Triển vọng xuất khẩu gỗ của Việt Nam năm 2026

Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025 ngành gỗ xuất khẩu mang về 17,2 tỷ USD, tăng 5,7% so với năm trước (YoY) và là mức cao nhất từ trước tới nay. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ đạt 11,7 tỷ USD, tăng 4% YoY.

Tại các thị trường chính, xuất khẩu gỗ hầu hết đều tăng trưởng cao. Mỹ tiếp tục là thị trường dẫn đầu với 9,4 tỷ USD, tăng 4,3% so với năm trước. Thị trường đứng sau là Nhật Bản với 2,15 tỷ USD, tăng tới 23,3% so với mức 1,74 tỷ USD tại năm 2024.

Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Trung Quốc cũng tăng 3,5% YoY, lên 2,08 tỷ USD; Canada với 287 triệu USD, tăng 14,3% YoY; Anh với 244 triệu USD, tăng 8,9% YoY; Malaysia với 7,6% YoY, đạt 167 triệu USD; Australia với 163 triệu USD, tăng 1,7% YoY.

Trong Top 10 thị trường xuất khẩu lớn nhất, gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu sang Hàn Quốc giảm 12,1% YoY, còn 709 triệu USD; Ấn Độ giảm sâu 45,4% YoY, đạt 113 triệu USD; Pháp giảm 5,6% YoY, đạt 112 triệu USD.

Đánh giá về thị trường năm qua, trao đổi với Mekong ASEAN, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest) Ngô Sỹ Hoài nhận định, ngành gỗ đã trải qua một năm đầy biến động khi Mỹ - thị trường xuất khẩu lớn nhất – áp mức thuế 25% cho hầu hết sản phẩm gỗ nội thất của Việt Nam, trong khi các sản phẩm khác là gỗ dán, các loại ván trang điểm bị điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp.

Do đó, kim ngạch xuất khẩu kỷ lục của năm 2025 đã phản ánh nỗ lực rất lớn của cộng đồng doanh nghiệp Việt trong việc duy trì đơn hàng, tái cơ cấu thị trường, nâng cao năng lực sản xuất và tuân thủ các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Đồng thời, đây cũng là kết quả của sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời từ phía Nhà nước thông qua các chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, xúc tiến thương mại và tháo gỡ khó khăn cho sản xuất – xuất khẩu.

“Con số 17,2 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu khẳng định vị thế ngày càng nổi bật của ngành gỗ Việt Nam trong chuỗi cung ứng sản phẩm gỗ toàn cầu,” ông Ngô Sỹ Hoài nhấn mạnh.

Mục tiêu 18,5 – 19 tỷ USD năm 2026

Sang năm 2026, ông Ngô Sỹ Hoài cho rằng, xuất khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ sẽ theo hướng tích cực, nhưng xen lẫn là sự thận trọng.

Các rào cản thương mại và kỹ thuật ngày càng gia tăng, bao gồm các biện pháp phòng vệ thương mại, nhất là khi Việt Nam đã trở thành một trong những trung tâm chế biến và thương mại gỗ hàng đầu thế giới.

Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến đảm bảo gỗ hợp pháp, truy xuất nguồn gốc, nguyên liệu gỗ, yêu cầu giảm phát thải carbon, tiêu chuẩn môi trường và lao động cũng sẽ bị các nước nhập khẩu chú ý hơn.

Đồng thời, các yếu tố không ổn định của thị trường làm cho chi phí sản xuất, chi phí logistics và chi phí nguyên vật liệu có thể tăng. Cạnh tranh thị trường khu vực và toàn cầu cũng ngày càng gay gắt hơn, trong khi nhiều doanh nghiệp trong nước còn hạn chế về năng lực tài chính, công nghệ, quản trị và khả năng thích ứng nhanh với các yêu cầu mới của thị trường.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest) Ngô Sỹ Hoài. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Tại các thị trường, ông Ngô Sỹ Hoài đánh giá, nhu cầu tại thị trường Mỹ, nơi luôn tiêu thụ trên 50% tổng giá trị xuất khẩu của gỗ Việt, có thể giảm sút do các rào cản thuế làm hình thành mặt bằng giá cao hơn, kéo sức mua giảm sút.

Dù vậy, các thị trường chủ đạo khác như EU, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc có thể tiếp tục cải thiện, đặc biệt ở phân khúc sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường. Bên cạnh đó, xu hướng dịch chuyển đơn hàng và đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn mang lại cơ hội cho Việt Nam. Các thị trường ngoài Mỹ sẽ được các doanh nghiệp gỗ tiếp cận nhiều hơn, ưu thế mà các FTA mang lại sẽ được khai thác tốt hơn.

“Tuy nhiên, tăng trưởng trong năm 2026 sẽ khó được duy trì theo chiều rộng, mà đòi hỏi doanh nghiệp phải chuyển mạnh sang chiều sâu, tập trung vào chất lượng, thiết kế, thương hiệu và tính bền vững để duy trì đà phát triển ổn định. Kim ngạch xuất khẩu 18,5 – 19 tỷ USD là mục tiêu mà hiệp hội và các doanh nghiệp gỗ Việt đeo đuổi,” ông Ngô Sỹ Hoài chia sẻ với Mekong ASEAN.

Hướng đi lâu dài cho ngành gỗ

Trong dài hạn, để ngành gỗ không chỉ “ăn Tết lớn” trong một vài năm mà phải phát triển bền vững, Phó Chủ tịch Viforest nhấn mạnh, ngoài sự tự thân vận động của doanh nghiệp, ngành công nghiệp gỗ nước ta cần có sự đồng hành mạnh mẽ hơn của Nhà nước.

Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động, phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao, xây dựng thương hiệu riêng và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Các doanh nghiệp cũng cần tuân thủ các yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt hơn từ thị trường xuất khẩu liên quan đến thương mại xanh và tăng trưởng xanh.

“Ngoài ra, tôi đặc biệt nhấn mạnh vai trò tập hợp và dẫn dắt của doanh nghiệp ngành hàng ở cấp quốc gia và cấp địa phương. Các doanh nghiệp nếu muốn đi xa thì không thể đi một mình, và không thể cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp Việt,” ông Ngô Sỹ Hoài nhấn mạnh.

Về phía Nhà nước, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, các chính sách đảm bảo phát triển lâm nghiệp bền vững, đẩy mạnh xúc tiến thương mại ở tầm quốc gia thông qua các cơ quan đại diện ngoại giao và thương mại Việt Nam ở nước ngoài, đàm phán mở rộng thị trường.

Đồng thời, trong nước, cần phát triển vùng nguyên liệu một cách bài bản, gắn với chứng chỉ rừng, để nâng cao tính chủ động cho toàn ngành.

Khi hai trụ cột này cùng vận hành hiệu quả, ngành gỗ Việt Nam sẽ có nền tảng vững chắc để duy trì tăng trưởng và đóng góp tích cực cho xuất khẩu quốc gia và tiếp tục bứt phá trong những năm tới, theo ông Ngô Sỹ Hoài.

Lê Hồng Nhung