Trung Quốc: Triển khai 7 nhiệm vụ ứng phó thiên tai địa chất

Hiện trường một vụ sạt lở đất ở ngoại ô Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN.

Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, kế hoạch đặt mục tiêu xây dựng hệ thống phòng chống thiên tai địa chất hiệu quả, khoa học, đồng thời nâng cao toàn diện năng lực phòng ngừa và ứng phó của chính quyền cơ sở. Để đạt mục tiêu này, Trung Quốc sẽ triển khai 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Bộ trên cho biết Trung Quốc là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất của thiên tai địa chất trên thế giới. Bên cạnh số lượng lớn các điểm có nguy cơ sạt lở, lún sụt và các tai biến địa chất khác đã tồn tại, tình trạng thời tiết cực đoan, động đất, hoạt động xây dựng và đặc biệt là tác động của biến đổi khí hậu đang làm gia tăng các yếu tố rủi ro. Mưa lớn cực đoan đã khiến nhiều khu vực ngoài phạm vi trọng điểm xuất hiện các vụ sạt lở, lũ bùn đá và chuỗi thiên tai liên hoàn, gây thương vong và đặt ra thách thức lớn đối với công tác phòng ngừa.

Theo phương án, trong giai đoạn “Quy hoạch 5 năm lần thứ 15”, Trung Quốc sẽ kiên trì phương châm phòng ngừa là chính, tăng cường kiểm soát ngay từ khâu quy hoạch không gian lãnh thổ, quản lý mục đích sử dụng đất và đánh giá nguy cơ thiên tai địa chất, đồng thời kết hợp giữa giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm nâng cao năng lực phòng chống thiên tai.

Trong số các nhiệm vụ trọng tâm, Trung Quốc sẽ triển khai điều tra các điểm và khu vực có nguy cơ thiên tai địa chất; ứng dụng công nghệ viễn thám để nhận diện nguy cơ và cập nhật 2 lần/năm đối với các khu vực có nguy cơ cao và rất cao; thực hiện điều tra chi tiết tại các đô thị trọng điểm, đồng thời tiếp tục theo dõi hiện tượng sụt lún mặt đất và nứt gãy tại các khu vực khai thác nước ngầm quá mức, các cụm đô thị lớn, công trình trọng điểm và khu vực đông dân cư.

Kế hoạch cũng yêu cầu nâng cao năng lực giám sát và cảnh báo sớm thông qua mở rộng mạng lưới quan trắc tại các khu vực trọng điểm, xây dựng hệ thống giám sát theo khu vực rủi ro và tiếp tục triển khai giám sát lún mặt đất tại 19 tỉnh, khu tự trị và thành phố. Trung Quốc cũng sẽ nghiên cứu triển khai cảnh báo sớm ngắn hạn đối với nguy cơ thiên tai địa chất ở cấp huyện.

Về công tác xử lý, trong giai đoạn 2026-2030, Trung Quốc dự kiến triển khai hơn 4.200 dự án xử lý công trình phòng chống thiên tai địa chất, xử lý khẩn cấp hơn 6.100 điểm mất an toàn và thực hiện di dời khoảng 50.000 hộ dân khỏi các khu vực có nguy cơ cao.

Một nội dung đáng chú ý khác là áp dụng mô hình quản lý kép đối với cả các điểm thiên tai và khu vực rủi ro tại 1.206 huyện, thành phố và quận thuộc 17 tỉnh trọng điểm. Các địa phương sẽ lập danh mục quản lý, phân định trách nhiệm kiểm soát rủi ro, đồng thời nghiên cứu thiết lập các tuyến kiểm soát rủi ro theo từng cấp và điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến thực tế.

Ngoài ra, phương án cũng đề ra các nhiệm vụ nâng cao năng lực ứng phó của chính quyền cơ sở; hoàn thiện cơ chế hỗ trợ kỹ thuật tại các địa phương có nguy cơ cao; tăng cường tuyên truyền, đào tạo và diễn tập phòng chống thiên tai; thúc đẩy nghiên cứu cơ chế hình thành thiên tai do mưa cực đoan, thời tiết biến động và hiện tượng chuyển đổi nhanh giữa hạn hán và lũ lụt; phát triển các mô hình đánh giá, cảnh báo rủi ro trong điều kiện biến đổi khí hậu.

Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc cũng sẽ xây dựng và hoàn thiện nền tảng số “Một bản đồ” phục vụ công tác phòng chống thiên tai địa chất, tích hợp dữ liệu quản lý tài nguyên thiên nhiên và quy hoạch không gian lãnh thổ, trước mắt triển khai tại khu vực hồ chứa Tam Hiệp, vùng núi Ô Mông (chủ yếu chỉ 38 huyện, thành phố, quận nằm tại khu vực tiếp giáp giữa 3 tỉnh Vân Nam, Quý Châu và Tứ Xuyên) và 17 tỉnh trọng điểm, qua đó tăng cường khả năng chia sẻ dữ liệu và điều phối công tác phòng chống thiên tai trên phạm vi toàn quốc.

Việc ban hành phương án triển khai mới diễn ra trong bối cảnh nhiều địa phương của Trung Quốc thời gian qua liên tiếp hứng chịu mưa lớn, lũ lụt, sạt lở đất và các hiện tượng thời tiết cực đoan, gây thiệt hại về người và tài sản. Giới chức Trung Quốc nhận định biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan, khiến nguy cơ phát sinh các loại hình thiên tai địa chất ngày càng phức tạp. Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện hệ thống phòng ngừa, giám sát và cảnh báo sớm được coi là một trong những ưu tiên nhằm nâng cao năng lực ứng phó và giảm thiểu rủi ro thiên tai của Trung Quốc trong giai đoạn “Quy hoạch 5 năm lần thứ 15”.

Quang Hưng (TTXVN)