TS Trần Quang Hưng: Hà Nội tạo 'đường băng' cho nhà sáng tạo trẻ tăng tốc

Hà Nội đang đứng trước một vận hội mới khi Luật Thủ đô đi vào thực thi, mở đường cho những cơ chế chưa từng có tiền lệ. Việc thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội cho thấy quyết tâm của thành phố trong việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên chất xám.

Nhân Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3), Báo Điện tử VTC News có cuộc trò chuyện với Tiến sĩ Trần Quang Hưng - Phó Bí thư Thành đoàn Hà Nội, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội - để giải mã về “cỗ máy sáng tạo” - nơi thúc đẩy hệ sinh thái Thủ đô.

- Thưa Tiến sĩ, việc thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội dưới mô hình công ty cổ phần là một bước đi rất mới. Theo Tiến sĩ, sứ mệnh lớn nhất của trung tâm để tạo ra sự đột phá cho hệ sinh thái Thủ đô là gì ?

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội là sự kết hợp giữa 3 nhà: Nhà nước (vốn 70%) - Đại học Bách Khoa Hà Nội (vốn 15%) - Tập đoàn Công nghệ CMC (vốn 15%). Mô hình hướng đến việc tập hợp cộng đồng gồm: các nhà sáng tạo trẻ, nhà khoa học trong và ngoài nước, các startup… chung tay phát triển các giải pháp công nghệ phục vụ giải quyết các vấn đề của thành phố.

Trung tâm sẽ là đơn vị công bố những bài toán cũng như nguồn lực hỗ trợ và đồng hành với những nhà sáng tạo trẻ xây dựng những sản phẩm thiết thực và hiệu quả trong quy trình giải quyết những bài toán thực tế của doanh nghiệp và thành phố.

Việc này giúp trung tâm kết nối được những nguồn lực khác nhau mà ví như là “đường băng” mà từ đó “tăng tốc” được cho những nhà sáng tạo trẻ có những sản phẩm đầu ra được đặt hàng và trực tiếp được trung tâm hỗ trợ từ hệ thống văn phòng, nguồn vốn, dịch vụ dùng chung,... đặc biệt là quy trình thủ tục hành chính để tiếp cận hơn với thị trường, mang lại những sản phẩm ý nghĩ và giá trị cho xã hội.

- Tiến sĩ có thể phân tích kỹ hơn về lợi thế của mô hình này, nó có gì đặc biệt hơn với mô hình doanh nghiệp tư nhân thông thường?

Với doanh nghiệp tư nhân thông thường, họ sẽ tiếp cận những bài toán bằng cách khảo sát thị trường, tức là sẽ phải khảo sát, làm sản phẩm kiểm thử rồi dựa trên kinh nghiệm trước đó tiếp cận với người dùng và cộng đồng xã hội.

Nhưng trung tâm của chúng tôi được giao một nhiệm vụ rất đặc biệt. Đó là trở thành một trong những đơn vị điều phối những hoạt động về đổi mới sáng tạo của Hà Nội. Nên chúng tôi xây dựng một cơ chế để lắng nghe cũng như là chuẩn hóa các bài toán và những nguồn lực kèm theo để nhiều nhà sáng lập - những người còn chưa thành lập doanh nghiệp - cũng có thể đến với trung tâm và đưa ra những giải pháp, lời giải cho những bài toán đã được đặt ra.

Trung tâm hy vọng có thể đồng hành cùng các nhà sáng tạo trẻ trong việc tìm kiếm bài toán, xác định đối tượng mục tiêu phục vụ và từng bước tạo ra sản phẩm có ý nghĩa cho người dùng.

- Nhà nước chiếm 70% vốn của công ty. Vậy điều này có đồng nghĩa với việc là Nhà nước sẽ có tiếng nói nhất định và chi phối hoạt động của trung tâm theo hướng sơ cứng?

Thực ra mỗi vấn đề đối với chúng tôi thì đều là những nguồn lực. Bản thân chuyện đưa những đề bài của khối Nhà nước ra cho khu vực tư nhân thì từ trước đến nay cũng có rất nhiều cách để tiếp cận. Thế nhưng đây là một cách thêm để chúng ta có thể bóc tách bài toán một cách phù hợp hơn.

Có thể những bài toán lớn thì vẫn là các tập đoàn, các đơn vị có năng lực về tài chính, về chuyên môn tiếp cận và họ cũng có thể chia nhỏ bài toán ra thành nhiều khâu mà giới sáng tạo có thể đóng góp được. Do đó, Trung tâm cũng sẽ phục vụ trong các khâu cụ thể như vậy và phục vụ cho cả những đối tượng là các tập đoàn, các doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp nhỏ.

Và đặc biệt trong khu vực hành chính công, nhiều bài toán từ trước đến nay là nằm trong nội bộ của các đơn vị, các sở, ban, ngành mà chưa từng được công bố thì chúng tôi sẽ cố gắng phân tích, tìm hiểu, đồng hành để đưa được ra cho xã hội cùng giải. Đó cũng là một kênh đồng hành song song với cách đưa bài toán hiện nay của hệ thống hành chính hiện tại.

- Rõ ràng chúng ta đã thấy được cái ưu điểm của cái mô hình này, tuy nhiên để bất kỳ một doanh nghiệp nào vận hành trơn tru thì phải nói đến yếu tố con người ở trong đó. Vậy trung tâm sẽ sử dụng những con người am hiểu về lĩnh vực chính sách hay là người mà có những tư duy đột phá trong lĩnh vực công nghệ?

Chúng tôi mong muốn trung tâm sẽ trở thành một điểm đến tin cậy của tất cả các thành phần của hệ sinh thái. Trong đó, người đưa đề bài từng là những người đã gặp phải những bài toán cụ thể trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của họ. Đó cũng là những nhà đồng sáng lập bởi đề bài họ đưa ra có chính xác hay không, có hướng đến việc giải quyết bài toán thực sự là điểm nghẽn hay không thì họ cũng cần những nhà đồng hành. Và chúng tôi sẽ phục vụ họ đầu tiên để lắng nghe họ, làm sao để họ làm được việc tốt hơn.

Đồng thời, chúng tôi cũng phục vụ nhà sáng lập ở góc độ làm sao để giải những bài toán cụ thể đó. Đây giống như là một chất xúc tác hay một cây cầu giữa những nhà đồng sáng lập khác nhau hay giữa những nhà sở hữu khác nhau của một mô hình hiệu quả.

- Trong thời gian tới, trung tâm sẽ tạo bệ phóng cho cộng đồng start-up công nghệ như thế nào để họ có thể phát huy được hiệu quả tối đa của mình?

Chúng tôi có một ví dụ cụ thể để minh hoạt cho sự hỗ trợ này. Trong thời gian vừa qua, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội đã đặt hàng trung tâm một ứng dụng giúp công an thành phố có thể điều phối lực lượng, đồng thời kết nối các công cụ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ để phục vụ người dân một cách trực tiếp an toàn an ninh hơn.

Trong quá trình làm việc với đơn vị đặt hàng, nhà sáng tạo, chúng tôi tạo ra những đề bài cụ thể, sau đó cung cấp một số dữ liệu hợp pháp để nhà sáng tạo có thể xây dựng những sản phẩm. Và trong quá trình đó, chúng tôi liên tục tổ chức các cuộc gặp mặt để kiểm thử những bản demo và đưa ra những lời góp ý từ phía đơn vị đặt đề bài.

Chúng tôi tổ chức cuộc gặp trực tiếp để cùng đào sâu vào vấn đề và thực sự hiểu cái khó ở đây là gì. Đối với những doanh nghiệp có đủ năng lực, chúng tôi sẽ tạo ra môi trường làm việc có tính tương tác cao nhất với người đặt đề bài, cũng như cung cấp cho họ những dữ liệu phù hợp để họ xây dựng những sản phẩm sát với nhu cầu thực tiễn nhất. Và bên cạnh đó cũng có những nguồn lực khác, ví dụ như: mối quan hệ, các quỹ đầu tư mạo hiểm, kênh thông tin khách hàng…

- Tiến sĩ có thông điệp gì gửi đến các tài năng trẻ đang mong muốn lập nghiệp tại Thủ đô nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 26/3/2026?

Có thể nói rằng, Hà Nội là một bệ phóng cho những nhà sáng tạo trẻ, là một nơi thử nghiệm những công nghệ, những ý tưởng và mô hình kinh doanh mới hiệu quả.

Các nhà sáng tạo trẻ dù ở nước ngoài hay ở trong nước, độ tuổi nào, đang học cấp 3 hay đã là nghiên cứu sinh, giáo sư, tiến sĩ…thì Hà Nội luôn là một thị trường đầy tiềm năng.

Ở đây có những cơ chế để đồng hành cùng với nhà sáng tạo trẻ, đưa những mô hình, những công nghệ đơm hoa kết trái để phục vụ người dân. Chúng tôi mong rằng những nhà sáng tạo trẻ có thể đã quan tâm rồi thì tiếp tục quan tâm hơn nữa, tìm cách giải những bài toán cụ thể của Hà Nội và từ đó chúng ta cùng nhau phát triển.

Xin cảm ơn Tiến sĩ Trần Quang Hưng!

Nguyễn Hiền - Minh Hoàn - Nhật Anh