Trường trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang được tổ chức thi ngay tại nơi học có đúng quy chế?

Trường trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang.

Câu hỏi của dư luận đặt ra là việc học sinh Trường trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang được tổ chức thi ngay tại nơi học và đổi giám thị từ nơi khác đến khiến có đúng quy chế hay không?

Quy định lập danh sách phòng thi

Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông ban hành kèm theo Văn bản hợp nhất số 02/VBHN-BGDĐT quy định việc tổ chức phòng thi, điểm thi không bắt buộc phải trộn học sinh liên trường như nhiều người vẫn lầm tưởng. Vì thế, mỗi địa phương có những cách làm linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế nhưng phải đúng với quy định.

Theo đó, tại Điểm a Khoản 1 Điều 22, Quy chế nêu rõ "lập danh sách tất cả thí sinh đăng ký dự thi tại Điểm thi theo thứ tự a, b, c,... của tên thí sinh để gắn số báo danh".

Điều này có nghĩa là phần mềm thi sẽ tự động trộn học sinh giữa các lớp trong cùng một trường theo bảng chữ cái, chứ không bắt buộc phải trộn học sinh của các trường với nhau.

Quy chế cũng quy định thí sinh tự do và Giáo dục thường xuyên tại Điểm a Khoản 2 Điều 22. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo được trao quyền bố trí những thí sinh này dự thi chung với học sinh lớp 12 trường trung học phổ thông tại một số Điểm thi. Nhưng phải "bảo đảm có ít nhất 50% thí sinh lớp 12 trường trung học phổ thông trong tổng số thí sinh của Điểm thi".

Trong trường hợp đặc biệt như trường độc lập, vùng sâu vùng xa, không có thí sinh hệ khác gom về, thì Giám đốc Sở hoàn toàn có quyền quyết định lập Điểm thi riêng tại trường đó.

Ngoài ra, Khoản 1 Điều 14 Quy chế quy định quyền lập Điểm thi của Sở như sau: "Chủ tịch Hội đồng thi căn cứ số lượng thí sinh đăng ký dự thi tại Hội đồng thi và điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ để quyết định thành lập các Điểm thi đặt tại trường phổ thông và các cơ sở giáo dục khác đáp ứng được các yêu cầu tổ chức thi".

Như vậy, việc đặt Điểm thi ngay tại một trường trung học phổ thông cho chính học sinh trường đó dự thi là hoàn toàn có căn cứ pháp lý, miễn là cơ sở vật chất của nhà trường đáp ứng đủ điều kiện an toàn và bảo mật theo quy định.

Quy định về Giám thị trường thi

Quy chế nghiêm cấm việc bố trí giám thị làm nhiệm vụ coi thi chính học sinh của mình. Cụ thể, Khoản 2 Điều 14 có nêu: "Trưởng Điểm thi, Phó Trưởng Điểm thi (không phụ trách cơ sở vật chất), Giám thị không được làm nhiệm vụ tại Điểm thi có học sinh lớp 12 của trường mình dự thi trong năm tổ chức kỳ thi".

Quy định này nhằm tăng cường tính khách quan và công bằng cho tất cả thí sinh. Nếu học sinh thi tại nơi học thì toàn bộ nhân sự điều hành và giám sát từ Trưởng Điểm và Phó Trưởng Điểm thi, Thư ký và Giám thị đều được biệt phái từ cơ sở giáo dục khác đến.

Tuy nhiên, để đảm bảo sự vận hành thông suốt về mặt kỹ thuật, nên Phó Trưởng Điểm thi phụ trách cơ sở vật chất phải bố trí người tại chỗ. Nhưng người này chỉ được phân công làm nhiệm vụ xử lý các vấn đề về điện, nước, phòng ốc chứ không được tham gia vào các khâu liên quan đến đề thi và bài thi.

Chiếu theo Quy chế thì phương án mà Sở Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang tổ chức cho học sinh trường chuyên được thi tại chính trường đang học là hoàn toàn đúng luật.

Có thể nói, mô hình này đã tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh không phải vất vả đi xa, đặc biệt là giảm bớt áp lực tâm lý trước giờ thi; đồng thời đảm bảo tính nghiêm túc, khách quan.

Nhìn rộng ra, việc trộn học sinh giữa các trường như một số địa phương đang làm cũng là một giải pháp có cơ sở vững chắc. Tại một số địa phương, việc trộn học sinh các trường với nhau nhiều năm nay đã in sâu trong tư duy của nhiều người, từ giáo viên, phụ huynh và cả học sinh.

Chính sự khác biệt này đã dẫn đến những nghi vấn khi dư luận nghe cách giữ nguyên học sinh tại một trường của Tuyên Quang. Song, dù chọn cách tổ chức nào thì cũng đều hướng tới mục tiêu ngăn chặn tiêu cực ngay từ đầu và bảo vệ quyền lợi chính đáng của thí sinh.

Tóm lại, tùy theo đặc điểm địa hình, khoảng cách địa lý và nguồn lực thực tế của từng địa phương mà lưa chọn phương án thi tốt nhất. Bởi đây là kỳ thi bước ngoặt, quyết định thành quả sau 12 năm đèn sách của các em, nên đảm bảo điều kiện thuận lợi nhất cho các em.

Bản chất của sự công bằng không nằm ở chỗ một khuôn mẫu tổ chức giống hệt nhau, mà nằm ở sự tuân thủ nghiêm ngặt quy chế để đảm bảo một môi trường thi cử minh bạch.

Ths Trần Văn Tâm