Tu-160 và B-1B: Hai 'người khổng lồ' của Chiến tranh Lạnh khác nhau thế nào?

Tuy nhiên, việc xem 2 máy bay là những thiết kế tương đương hoàn toàn sẽ bỏ qua nhiều khác biệt quan trọng.

Máy bay ném bom chiến lược Tu-160 được Liên Xô phát triển với yêu cầu kết hợp tốc độ siêu âm, tầm bay lớn và tải trọng vũ khí rất cao.

Máy bay có khối lượng cất cánh tối đa 275 tấn, tốc độ tối đa 2.220 km/h, tầm bay 12.300 km và tải trọng vũ khí tối đa 45 tấn.

Trong khi đó, máy bay ném bom B-1B Lancer của Mỹ có khối lượng cất cánh tối đa 216,6 tấn, tốc độ tối đa Mach 1,2 và tải trọng vũ khí 34 tấn.

Máy bay có 4 động cơ phản lực F101-GE-102 và sử dụng cấu hình thân - cánh hòa trộn kết hợp với cánh cụp biến đổi.

Sự khác biệt về tốc độ rất rõ. Tu-160 được thiết kế để đạt tốc độ khoảng Mach 2. B-1B cũng có khả năng bay siêu âm, nhưng chương trình B-1B đã giảm tốc độ tối đa xuống Mach 1,2 so với B-1A để ưu tiên giảm diện tích phản xạ radar và tăng khả năng sống sót.

Cả 2 đều sử dụng cánh cụp biến đổi, nhưng triết lý khai thác có những điểm khác nhau. Tu-160 tận dụng cánh cụp để kết hợp khả năng bay đường dài với tốc độ siêu âm.

B-1B sử dụng cánh mở khi cất cánh, hạ cánh và một số chế độ hành trình, sau đó cụp cánh khi bay ở tốc độ cao.

Khác biệt lớn hơn nằm ở vũ khí. Tu-160 được phát triển như một nền tảng mang tên lửa hành trình tầm xa. Các khoang vũ khí bên trong cho phép máy bay mang những loại tên lửa như Kh-101.

B-1B về sau chuyển hoàn toàn sang vai trò máy bay ném bom thông thường. Không quân Mỹ cho biết B-1B hiện có thể mang tới 24 tên lửa không đối đất AGM-158A JASSM, bên cạnh nhiều loại bom dẫn đường và bom thông thường khác. Máy bay không còn duy trì nhiệm vụ hạt nhân.

Điều này phản ánh 2 hướng phát triển khác nhau. Tu-160 tiếp tục được duy trì như một thành phần của lực lượng răn đe chiến lược Nga và tập trung mạnh vào khả năng phóng tên lửa tầm xa. B-1B sau Chiến tranh Lạnh chuyển trọng tâm sang tấn công thông thường và trở thành máy bay đa nhiệm tầm xa của Mỹ.

Vì vậy, điểm giống nhau giữa Tu-160 và B-1B nằm ở nền tảng công nghệ của thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Cả 2 đều sử dụng cánh cụp biến đổi, động cơ phản lực mạnh và thân máy bay lớn.

Nhưng cách 2 nước sử dụng chúng lại khác nhau. Tu-160 ưu tiên tốc độ, tầm bay và tên lửa hành trình chiến lược. B-1B ưu tiên khả năng mang khối lượng lớn vũ khí thông thường, tác chiến đa nhiệm và khả năng phối hợp với các lực lượng khác.

Đó là lý do 2 ‘người khổng lồ’ này có hình dáng tương đối giống nhau nhưng lại đại diện cho 2 cách tiếp cận khác nhau đối với máy bay ném bom tầm xa.

Việt Hùng