Trung Quốc: Hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ cao IPO

ChiNext, thuộc Sở Giao dịch chứng khoán Thâm Quyến, được thành lập năm 2009. Nguồn ảnh: caixinglobal.com

Theo China Daily, ông Wu Qing, Chủ tịch Ủy ban Điều tiết chứng khoán Trung Quốc (CSRC), cơ quan này sẽ triển khai một vòng cải cách mới nhằm hỗ trợ tốt hơn cho các doanh nghiệp thuộc ngành mới nổi, tiêu dùng mới và dịch vụ hiện đại. Phát biểu được đưa ra bên lề kỳ họp thứ 4 Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (NPC) khóa 14, một diễn đàn chính sách quan trọng của Trung Quốc, vào những ngày đầu tháng 3.

Động thái này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật đối với thị trường chứng khoán, mà còn phản ánh định hướng chiến lược của Bắc Kinh trong việc tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng “phát triển chất lượng cao”, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực cốt lõi.

Vai trò của ChiNext trong hệ sinh thái đổi mới

ChiNext, thuộc Sở Giao dịch chứng khoán Thâm Quyến, được thành lập năm 2009 nhằm phục vụ các doanh nghiệp tăng trưởng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ. Trong hơn một thập kỷ qua, sàn này đã trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho khu vực doanh nghiệp đổi mới sáng tạo của Trung Quốc.

Theo China Daily, ông Wu Qing nhấn mạnh rằng vòng cải cách mới sẽ “tăng cường hơn nữa vai trò của ChiNext trong việc hỗ trợ các ngành công nghiệp mới nổi và ngành công nghiệp của tương lai”. Kế hoạch cải cách tổng thể đã “cơ bản hoàn thiện” và sẽ được công bố vào thời điểm thích hợp sau khi tiếp tục hoàn thiện chi tiết.

Trọng tâm của cải cách là xây dựng bộ tiêu chuẩn niêm yết mới mang tính linh hoạt hơn. Các tiêu chí này sẽ hỗ trợ mạnh mẽ những doanh nghiệp sử dụng công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới hoặc hoạt động trong các lĩnh vực mới như tiêu dùng số và dịch vụ hiện đại được tiếp cận thị trường vốn. Điều này đánh dấu sự thay đổi quan trọng so với cách tiếp cận truyền thống vốn dựa nặng vào các chỉ số tài chính như lợi nhuận.

Theo các phân tích từ Tân Hoa Xã, việc điều chỉnh tiêu chuẩn niêm yết là cần thiết để giải quyết “điểm nghẽn vốn” đối với các doanh nghiệp đổi mới, vốn thường chưa có lợi nhuận ổn định trong giai đoạn đầu phát triển. Đây cũng là kinh nghiệm đã được kiểm chứng trên sàn STAR Market tại Thượng Hải, nơi cho phép các công ty công nghệ chưa có lãi vẫn có thể niêm yết nếu đáp ứng tiêu chí về đổi mới. Cụ thể là, hoạt động kinh doanh cốt lõi hoặc sản phẩm của công ty phải được các cơ quan chính phủ trung ương phê duyệt và công ty cần chứng minh tiềm năng thị trường đáng kể và tiến bộ đạt được các cột mốc quan trọng.

Bên cạnh đó, cải cách ChiNext cũng mở rộng hỗ trợ sang các lĩnh vực “tiêu dùng mới” và “dịch vụ hiện đại”, vốn là những ngành đang phát triển nhanh nhờ sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và tiến trình số hóa. Theo China Daily, các doanh nghiệp trong thương mại điện tử, dịch vụ kỹ thuật số, y tế và giáo dục công nghệ sẽ là những đối tượng hưởng lợi trực tiếp.

Một nội dung quan trọng khác của cải cách là việc áp dụng các kinh nghiệm thành công từ STAR Market. Theo CSRC, ChiNext sẽ triển khai cơ chế “tiền thẩm địnhđối với hồ sơ IPO, cho phép doanh nghiệp trao đổi sớm với cơ quan quản lý trước khi nộp hồ sơ chính thức.

Ngoài ra, các công ty đang trong quá trình IPO cũng sẽ được phép huy động vốn từ cổ đông hiện hữu. Theo China Daily, đây là biện pháp giúp tăng tính linh hoạt tài chính và giảm áp lực vốn trong giai đoạn chờ niêm yết. Trong khi đó, Tân Hoa Xã nhận định rằng những cải cách này phản ánh xu hướng chuyển đổi từ mô hình quản lý dựa trên phê duyệt sang mô hình dựa trên công bố thông tin và định hướng thị trường. Điều này phù hợp với mục tiêu nâng cao hiệu quả phân bổ vốn và tăng tính cạnh tranh của thị trường tài chính Trung Quốc.

Đồng thời, cải cách ChiNext cũng là một phần trong chiến lược xây dựng hệ thống thị trường vốn đa tầng của Trung Quốc, bao gồm STAR Market, ChiNext và các sàn giao dịch khác. Mỗi sàn đảm nhận một vai trò riêng nhưng cùng hướng tới mục tiêu phục vụ nền kinh tế thực.

Định hướng phát triển chất lượng cao

Cải cách ChiNext gắn chặt với chiến lược “phát triển chất lượng cao”, vốn là định hướng trung tâm trong chính sách kinh tế của Trung Quốc trong giai đoạn mới, đặc biệt kể từ sau Đại hội Đảng lần thứ XIX và được tiếp tục nhấn mạnh tại Đại hội lần thứ XX. Theo Tân Hoa Xã, lãnh đạo Trung Quốc nhiều lần khẳng định đổi mới sáng tạo là “động lực cốt lõi của phát triển”, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “tốc độ cao” sang “chất lượng cao”, tập trung vào hiệu quả, công nghệ và tính bền vững.

Trong khuôn khổ đó, hệ thống tài chính, đặc biệt là thị trường vốn, được xác định là công cụ then chốt để phân bổ nguồn lực vào các lĩnh vực ưu tiên. Trung Quốc đang gia tăng đầu tư và hỗ trợ chính sách cho các ngành chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo và công nghệ sinh học, vốn được xem là nền tảng của năng lực cạnh tranh dài hạn. Theo các phân tích của China Daily, việc cải cách ChiNext nhằm tạo ra “kênh dẫn vốn trực tiếp” cho các doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt là những công ty đang trong giai đoạn nghiên cứu và phát triển (R&D), chưa đạt lợi nhuận nhưng có tiềm năng tăng trưởng cao.

CSRC cho biết sẽ tiếp tục “tăng cường khả năng phục vụ nền kinh tế thực” của thị trường chứng khoán, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có tiềm năng đổi mới. Tuy nhiên, truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng nhấn mạnh rằng việc nới lỏng tiêu chuẩn niêm yết không đồng nghĩa với giảm giám sát. Các biện pháp cải cách sẽ đi kèm với việc tăng cường minh bạch thông tin, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức trung gian và hoàn thiện cơ chế kiểm soát rủi ro.

Cải cách ChiNext dự kiến sẽ tác động đáng kể đến cấu trúc thị trường và hành vi nhà đầu tư. Theo Tân Hoa Xã, Trung Quốc đang thúc đẩy sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức dài hạn như quỹ hưu trí và quỹ bảo hiểm nhằm tăng tính ổn định của thị trường. Các chuyên gia cho rằng, việc áp dụng cơ chế tiền thẩm định và linh hoạt hóa huy động vốn sẽ giúp cải thiện tính minh bạch và khả năng dự báo, từ đó nâng cao niềm tin của nhà đầu tư.

Ở góc độ quốc tế, cải cách này cũng nhằm tăng sức hấp dẫn của thị trường tài chính Trung Quốc đối với nhà đầu tư nước ngoài. Theo các tài liệu chính sách công bố chính thức, Trung Quốc sẽ tiếp tục mở cửa thị trường tài chính theo hướng “có kiểm soát”, cân bằng giữa thu hút vốn ngoại và bảo đảm an ninh tài chính quốc gia.

Nói chung, việc Trung Quốc thúc đẩy cải cách ChiNext với các tiêu chuẩn niêm yết linh hoạt hơn phản ánh một bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế. Khi các động lực truyền thống dần suy yếu, Bắc Kinh đang đặt trọng tâm vào đổi mới sáng tạo, công nghệ và tiêu dùng nội địa.

Cải cách này không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ dàng hơn mà còn góp phần hoàn thiện hệ thống tài chính, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực. Trong dài hạn, khả năng xây dựng một thị trường vốn hiện đại, minh bạch và hỗ trợ đổi mới sẽ là yếu tố quyết định vị thế của Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh kinh tế toàn cầu.

Linh Anh