Trung Đông căng thẳng trước 'giờ G'

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 6-4 tuyên bố đề xuất của Iran nhằm chấm dứt xung đột không đủ để ngăn chặn hành động của Mỹ nếu như eo biển Hormuz vẫn không được khai thông trước hạn chót ông đề ra là đêm 7-4 (giờ Washington). Nhà lãnh đạo Mỹ đe dọa phá hủy các cơ sở hạ tầng trọng yếu, như nhà máy điện, nhà máy khử muối, nếu tối hậu thư trên không được đáp ứng. Trong khi đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hôm 7-4 kêu gọi người dân khắp Iran tránh xa tàu hỏa và các tuyến đường sắt, cảnh báo rằng tính mạng của họ có thể bị đe dọa.

Mỹ và Israel gia tăng sức ép nói trên sau khi Iran bác bỏ đề xuất của Pakistan về một lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày. Thay vào đó, theo hãng tin IRNA, Tehran đưa ra đề xuất gồm 10 điều khoản, trong đó có việc chấm dứt xung đột trong khu vực, thiết lập cơ chế bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và tiến hành tái thiết. Ông Mojtaba Ferdousi Pour, Trưởng phái đoàn ngoại giao Iran tại Cairo - Ai Cập, cho biết Tehran không còn tin tưởng chính quyền ông Donald Trump sau khi Mỹ 2 lần ném bom nước này trong các vòng đàm phán trước đó. "Chúng tôi chỉ chấp nhận chấm dứt xung đột nếu được bảo đảm rằng sẽ không bị tấn công lần nữa" - ông Pour nói với hãng tin AP.

Cửa sổ một cửa hàng quà tặng được gia cố bằng băng dính để phòng ngừa các vụ nổ có thể xảy ra ở thủ đô Tehran - Iran hôm 6-4. Ảnh: AP

Trước tối hậu thư nói trên, quân đội Iran gọi những lời đe dọa của ông Donald Trump là "ảo tưởng", đồng thời cảnh báo sẽ tiến hành các đòn trả đũa "mang tính tàn phá nghiêm trọng" nếu cơ sở hạ tầng dân sự của nước này bị tấn công. Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 7-4 tuyên bố có đến 14 triệu người dân nước này, bao gồm cả ông, đã tình nguyện sẵn sàng hy sinh tính mạng trong cuộc xung đột. Ngoài ra, trong một đoạn video phát trên truyền hình, Thư ký Hội đồng Thanh niên và Thanh thiếu niên Tối cao Iran Alireza Rahimi đã kêu gọi "tất cả thanh niên, vận động viên, nghệ sĩ, sinh viên, sinh viên đại học và giáo sư của họ" lập nên hàng rào người bao quanh các nhà máy điện. Trong những thời điểm căng thẳng leo thang với phương Tây, người dân Iran từng lập các "lá chắn người" bao quanh các cơ sở hạt nhân.

Tối hậu thư của Tổng thống Mỹ đã gây ra phản ứng lo ngại trong và ngoài nước. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Mỹ, ông Chuck Schumer cảnh báo ông Donald Trump đang đe dọa những hành động có thể cấu thành "tội ác chiến tranh" và khiến đồng minh xa lánh. Trong khi đó, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres bày tỏ lo ngại về những đe dọa của nhà lãnh đạo Mỹ. Người phát ngôn của ông Guterres là ông Stephane Dujarric cảnh báo rằng việc tấn công các mục tiêu phi quân sự có nguy cơ vi phạm luật quốc tế.

Tương tự, Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noël Barrot hôm 7-4 tái khẳng định nước này phản đối mọi cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng ở Iran. Ông Barrot cảnh báo rằng những cuộc tấn công như vậy có thể mở ra một giai đoạn leo thang trả đũa mới, kéo khu vực và kinh tế toàn cầu vào một vòng xoáy nguy hiểm.

Anh Thư