Trước mùa tuyển sinh 2026, thí sinh cần lưu ý gì?

Trao đổi tại một chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp mới đây, TS. Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên viên chính Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết, tuyển sinh đại học năm 2026 chịu tác động từ Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và các luật trong lĩnh vực giáo dục, kéo theo nhiều điều chỉnh trong thi và tuyển sinh.

Theo TS. Nguyễn Mạnh Hùng, quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2026 hiện đang được Bộ GD&ĐT lấy ý kiến và dự kiến có một số điểm mới đáng chú ý. Trong đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT có thể được tổ chức sớm hơn khoảng nửa tháng so với năm 2025. Thời gian xét công nhận tốt nghiệp và trình tự phúc khảo bài thi dự kiến được rút ngắn nhằm sớm ổn định kết quả cho học sinh. Đồng thời, giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và giấy chứng nhận kết quả thi có thể được tích hợp trong cùng một văn bản để giảm thủ tục hành chính cho thí sinh.

Liên quan đến tuyển sinh đại học, TS Nguyễn Mạnh Hùng cho biết Bộ GD&ĐT đang tổng hợp ý kiến từ các cơ sở đào tạo nên chưa công bố dự thảo chính thức, song định hướng điều chỉnh đã khá rõ. Theo đó, quy chế tuyển sinh được dự kiến điều chỉnh theo hướng tinh gọn, minh bạch hơn. Mỗi cơ sở đào tạo có thể chỉ được áp dụng tối đa một số lượng nhất định các phương thức xét tuyển; số lượng nguyện vọng đăng ký của thí sinh cũng được nghiên cứu theo hướng có giới hạn. Bên cạnh đó, điểm ưu tiên từ chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế dự kiến sẽ được điều chỉnh giảm, trong khi chính sách ưu tiên khu vực cơ bản giữ ổn định.

Những thay đổi này khiến không ít học sinh và phụ huynh băn khoăn, đặc biệt trong bối cảnh các tổ hợp xét tuyển truyền thống có xu hướng thu hẹp. Ghi nhận tại Chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp vừa được tổ chức sáng nay tại tỉnh Phú Thọ, nhiều học sinh cho biết lo lắng trước việc giảm tổ hợp C00 và sự gia tăng vai trò của các kỳ thi riêng.

Thí sinh tham dự chương trình tư vấn tuyển sinh – hướng nghiệp tổ chức tại tỉnh Phú Thọ sáng nay, 24/1.

Chia sẻ tại chương trình, TS. Hà Mạnh Tuấn - Phó trưởng ban tuyển sinh - hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, nhà trường hiện tổ chức ba đợt thi đánh giá tư duy mỗi năm và kết quả kỳ thi này được sử dụng trong hai năm để xét tuyển đại học.

Theo ông Tuấn, bài thi đánh giá tư duy tập trung nhiều vào khả năng tư duy, lập luận của thí sinh hơn là ghi nhớ kiến thức lý thuyết, vì vậy học sinh cần nắm vững bản chất vấn đề thay vì học tủ. Việc một thí sinh có thể tham gia nhiều lượt thi trong hai năm cũng giúp mở rộng cơ hội xét tuyển, nhưng đồng thời đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc và có chiến lược.

Cũng liên quan đến băn khoăn về các tổ hợp xét tuyển, PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, việc điều chỉnh tổ hợp xét tuyển là xu hướng chung nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động và hội nhập quốc tế.

Theo ông Sơn, nhiều ngành đào tạo trong khối nhân văn đang giảm dần tổ hợp C00, tăng các tổ hợp có sử dụng ngoại ngữ, chủ yếu là tiếng Anh, phù hợp với chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Tuy nhiên, ông khẳng định tổ hợp C00 không bị loại bỏ hoàn toàn. Tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, khoảng một nửa số ngành đào tạo, chủ yếu là các ngành khoa học cơ bản, vẫn tiếp tục sử dụng tổ hợp C00 trong xét tuyển.

Năm 2026 cũng là năm thứ hai học sinh dự thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Do đó, Bộ GD&ĐT khuyến nghị thí sinh và phụ huynh cần theo dõi sát các quy định chính thức, chủ động xây dựng kế hoạch học tập, ôn luyện và đăng ký nguyện vọng phù hợp, tránh tâm lý chủ quan hoặc chạy theo thông tin chưa được kiểm chứng.

Đỗ Vi