Từ cá bình dân thành 'thực phẩm vàng': Giá mềm nhưng dinh dưỡng không hề mềm

Theo U.S. Food and Drug Administration (FDA), cá trích nằm trong nhóm hải sản có lợi cho sức khỏe, đặc biệt tốt cho tim mạch nhờ hàm lượng omega-3 cao.

Trong khi đó, American Heart Association (AHA) khuyến nghị mỗi người nên ăn cá béo như cá trích ít nhất hai lần mỗi tuần nhằm hỗ trợ sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ đột quỵ.

Tại Việt Nam, cá trích xuất hiện dọc bờ biển từ Bắc vào Nam - Ảnh: Internet

Phổ biến ở nhiều vùng biển Việt Nam

Về đặc điểm sinh học, cá trích thuộc họ Clupeidae, phân bố chủ yếu tại Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Tại Việt Nam, loài cá này xuất hiện dọc bờ biển từ Bắc vào Nam, tập trung tại các địa phương như Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ngãi, Phú Quốc, Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu và Kiên Giang.

So với cá hồi có giá dao động khoảng 300.000 – 500.000 đồng/kg, cá trích tươi thường chỉ khoảng 100.000 đồng/kg; loại cao cấp cũng chỉ vào khoảng 250.000 – 350.000 đồng/kg.

Cá trích là nguồn cung cấp dồi dào DHA (docosahexaenoic acid) và EPA (eicosapentaenoic acid) – hai dạng omega-3 quan trọng.

Một nghiên cứu đăng trên American Journal of Clinical Nutrition cho thấy việc tiêu thụ cá trích thường xuyên có thể giúp hạ triglyceride (mỡ máu), từ đó góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Nghiên cứu năm 2018 công bố trên Journal of the American Heart Association ghi nhận ăn cá giàu omega-3 tối thiểu hai lần mỗi tuần có thể giảm nguy cơ đột quỵ khoảng 16%, đồng thời hỗ trợ hạ huyết áp và cải thiện tuần hoàn.

DHA trong cá trích đóng vai trò quan trọng đối với cấu trúc và hoạt động của não. Theo nghiên cứu đăng trên Neurology, bổ sung thực phẩm giàu DHA có liên quan đến khả năng nhận thức tốt hơn và nguy cơ thấp hơn đối với các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer hay Parkinson.

Một nghiên cứu theo dõi hơn 1.000 người trưởng thành cũng cho thấy nhóm ăn cá trích thường xuyên đạt điểm cao hơn trong các bài kiểm tra trí nhớ và mức độ tập trung.

Cá trích là một trong những thực phẩm tự nhiên giàu vitamin D – dưỡng chất quan trọng giúp cơ thể hấp thu canxi và duy trì hệ xương chắc khỏe.

Theo nghiên cứu trên The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, thiếu vitamin D làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương ở người lớn tuổi.

Ngoài ra, cá trích còn cung cấp phốt pho và selen – những khoáng chất góp phần tái tạo mô xương, duy trì khớp khỏe mạnh và tăng cường khả năng chống oxy hóa. Một nghiên cứu đăng trên European Journal of Nutrition cho thấy selen giúp trung hòa gốc tự do và hỗ trợ hệ miễn dịch.

Không chỉ giàu chất béo có lợi, cá trích còn cung cấp protein hoàn chỉnh với đầy đủ axit amin thiết yếu. Đây là dưỡng chất quan trọng cho quá trình xây dựng, phục hồi mô, phát triển cơ bắp và duy trì làn da, mái tóc khỏe mạnh.

Với mức giá phải chăng nhưng hàm lượng dinh dưỡng đáng kể, cá trích được xem là lựa chọn hợp lý trong bữa ăn hằng ngày, đặc biệt đối với những người muốn bổ sung omega-3 tự nhiên mà không phải chi trả mức giá cao như các loại cá nhập khẩu.

Gỏi cá trích luôn là món ăn được nhiều du khách tìm kiếm khi đặt chân tới Phú Quốc - Ảnh: Internet

Không chỉ có gỏi: nhiều cách chế biến đậm chất Việt

Nhắc đến ẩm thực biển đảo, gỏi cá trích luôn là món ăn được nhiều du khách tìm kiếm khi đặt chân tới Phú Quốc. Với người địa phương, đây không chỉ là món đặc sản mà còn là “đại diện” cho phong vị biển tươi rói của hòn đảo.

Gỏi cá trích chinh phục thực khách nhờ sự hòa quyện tinh tế: vị béo ngọt của cá tươi thái mỏng, chút chua thanh của chanh, cay nhẹ từ ớt và độ bùi của đậu phộng rang. Khi cuốn cùng bánh tráng, rau sống rồi chấm nước mắm chua ngọt, tất cả tạo nên tổng thể hài hòa, vừa thanh vừa đậm đà, để lại dư vị khó quên.

Bên cạnh món gỏi trứ danh, cá trích còn hiện diện trong bữa cơm gia đình với nhiều cách chế biến quen thuộc. Cá trích kho tiêu là lựa chọn mộc mạc nhưng “hao cơm”. Cá được ướp nước mắm, tiêu xanh, hành tím rồi kho liu riu đến khi thịt săn chắc, thấm vị mặn ngọt hài hòa, dậy mùi thơm đặc trưng.

Với những ai yêu thích hương vị đậm đà hơn, cá trích nướng muối ớt là gợi ý khó cưỡng. Cá tươi ướp muối, ớt, tỏi rồi nướng trên than hồng đến khi da giòn, thịt dậy mùi thơm. Chấm cùng muối tiêu chanh và ăn kèm rau sống, món ăn càng thêm tròn vị.

Một biến tấu khác được nhiều người ưa chuộng là cá trích một nắng. Sau khi đánh bắt, cá được phơi dưới nắng nhẹ trong một ngày để giữ độ tươi và làm đậm vị. Khi chiên giòn hoặc nướng than, cá trích một nắng cho lớp ngoài săn chắc, bên trong vẫn ngọt mềm, hấp dẫn.

Từng bị xem là loài cá quen thuộc, giá phải chăng, cá trích nay ngày càng được đánh giá cao nhờ giá trị dinh dưỡng giàu omega-3, vitamin D và protein chất lượng. Không chỉ xuất hiện trong bữa cơm gia đình, cá trích còn trở thành nguyên liệu trong nhiều thực đơn nhà hàng và sản phẩm chế biến phục vụ thị trường xuất khẩu.

Từ một món ăn dân dã của ngư dân vùng biển, cá trích đang dần khẳng định vị thế trong bản đồ ẩm thực Việt – vừa gần gũi, vừa giàu giá trị.

Tiểu Châu (T/h)