Trợ lực để doanh nghiệp nhỏ và vừa đẩy nhanh chuyển đổi số

Hỗ trợ ít nhất 500.000 doanh nghiệp

Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định phê duyệt Đề án “Chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030”. Đây là một bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy chuyển đổi số khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa - khu vực giữ vai trò then chốt trong nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hoạt động chuyển đổi số tại một nhà máy của doanh nghiệp

Đề án được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế tư nhân; đồng thời triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đã được xác định tại các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ.

Đề án cũng được thiết kế để đảm bảo tính kế thừa và bổ trợ cho hệ thống chính sách hiện hành, đặc biệt là Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Hướng tới chuyển đổi số thực chất, Đề án xác định chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, là chủ thể trực tiếp triển khai, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, dẫn dắt và điều phối nguồn lực.

Đến năm 2030, phấn đấu ít nhất 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ thông qua các hoạt động của Đề án; trong đó, ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ ứng dụng sản phẩm, giải pháp công nghệ số, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo.

Đồng thời, hình thành nhóm 200 doanh nghiệp nhỏ và vừa tiêu biểu về chuyển đổi số trong các ngành, lĩnh vực quan trọng như: Khoa học - công nghệ, công nghiệp chế biến, chế tạo, nông nghiệp, y tế, thương mại, logistics, tài chính, giáo dục và du lịch.

Phát triển mạng lưới tư vấn viên chuyển đổi số với ít nhất 500 tổ chức, cá nhân tham gia, đáp ứng tiêu chí về năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn để đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Đề án đề ra hệ thống nhiệm vụ, giải pháp toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, bao gồm: Hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; phát triển hạ tầng hỗ trợ chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, phát triển hệ sinh thái số.

Trong đó, Đề án thiết kế một chuỗi hỗ trợ có tính liên thông, bắt đầu từ việc giúp doanh nghiệp đánh giá mức độ sẵn sàng và xây dựng lộ trình chuyển đổi số phù hợp theo ngành, lĩnh vực, qua đó làm cơ sở để kết nối với mạng lưới tư vấn chuyên nghiệp và tiếp cận các giải pháp công nghệ số, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo đã được lựa chọn, công bố.

Trên cơ sở này, Nhà nước đồng thời thúc đẩy phát triển nguồn cung giải pháp thông qua hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng, đổi mới mô hình kinh doanh, quy trình sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Toàn bộ quá trình, các doanh nghiệp được hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, tư vấn pháp lý, thúc đẩy văn hóa chuyển đổi số và huy động đa dạng nguồn lực tài chính, bảo đảm doanh nghiệp có thể chuyển đổi số một cách thực chất, bền vững và có khả năng nhân rộng.

Hiện nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đang hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Chuyển đổi số. Nghị định dự kiến sẽ là công cụ pháp lý quan trọng, góp phần tháo gỡ các vướng mắc trong triển khai Đề án, đặc biệt là các quy định liên quan đến nội dung, tiêu chí, điều kiện và hình thức hỗ trợ đối với hợp tác xã, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuyển đổi số. Việc này sẽ tạo cơ sở pháp lý minh bạch, thống nhất cho việc tổ chức thực hiện các chính sách hỗ trợ được quy định tại Đề án.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Đào Trọng Cường, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) khẳng định, vai trò, hiệu quả mà chuyển đổi số mang lại cho các doanh nghiệp là không thể phủ nhận. Quá trình chuyển đổi từ mô hình doanh nghiệp truyền thống sang doanh nghiệp số sẽ giúp doanh nghiệp tăng cường ứng dụng các công nghệ mới như dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud)…) vào thực tiễn sản xuất kinh doanh.

Từ đó, giúp doanh nghiệp thiết lập được hệ thống sản xuất, kinh doanh có tính linh hoạt và hiệu quả cao, tối ưu chi phí vận hành, đồng thời, giúp các nhà quản lý có thể đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và kịp thời.

"Công nghệ số cũng giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản địa lý để đưa sản phẩm, dịch vụ đến với người tiêu dùng trên khắp thế giới. Đây là điều mà trước đây rất khó khăn với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa ở những địa bàn khó khăn" - ông Đào Trọng Cường cho hay.

Theo ông Cường, việc nhanh chóng nắm bắt cơ hội, đưa các công nghệ mới vào quá trình sản xuất kinh doanh, thực hiện chuyển đổi số, doanh nghiệp sẽ có cơ hội để tiến nhanh về phía trước, tạo ra những bước phát triển đột phá.

Thực tiễn thời gian qua, hoạt động chuyển đổi số trong các doanh nghiệp ngành Công Thương đã có những chuyển biến tích cực. Không chỉ ở các doanh nghiệp lớn, trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ quá trình ứng dụng công nghệ mới, chuyển đổi số cũng đang diễn ra ở nhiều phạm vi khác nhau, mang đến diện mạo, năng lực mới cho các doanh nghiệp.

Việc phát triển nhà máy số cũng là định hướng ưu tiên lớn của ngành Công Thương trong phát triển một nền sản xuất hiện đại trong tương lai. Bộ Công Thương đã dành nhiều nguồn lực và tập trung triển khai nội dung này. Cụ thể: Hỗ trợ xây dựng các mô hình điểm về sản xuất thông minh trong các lĩnh vực cơ khí, nhựa, điện tử, bia, logistics. Các nội dung này đã được Bộ triển khai lồng ghép trong những chương trình khoa học và công nghệ cấp Bộ Công Thương và cấp quốc gia cùng với sự tham gia của doanh nghiệp.

Theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, trong thời gian qua, Bộ Công Thương đã nghiên cứu, đề xuất Luật Công nghiệp trọng điểm. Dự kiến Luật sẽ lồng ghép các nội dung về hỗ trợ doanh nghiệp thuộc ngành trong chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sản xuất thông minh.

Trong thời gian tới, Cục đề nghị các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và hộ kinh doanh, trong đào tạo kỹ năng số, kỹ năng quản trị hiện đại và đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn số.

Đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, Cục sẽ tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số toàn bộ hệ thống sản xuất, tự động hóa, IoT, AI, nhất là thúc đẩy nhà máy thông minh đối với dệt may, điện tử, cơ khí, tăng năng suất và chất lượng để thoát khỏi mô hình gia công truyền thống... nhằm xây dựng nền tảng công nghiệp hiện đại theo hướng số hóa, xanh hóa, và nâng cấp chuỗi giá trị.

Việc ban hành Đề án “Chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 - 2030” góp phần hoàn thiện khung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong bối cảnh chuyển đổi số; tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với biến động thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Quỳnh Nga