Truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam: Dấu mốc quan trọng của nền nông nghiệp hiện đại

Lễ công bố Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản. (Ảnh: Lê Đông/TTXVN)

Chiều 30/6, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Lễ công bố Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản chính thức hoạt động sau thời gian thí điểm thành công đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu. Đây là dấu mốc quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản quốc gia nhằm góp phần phát triển nền nông nghiệp minh bạch, hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo vệ uy tín nông sản Việt Nam và củng cố niềm tin người tiêu dùng trong nước và thị trường quốc tế.

Lễ công bố do Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trình Việt Hùng đồng chủ trì. Tham dự sự kiện có khoảng 200 đại biểu là lãnh đạo các cơ quan Trung ương, bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, chuyên gia, nhà khoa học, đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ cùng đông đảo cơ quan báo chí.

Đặt nền móng cho hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp quốc gia

Việc đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào vận hành từ ngày 1/7/2026 (sau 6 tháng thí điểm truy xuất nguồn gốc với trái sầu riêng), thể hiện quyết tâm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc lấy dữ liệu làm nền tảng phục vụ quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, phát triển thị trường và nâng cao uy tín, giá trị nông sản Việt Nam.

Không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm, hệ thống còn hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản được xây dựng gồm 3 hợp phần chính, bao gồm: Hợp phần dành cho người dân tra cứu thông tin; hợp phần quản trị phục vụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia chuỗi; ứng dụng cài đặt trên điện thoại di động, thiết bị thông minh.

Bưởi xuất khẩu. (Ảnh: TTXVN)

Được phát triển theo kiến trúc hiện đại, hướng dịch vụ và có khả năng mở rộng linh hoạt, hệ thống bảo đảm vận hành liên tục, đáp ứng yêu cầu của nền tảng dùng chung cấp quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp.

Điểm mới quan trọng của hệ thống là khả năng xác thực, minh bạch và bảo đảm toàn vẹn dữ liệu thông qua ký số điện tử, công nghệ chuỗi khối; định danh sản phẩm theo chuẩn GS1 quốc tế, mã QR theo GS1 Digital Link; trao đổi dữ liệu theo chuẩn thống nhất, tạo điều kiện để nhiều đơn vị giải pháp cùng tham gia, không phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ riêng lẻ.

Theo kết quả kiểm thử, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu/giây; 30.000 người quét tem truy xuất đồng thời; trên 85 triệu lượt quét tem truy xuất/ngày và khoảng 50 bản tin dữ liệu dung lượng 2 MB/giây. Đây là cơ sở kỹ thuật quan trọng để hệ thống mở rộng khi triển khai trên phạm vi toàn quốc trong thời gian tới.

Hệ thống đã tích hợp thông tin, dữ liệu truy xuất nguồn gốc của trên 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố.

Đến nay, hệ thống đã tích hợp thông tin, dữ liệu truy xuất nguồn gốc của trên 18.500 sản phẩm, thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố. Đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm; bước đầu có 6 container của các doanh nghiệp xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc thông qua việc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trên Hệ thống của Bộ.

Bên cạnh đó, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản cũng đã và đang được kết nối với các đơn vị cung cấp giải pháp truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu nông sản; các địa phương đã có hệ thống truy xuất nguồn gốc; đồng thời bảo đảm yêu cầu kết nối, liên thông với các bộ, ngành liên quan và Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an theo quy định về an toàn thông tin, an ninh mạng.

Đại diện đơn vị xây dựng Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản chia sẻ tại lễ công bố, ông Tô Nguyễn Thành - Công ty Cổ phần Technology Convergence Corporation (Netacom) nhấn mạnh hệ thống được công bố hôm nay không phải là thành quả của riêng một tổ chức nào, mà là sự kết tinh từ sự chỉ đạo xuyên suốt, sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Hiện hệ thống đã được bàn giao, cài đặt, đánh giá an toàn thông tin và chính thức chuyển giao toàn vẹn cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, sẵn sàng vận hành chính thức từ ngày 1/7/2026.

"Đây hoàn toàn là dữ liệu, là tài sản của Nhà nước, của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Hệ thống truy xuất nguồn gốc ra mắt ngày hôm nay cũng chính là lời khẳng định mạnh mẽ cho tinh thần đổi mới, chuyển đổi số quốc gia và nâng tầm nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế," ông Thành nói.

Truy xuất nguồn gốc nông sản. (Ảnh: TTXVN)

Thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, truy xuất nguồn gốc là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh thị trường trong nước và quốc tế ngày càng coi trọng chất lượng, tính minh bạch, trách nhiệm chuỗi cung ứng và an toàn thực phẩm.

Vì vậy, việc chính thức đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào hoạt động sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp và người sản xuất chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao giá trị sản phẩm; đồng thời tăng cường năng lực quản lý nhà nước trong giám sát, cảnh báo, truy xuất và xử lý khi phát sinh vấn đề về chất lượng, an toàn thực phẩm.

Bốc xếp hàng hóa container tại cảng biển. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Cùng với đó, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản cũng tạo nền tảng quan trọng để các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất và các chủ thể trong chuỗi giá trị nông sản từng bước chuẩn hóa, cập nhật, chia sẻ dữ liệu về vùng trồng, cơ sở sản xuất, cơ sở đóng gói, chế biến, phân phối, xuất khẩu và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, hệ thống được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp thống nhất, đồng bộ, phục vụ chuyển đổi số ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế số nông nghiệp.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp thống nhất, đồng bộ, phục vụ chuyển đổi số ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế số nông nghiệp.

Thực tế cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng với các cơ chế hợp tác mới sẽ mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn tài chính và công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh, đúng như tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các đơn vị công nghệ để mở rộng phạm vi triển khai hệ thống; ưu tiên các nhóm sản phẩm nông, lâm, thủy sản chủ lực, sản phẩm xuất khẩu, sản phẩm có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc.

Đồng thời, cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực nông nghiệp và môi trường cũng sẽ tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân tham gia cập nhật, khai thác, sử dụng Hệ thống một cách hiệu quả, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch, bền vững và có sức cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.

Phát biểu tại lễ công bố, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá cao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã rất nỗ lực để xây dựng, đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào vận hành, theo chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng và Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; cũng như nhiệm vụ Chính phủ giao cho bộ.

“Đây là một bước tiến hết sức quan trọng trong chuyển đổi số của ngành nông nghiệp và môi trường, minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản phẩm nông nghiệp, truy xuất được nguồn gốc, xuất xứ nông sản, từ đó góp phần nâng cao chất lượng và giữ uy tín, nâng cao giá trị sản phẩm của nông sản Việt Nam trên trường quốc tế,” Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh.

Sầu riêng. (Ảnh: TTXVN)

(Vietnam+)