Trồng dược liệu dưới tán cây lâu năm mang lại sinh kế bền vững cho người dân

Gia đình anh Trịnh Ngọc Hùng (ở xã Anh Dũng) là một trong những hộ tiên phong trồng cây đinh lăng xen dưới vườn mủ trôm rộng gần 3ha. Đinh lăng khi phát triển đem lại thu nhập ổn định cho gia đình anh. Ảnh: Duy Ngọc.

Không chỉ trông chờ vào nguồn thu từ các loại cây lâu năm truyền thống, nhiều hộ dân ở phía nam tỉnh Khánh Hòa đang mạnh dạn chuyển đổi tư duy sản xuất, liên kết với công ty dược liệu để trồng thêm các loại dược liệu quý dưới tán cây.

Mô hình này bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt, giúp bà con có thêm nguồn thu ổn định từ lá, thân, rễ cây… đồng thời hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững.

Hướng đi mới giúp nông dân tăng thêm thu nhập

Trong nhiều năm qua, các xã phía nam Khánh Hòa như xã Bác Ái, xã Bác Ái Tây, xã Anh Dũng… vốn được biết đến với những vườn điều, mủ trôm… trải dài trên các triền đồi, giá nông sản bấp bênh, hiệu quả kinh tế chưa ổn định.

Trước thực tế đó, việc tìm kiếm một hướng đi mới nhằm tận dụng hiệu quả quỹ đất sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân ngày càng trở nên cấp thiết.

Từ khoảng 4 năm trở lại đây, thông qua sự kết nối của chính quyền địa phương và ngành nông nghiệp, nhiều hộ dân ở các xã trên đã tham gia liên kết với doanh nghiệp Việt Nam trồng thử nghiệm các loại cây dược liệu quý dưới tán cây lâu năm.

Những cái tên như: xáo tam phân, sâm bố chính, đinh lăng, đàng hương (có nguồn gốc từ Ấn Độ)... ban đầu còn khá xa lạ, nay dần trở nên quen thuộc với bà con nông dân, nhất là cây đinh lăng.

Theo các hộ tham gia mô hình, ưu điểm lớn nhất của việc trồng dược liệu dưới tán cây là tận dụng được diện tích đất trống giữa các hàng cây lâu năm.

Các loại dược liệu này không đòi hỏi nhiều ánh nắng trực tiếp, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và có thể sinh trưởng tốt dưới tán điều, mủ trôm….

Sau nhiều năm, cây đàn hương (có nguồn gốc từ Ấn Độ) đã phát triển tốt và đang cho thu hoạch. Ảnh: Duy Ngọc

Gia đình anh Trịnh Ngọc Hùng (xã Anh Dũng) là một trong những hộ tiên phong trồng cây đinh lăng xen dưới vườn mủ trôm rộng gần 3ha. Anh Hùng cho biết, trước đây phần đất dưới tán cây mủ trôm hầu như chỉ có cỏ dại, do cây mủ trôm có tán rộng, che bóng nhiều nên không phù hợp với các loại cây ngắn ngày.

"Cây đinh lăng dễ chăm sóc, công ty hướng dẫn kỹ thuật rất bài bản. Sau khoảng 6 - 8 tháng là có thể thu hoạch lá, thân; từ 4-5 năm thì thu hoạch rễ, được công ty bao tiêu sản phẩm nên bà con yên tâm sản xuất", ông Hùng chia sẻ.

Những sản phẩm từ cây đinh lăng và các loại dược liệu quý khác được sản xuất theo quy trình khép kín, khi ra thị trường được người dân ưa chuộng. Ảnh: Duy Ngọc.

Trồng dược liệu nông dân không còn lo cảnh "được mùa mất giá"

Đáng chú ý, mô hình liên kết sản xuất bao tiêu sản phẩm đã giải quyết được bài toán "được mùa mất giá".

Theo đó, khi người dân tham gia mô hình thì sẽ được công ty cung cấp giống, hỗ trợ kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hái theo tiêu chuẩn.

Đồng thời cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm với giá đã thỏa thuận. Nhờ đó, người dân không phải lo đầu ra, mạnh dạn đầu tư, mở rộng diện tích.

Hiện nhu cầu dược liệu trong nước và xuất khẩu rất lớn, đặc biệt là các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được trồng theo hướng an toàn, bền vững. Việc phát triển vùng nguyên liệu tại các địa phương ở nam Khánh Hòa không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung mà còn tạo sinh kế ổn định cho người dân địa phương.

Người dân tham gia mô hình trồng cây dược liệu. Ảnh: Duy Ngọc.

Các hộ tham gia mô hình có nguồn thu ổn định giúp họ trang trải chi phí sinh hoạt, đầu tư cho con cái học hành, từng bước ổn định cuộc sống.

Doanh nghiệp hy vọng thời gian tới sẽ mở rộng mô hình ra nhiều địa phương, nhất là các vùng đồng bào dân tộc bà con RagLai để họ có nguồn thu nhập ổn định và thay đổi phương thức sản xuất theo hướng nông nghiệp bền vững.

Từ những vườn điều, mủ trôm tưởng chừng chỉ cho thu nhập cầm chừng, nay việc "đánh thức" giá trị đất đai bằng cách trồng dược liệu dưới tán cây mở ra hướng đi mới cho người dân các xã ở phía nam Khánh Hòa.

Trước đây, vườn mủ trôm rộng gần 3ha của gia đình anh Trịnh Ngọc Hùng cây dại mọc um tùm thì nay đã bắt đầu được phủ xanh bởi cây đinh lăng. Ảnh: Duy Ngọc.

Duy Ngọc