tạo được tổ chức với gần 700 học viên tham gia. Nhiều khóa học được triển khai cùng các doanh nghiệp và tổ chức công nghệ lớn trên thế giới, từng bước hình thành nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn đang phát triển tại Việt Nam.

Các kỹ sư trẻ say sưa làm việc trong các không gian mở của DSAC

Theo bà Đào Thị Thanh Thảo, mục tiêu của Đà Nẵng không chỉ là thu hút doanh nghiệp đến đầu tư mà còn phải tạo ra môi trường đủ hấp dẫn để các kỹ sư, chuyên gia và nhà khoa học lựa chọn gắn bó lâu dài.

“Muốn xây dựng hệ sinh thái bán dẫn và AI thì nhân lực phải đi trước một bước. Vì vậy, thành phố đang tập trung đồng thời cho đào tạo, thu hút nhân tài và hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển”, bà Thảo chia sẻ với đoàn công tác.

Từ chính sách đặc thù đến hình thành hệ sinh thái bán dẫn và AI

Nếu hạ tầng được xem là nền móng thì hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù chính là yếu tố tạo nên sức hút riêng của Đà Nẵng trong cuộc cạnh tranh thu hút doanh nghiệp và nhân lực công nghệ cao.

Trong thời gian qua, thành phố đã xây dựng một hệ thống chính sách tương đối toàn diện dành riêng cho lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo trên cơ sở Nghị quyết số 136/2024/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng và Nghị quyết số 259/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của nghị quyết này cùng các nghị quyết chuyên đề của HĐND thành phố.

Bà Phạm Thị Ngọc Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng trao đổi với đoàn công tác

Tại buổi làm việc với đoàn công tác, bà Phạm Thị Ngọc Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng cho biết, mục tiêu của các chính sách không chỉ nhằm thu hút doanh nghiệp mà còn hướng đến xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh từ đào tạo, nghiên cứu đến thương mại hóa sản phẩm.

Theo đó, các chuyên gia, nhà khoa học và kỹ sư làm việc trong lĩnh vực bán dẫn và AI được hưởng nhiều cơ chế hỗ trợ đặc thù. Thành phố hỗ trợ kinh phí nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, hỗ trợ thu hút nhân lực chất lượng cao, đồng thời có các chính sách khuyến khích đối với hoạt động công bố khoa học và sở hữu trí tuệ.

Đối với người học, thành phố triển khai chương trình vay học phí ưu đãi lên tới 180 triệu đồng. Trường hợp sau tốt nghiệp làm việc từ 3 năm trở lên tại các doanh nghiệp trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn và AI trên địa bàn Đà Nẵng sẽ được hỗ trợ toàn bộ nợ gốc và lãi vay.

Các doanh nghiệp hoạt động tại Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 cũng được hỗ trợ mạnh mẽ. Các dự án khởi nghiệp sáng tạo được bố trí miễn phí mặt bằng trong thời hạn tối đa 3 năm. Doanh nghiệp được hỗ trợ chi phí sử dụng hạ tầng công nghệ thông tin, chi phí thiết lập ban đầu và được sử dụng miễn phí phòng lab, không gian dùng chung của DSAC phục vụ đào tạo, nghiên cứu, tổ chức các hoạt động chuyên môn.

Nhờ những chính sách này, hệ sinh thái công nghệ mới của Đà Nẵng đang dần hình thành.

Ông Nguyễn Bảo Anh, đồng sáng lập, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần VSAP LAB trao đổi với các nhà báo về Dự án Phòng thí nghiệm phục vụ sản xuất công nghệ đóng gói tiên tiến cho vi mạch bán dẫn tại Đà Nẵng

Theo Đề án phát triển lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo của thành phố, đến năm 2030 Đà Nẵng đặt mục tiêu có ít nhất 20 doanh nghiệp thiết kế vi mạch bán dẫn; từ 1 đến 2 doanh nghiệp đóng gói, kiểm thử; ít nhất 5 doanh nghiệp khởi nghiệp bán dẫn được ươm tạo thành công.

Đồng thời, thành phố phấn đấu đào tạo và thu hút khoảng 5.000 nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực bán dẫn, trong đó có 2.000 nhân lực thiết kế và 3.000 nhân lực kiểm thử, đóng gói.

Đối với AI, mục tiêu là đào tạo và thu hút ít nhất 3.000 nhân lực chất lượng cao cùng với việc hình thành các doanh nghiệp AI có khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Đến tháng 6-2026, Đà Nẵng đã ghi nhận 24 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, gồm 23 doanh nghiệp thiết kế và dịch vụ thiết kế cùng một doanh nghiệp đóng gói, kiểm thử. Thành phố cũng đã có 7 doanh nghiệp khởi nghiệp bán dẫn được hỗ trợ phát triển tại Công viên phần mềm số 2.

Trong lĩnh vực AI, hiện có 38 doanh nghiệp khởi nghiệp đang hoạt động tại khu công viên nhờ các chính sách hỗ trợ của thành phố.

Tuy nhiên, bà Phạm Thị Ngọc Quyên cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm bán dẫn và AI của khu vực, Đà Nẵng vẫn còn đối mặt với không ít thách thức.

Theo bà Quyên, một số chính sách mới chỉ giải quyết được một phần nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Những lĩnh vực như đóng gói, kiểm thử bán dẫn đòi hỏi hạ tầng năng lượng lớn, trong khi doanh nghiệp vẫn mong muốn có thêm các cơ chế hỗ trợ về giá điện, năng lượng tái tạo cũng như thủ tục đầu tư.

Bên cạnh đó, việc hình thành thị trường cho các sản phẩm công nghệ "Make in Vietnam", đặc biệt là sản phẩm do doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển, vẫn là bài toán cần tiếp tục tháo gỡ. Khi các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có thêm cơ hội tham gia các dự án lớn, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mới có thể phát triển bền vững và tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Đoàn công tác chụp ảnh lưu niệm tại Khu Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2

Rời Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 khi nhiều nhóm kỹ sư trẻ vẫn đang làm việc trong các không gian mở của DSAC, có thể cảm nhận rõ khát vọng xây dựng một trung tâm công nghệ mới của Đà Nẵng không còn nằm trên các văn bản chiến lược.

Từ hạ tầng được đầu tư bài bản, hệ thống chính sách đặc thù dành cho doanh nghiệp và nhân lực đến sự hiện diện ngày càng nhiều của các dự án khởi nghiệp, thành phố đang từng bước tạo dựng những mắt xích đầu tiên của hệ sinh thái bán dẫn và AI. Con đường phía trước vẫn còn không ít thách thức, nhưng Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 đang cho thấy vai trò của một "bệ phóng" quan trọng trong hành trình đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm công nghệ mới của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Thu Hằng