Trung ương thống nhất chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh

Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về tổ chức không gian phát triển và quản trị nguồn lực nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trong đó, việc Trung ương thống nhất chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh được đánh giá là một quyết sách có ý nghĩa chiến lược, không chỉ đối với địa phương mà còn đối với vùng Đông Bắc và chiến lược phát triển các cực tăng trưởng của cả nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: TTXVN

Đối với Quảng Ninh, đây không đơn thuần là dấu mốc về tổ chức hành chính mà còn là sự ghi nhận cho một chặng đường phát triển bền bỉ, được chuẩn bị kỹ lưỡng về quy hoạch, hạ tầng, thể chế, chất lượng quản trị và tầm nhìn phát triển. Sau nhiều năm kiên trì đổi mới, địa phương đã từng bước hội tụ đầy đủ các điều kiện để bước sang một giai đoạn phát triển mới với vị thế của thành phố trực thuộc Trung ương.

Chia sẻ về khát vọng phát triển ấy, đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh từng nhấn mạnh: “Đến với Quảng Ninh là đến với vùng đất của những giá trị bền vững và sâu lắng… Đó chính là cội nguồn sức mạnh để chúng tôi vượt qua mọi thác ghềnh của lịch sử, xây dựng một Quảng Ninh đa dạng trong thống nhất, nơi văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm cho sự phát triển”.

Thông điệp đó cũng phản ánh triết lý phát triển xuyên suốt của Quảng Ninh trong nhiều năm qua: lấy con người làm trung tâm, văn hóa và di sản làm nền tảng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực để hướng tới tăng trưởng bền vững.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trao Quyết định phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075; trao Quyết định công nhận tỉnh Quảng Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I vào ngày 20/07/2026.

Thực tế, trước khi Trung ương thống nhất chủ trương, Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh đã được địa phương chuẩn bị công phu, bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định. Đến nay, Quảng Ninh đáp ứng đầy đủ 7/7 tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương, gồm quy mô dân số, diện tích tự nhiên, số đơn vị hành chính cấp phường, tỷ lệ đô thị hóa, vị trí, chức năng, tiêu chí đô thị loại I và trình độ phát triển kinh tế - xã hội.

Đề án cũng nhận được sự đồng thuận rất cao của nhân dân. Kết quả lấy ý kiến cho thấy có tới 99,96% hộ dân tham gia tán thành chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh. Trước đó, ngày 1/6/2026, tại Kỳ họp thứ 3, HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XV đã thông qua chủ trương này với sự thống nhất của 100% đại biểu.

Nền tảng quan trọng cho bước phát triển tiếp theo được hoàn thiện khi ngày 23/6/2026, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 theo Quyết định số 1123/QĐ-TTg.

Điểm đột phá của quy hoạch là xác lập tư duy phát triển hoàn toàn mới. Nếu trước đây Quảng Ninh phát triển theo các cực đô thị riêng lẻ thì nay toàn bộ địa giới hành chính với 54 xã, phường, đặc khu được định hướng là một đô thị thống nhất, liên kết và bổ trợ lẫn nhau, tạo nên một không gian phát triển đồng bộ trên toàn địa bàn.

Theo quy hoạch, Quảng Ninh phát triển theo mô hình đô thị biển - biên giới - di sản - thông minh, lấy con người và di sản làm trung tâm, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng. Mục tiêu đến năm 2050 là trở thành trung tâm kinh tế biển của quốc gia và khu vực Đông Nam Á; một trong những đầu tàu kinh tế quan trọng của đất nước; đô thị xanh, hiện đại, thông minh, có chất lượng sống đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Quy mô phát triển được đặt ra ở mức chưa từng có. Đến năm 2050, dân số toàn đô thị dự kiến đạt từ 3,6-3,8 triệu người; lượng khách du lịch đạt 40-45 triệu lượt mỗi năm, trong đó có từ 13-15 triệu lượt khách quốc tế; diện tích đất xây dựng đô thị đạt khoảng 125.000-135.000ha.

Một trong những nội dung mang tính đột phá của quy hoạch là cấu trúc phát triển “3 hành lang - 4 vùng kinh tế - xã hội - 5 trung tâm động lực”. Ba hành lang gồm hành lang đô thị ven biển, hành lang biển đảo và hành lang sinh thái đồi núi. Bốn vùng phát triển gồm khu vực phía Tây, phía Đông, vùng biển đảo và vùng đồi núi phía Bắc.

Năm trung tâm động lực được xác định gồm: Hạ Long, Móng Cái, Vân Đồn, Quảng Yên và quần thể di sản Yên Tử - Vịnh Hạ Long. Trong đó, Hạ Long là trung tâm đổi mới sáng tạo, kinh tế số, du lịch quốc tế và công nghiệp văn hóa; Móng Cái là trung tâm logistics, thương mại biên giới và hợp tác quốc tế; Vân Đồn phát triển thành trung tâm kinh tế biển, du lịch cao cấp, dịch vụ hiện đại và không gian thử nghiệm các cơ chế phát triển mới; Quảng Yên là cực tăng trưởng công nghiệp công nghệ cao, cảng biển và logistics của vùng Bắc Bộ.

Đặc biệt, lần đầu tiên, di sản được xác định là một trung tâm động lực phát triển. Quần thể Yên Tử - Vịnh Hạ Long - thương cảng Vân Đồn không chỉ là tài sản văn hóa vô giá mà còn được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa, du lịch và sáng tạo mang tầm quốc gia, tạo lợi thế cạnh tranh riêng cho Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới.

Những mục tiêu đó được xây dựng trên nền tảng hạ tầng mà Quảng Ninh đã bền bỉ kiến tạo trong nhiều năm. Địa phương hiện sở hữu hệ thống cao tốc dài nhất cả nước, cảng hàng không quốc tế, cảng biển nước sâu, cửa khẩu quốc tế cùng mạng lưới logistics ngày càng hoàn thiện. Quy hoạch mới sẽ kết nối những lợi thế này thành một không gian phát triển thống nhất, chuyển hóa lợi thế địa kinh tế thành động lực tăng trưởng dài hạn.

Quyết sách được Trung ương thống nhất hôm nay không chỉ mở ra một bước ngoặt về tổ chức hành chính, mà còn khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của Quảng Ninh trong chiến lược phát triển quốc gia.

Với nền tảng hạ tầng hiện đại, quy hoạch mang tầm nhìn dài hạn, sự đồng thuận rất cao của nhân dân và khát vọng phát triển bền vững, Quảng Ninh đang đứng trước cơ hội hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương - một đô thị biển hiện đại, trung tâm kinh tế biển, logistics, đổi mới sáng tạo và công nghiệp văn hóa có sức cạnh tranh trong khu vực Đông Nam Á.

Hoàng Hà