Trung tâm Tài chính quốc tế Đà Nẵng sẽ cạnh tranh bằng gì?

Xây dựng hệ sinh thái tài chính hiện đại

Chia sẻ về định hướng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN), Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh, Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-DN cho biết, từ ngày 9/1/2026, VIFC chính thức vận hành theo mô hình “một trung tâm, hai điểm đến” tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Hai trung tâm được định hướng phát triển theo những lợi thế riêng, đồng thời hỗ trợ lẫn nhau để tạo nên hệ sinh thái tài chính thống nhất của Việt Nam.

Theo ông Minh, Đà Nẵng lựa chọn phát triển trung tâm tài chính trên nền tảng lợi thế địa chiến lược, hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ với hai sân bay, ba cảng biển, mạng lưới đường cao tốc, đường sắt cùng vị trí cửa ngõ kết nối khu vực miền Trung - Tây Nguyên và Hành lang kinh tế Đông - Tây.

Trên cơ sở đó, VIFC-DN tập trung vào các lĩnh vực tài chính xanh, các dịch vụ tài chính phục vụ Khu thương mại tự do và Khu công nghệ cao, trở thành đầu mối kết nối các dòng vốn quốc tế cho Đà Nẵng cũng như các địa phương trên cả nước.

Đến nay, thành phố đã bố trí trụ sở hoạt động của VIFC-DN tại Công viên Phần mềm số 2 và bước đầu thu hút đội ngũ nhân lực chất lượng cao, trong đó có nhiều chuyên gia quốc tế và người Việt Nam được đào tạo ở nước ngoài tham gia điều hành.

Ông Minh cũng cho biết, VIFC-DN tập trung phát triển bốn nhóm sản phẩm trọng tâm gồm: hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế; phát triển tài chính xanh với tín chỉ carbon là sản phẩm ưu tiên; thu hút các định chế tài chính, quỹ đầu tư và doanh nghiệp tài chính quốc tế trở thành thành viên; phát triển các sản phẩm token hóa tài sản thực.

Song song đó, VIFC-DN đã thành lập VIFC Policy Lab nhằm nghiên cứu, thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới, từng bước chuyển hóa kinh nghiệm quốc tế thành các mô hình, sản phẩm phù hợp với điều kiện thực tiễn của Đà Nẵng và Việt Nam.

AI, dữ liệu và nguồn nhân lực sẽ tạo lợi thế cạnh tranh

Từ góc nhìn quốc tế, Giáo sư Alfred Taudes, Trường Đại học Kinh tế và Kinh doanh Vienna (Áo), nhận định AI sẽ trở thành nền tảng cốt lõi của các trung tâm tài chính trong tương lai.

Theo ông, thay vì chỉ ứng dụng AI vào các quy trình hiện hữu, Đà Nẵng cần phát triển VIFC-DN theo hướng AI-native, tức AI được tích hợp ngay từ thiết kế nền tảng vận hành.

“Tương lai của các trung tâm tài chính sẽ phụ thuộc vào khả năng khai thác AI hiệu quả. Điều này đòi hỏi không chỉ đầu tư công nghệ mà còn phải xây dựng hệ thống dữ liệu mở, chuẩn hóa quản trị dữ liệu và đào tạo đội ngũ nhân lực vừa am hiểu tài chính, vừa có năng lực phát triển, vận hành các hệ thống AI”, Giáo sư Alfred Taudes chia sẻ.

Theo ông, dữ liệu chính là “nguyên liệu” của AI. Vì vậy, trung tâm tài chính hiện đại cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu minh bạch, phát triển tiêu chuẩn ngân hàng mở (Open Banking). Đồng thời, thiết lập hệ thống quản trị dữ liệu đủ chặt chẽ để vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát hiệu quả các rủi ro.

Ở góc độ phát triển nguồn nhân lực, TS. Wojtek Wojaczek, Giám đốc Chương trình IPIP, Đại học Cambridge cho rằng, yếu tố quyết định sự thành công của một trung tâm tài chính không phải là lượng vốn huy động được, mà là chất lượng con người.

Theo TS. Wojtek Wojaczek, Đà Nẵng cần xây dựng chiến lược phát triển nhân tài dài hạn, kết hợp đào tạo nguồn nhân lực trong nước với thu hút chuyên gia quốc tế. Đồng thời, hình thành hệ sinh thái liên kết giữa trường đại học, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà đầu tư để chuẩn bị nguồn nhân lực cho VIFC-DN trong 10-20 năm tới.

TS. Wojtek Wojaczek lưu ý, việc thu hút nhân tài phải song hành với xây dựng môi trường sống, làm việc và nghiên cứu đủ sức hấp dẫn để giữ chân người giỏi, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.

Lợi thế của VIFC là đi sau nên có cơ hội lựa chọn mô hình phát triển khác biệt, tránh lặp lại cách tiếp cận truyền thống của nhiều trung tâm tài chính trên thế giới

Mở đường cho tài sản số và tài chính xanh

Đánh giá về dư địa phát triển của Đà Nẵng, TS. Trần Quốc Hùng, nguyên Phó Giám đốc Vụ Tiền tệ, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho rằng, Đà Nẵng có nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành địa phương tiên phong trong lĩnh vực tài sản số và blockchain.

Theo TS. Trần Quốc Hùng, Đà Nẵng nên ưu tiên phát triển các sản phẩm token hóa tài sản thực, token hóa tín chỉ carbon, trái phiếu hạ tầng, thanh toán số cùng các dịch vụ tài chính phục vụ Khu thương mại tự do và Hành lang kinh tế Đông - Tây. Đây đều là những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng lớn trong những năm tới và phù hợp với định hướng phát triển của trung tâm tài chính quốc tế.

Đồng quan điểm, Giáo sư Phạm Hi Đức, Trưởng Khoa Tài chính và Kỹ thuật định lượng, ECE Paris, nhận định token hóa sẽ mở ra một thị trường hoàn toàn mới khi cho phép chia nhỏ tài sản, mở rộng khả năng huy động vốn cho các dự án hạ tầng và tạo điều kiện để nhiều nhà đầu tư cùng tham gia.

“Lợi thế của Đà Nẵng là đi sau nên có cơ hội lựa chọn mô hình phát triển khác biệt, tránh lặp lại cách tiếp cận truyền thống của nhiều trung tâm tài chính trên thế giới. Nếu tận dụng tốt lợi thế này, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành một trong những địa phương tiên phong trong lĩnh vực token hóa tài sản và tài chính số”, Giáo sư Phạm Hi Đức nhận định.

Bên cạnh các định hướng, các chuyên gia cũng đề xuất Đà Nẵng tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý đối với tài sản số, xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), phát triển hệ sinh thái fintech, mở rộng thị trường tín chỉ carbon, đẩy mạnh ứng dụng AI trong lĩnh vực tài chính và tạo lập môi trường đầu tư đủ sức cạnh tranh để thu hút các định chế tài chính quốc tế.

Những khuyến nghị này được kỳ vọng sẽ góp phần định hình VIFC-DN theo hướng hiện đại, khác biệt và có khả năng kết nối với các dòng vốn toàn cầu, qua đó tạo động lực mới cho sự phát triển của Đà Nẵng cũng như thị trường tài chính Việt Nam trong giai đoạn tới.

Công Thái