Từ chối kỹ thuật để học Ngoại thương, nữ sinh xứ Thanh tốt nghiệp xuất sắc

Ít ai nghĩ rằng quyết định từ bỏ định hướng kỹ thuật ở tuổi 18 lại trở thành bước ngoặt lớn nhất trong hành trình của Văn Thị Thuần (SN 2004, quê Quảng Yên, Thanh Hóa). Từ lựa chọn ấy, nữ sinh K61 ngành Kinh tế quốc tế không chỉ tốt nghiệp loại xuất sắc trước thời hạn tại Trường Đại học Ngoại thương với GPA 3,74 - mà còn từng bước tạo dấu ấn trong nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp và các dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu (Data Science).

Là học sinh Trường THPT Quảng Xương 1, Thuần từng xác định theo đuổi lĩnh vực kỹ thuật. Với thế mạnh ở các môn tự nhiên, cô trúng tuyển sớm vào nhiều trường đại học, trong đó có Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Ngoại thương và một trường đại học sư phạm. Từng định lựa chọn theo học ngành kỹ thuật tại Bách khoa thế nhưng trước ngưỡng cửa đại học, cô lại quyết định đổi hướng. Trong quá trình tìm hiểu, cô được một người chị giới thiệu về ngành Kinh tế quốc tế của Đại học Ngoại thương. Chương trình đào tạo cùng định hướng nghề nghiệp khiến Thuần thay đổi lựa chọn. Gia đình cũng là chỗ dựa để cô yên tâm theo đuổi lựa chọn của mình. Theo nữ sinh, mẹ luôn ủng hộ cô trong việc học, từ ngoại ngữ, kỹ năng đến các khóa học chuyên môn và chọn trường, chọn ngành. Nhìn lại, cô cho rằng đó là quyết định đúng đắn nhất của tuổi 18.

Thuần cho biết quãng thời gian học tại Ngoại thương không có năm nào thật sự “nhẹ nhàng”. Năm nhất là áp lực thích nghi với môi trường mới, đặt mục tiêu giành học bổng và thử sức ở các sân chơi học thuật. Sang năm hai, cô vừa đẩy nhanh tiến độ học để hướng tới mục tiêu tốt nghiệp sớm với kết quả cao, vừa dành nhiều thời gian tự học Data Science, tham gia nghiên cứu khoa học, thực tập và các dự án công nghệ. Có thời điểm, nữ sinh phải gác lại nhiều cuộc hẹn với bạn bè để đọc tài liệu, học thêm các khóa chuyên sâu hay hoàn thiện mô hình dữ liệu. Đổi lại, cuối năm hai, cô nhận cơ hội thực tập về dữ liệu - cột mốc giúp bản thân tin rằng lựa chọn theo đuổi Data Science là phù hợp. “Mỗi mục tiêu đều có sự đánh đổi, nhưng em chưa bao giờ thấy những nỗ lực ấy là vô nghĩa”, Thuần nói.

Từ nền tảng Kinh tế quốc tế, Thuần chủ động mở rộng sang phân tích dữ liệu và AI ứng dụng. Thay vì chỉ học để đạt điểm cao, cô dành nhiều thời gian thực hiện các dự án với dữ liệu thực tế, nghiên cứu các bài toán tối ưu và phát triển sản phẩm công nghệ. Cách học ấy cũng mang về nhiều thành tích.

Năm 2024, Thuần cùng đội tuyển Excel của Đại học Ngoại thương giành Giải Khuyến khích quốc gia (Top 11) tại Cuộc thi Vô địch Tin học văn phòng thế giới - Viettel. Năm 2025, cô sáng lập dự án chatbot hỗ trợ luyện phỏng vấn và tuyển dụng inMentor, giành Giải Nhất cuộc thi TechSpark do Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công nghệ (ĐHQG Hà Nội) tổ chức. Ở lĩnh vực học thuật, Thuần đạt 4 giải Olympic Toán cấp trường, gồm hai giải Nhì và hai giải Ba ở môn Đại số và Giải tích.

Cô cũng là trưởng nhóm đề tài đạt Giải Ba cuộc thi Sinh viên nghiên cứu khoa học Khoa Kinh tế quốc tế năm 2025, đồng thời là đồng tác giả bài báo đăng trên FTU Working Paper Series và tham dự vòng bán kết Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học Euréka lần thứ 27. Bên cạnh đó, nữ sinh hai lần được vinh danh Sinh viên tiêu biểu Khoa Kinh tế quốc tế, đạt danh hiệu Sinh viên 5 tốt cấp Thành phố Hà Nội, nhiều lần nhận học bổng khuyến khích học tập và hoàn thành chứng chỉ HSK6 tiếng Trung.

Theo Thuần, những giải thưởng hay danh hiệu chỉ là kết quả của quá trình dài. Điều cô trân trọng hơn là khả năng tự học, tự nghiên cứu và biến kiến thức thành những sản phẩm có thể giải quyết vấn đề thực tế. Đó cũng là lý do, trong quá trình học, cô luôn ưu tiên các môn Toán, Xác suất, Lập trình, Kinh tế lượng hay Phân tích dữ liệu, đồng thời tự xây dựng các dự án để kiểm chứng những gì đã học.

“Điều quý giá nhất em có được là biết cách tự học và biến kiến thức thành sản phẩm thực tế”, Thuần chia sẻ. Để duy trì hiệu quả học tập, cô chia các mục tiêu lớn thành kế hoạch theo tuần và theo ngày, ưu tiên sự đều đặn thay vì học dồn.

Sau khi tốt nghiệp xuất sắc, Thuần cho biết sẽ tiếp tục phát triển chuyên sâu trong lĩnh vực Data Science và AI, hướng tới các bài toán ứng dụng trong kinh doanh, giáo dục, tài chính và nông nghiệp. Nhắn nhủ tới các bạn trẻ, cô cho rằng đại học không phải nơi để chạy theo hình mẫu hoàn hảo, mà là khoảng thời gian để khám phá bản thân. “Đừng ngại thử, cũng đừng sợ sai. Chỉ khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, mình mới biết giới hạn của bản thân ở đâu”, Thuần nói.

Với Thuần, quyết định rời bỏ định hướng kỹ thuật năm nào không phải là từ bỏ một giấc mơ, mà là lựa chọn một con đường phù hợp hơn. Từ nền tảng kinh tế, cô đang tiếp tục viết hành trình của mình bằng dữ liệu, công nghệ và khát vọng tạo ra những giá trị thiết thực cho cộng đồng.

Lệ Thu