Trí tuệ nhân tạo sẽ được triển khai dạy đại trà từ năm học 2026 - 2027

Sau một năm thí điểm, từ năm học 2026 - 2027, nội dung giáo dục AI sẽ được triển khai đại trà tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên phạm vi toàn quốc.

Bốn mạch kiến thức chính

Theo quyết định, khung nội dung giáo dục AI được xây dựng dựa trên 4 mạch kiến thức chính, tương ứng với 4 miền năng lực có mối liên hệ, hòa quyện và bổ trợ lẫn nhau.

Tư duy lấy con người làm trung tâm: Mục đích của AI là phục vụ con người, dạy học sinh cách xác định nhu cầu và đánh giá giải pháp AI.

Đạo đức AI: Trang bị khả năng nhận diện và phân tích các vấn đề đạo đức, pháp lý, hướng tới việc sử dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm.

Các kĩ thuật và ứng dụng AI: Cung cấp kiến thức cơ bản về cách AI hoạt động và kỹ năng sử dụng các công cụ AI trong thực tế.

Thiết kế hệ thống AI: Phát triển năng lực từ mức độ sử dụng đến hiểu và tự tạo ra các hệ thống AI đơn giản, tập trung vào kỹ năng giải quyết vấn đề.

Sau một năm thí điểm, từ năm học 2026 - 2027, nội dung giáo dục AI sẽ được triển khai đại trà tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên phạm vi toàn quốc. Ảnh minh hoạ: Hà Anh/Mekong ASEAN.

Khung nội dung được thiết kế theo 2 giai đoạn giáo dục, gồm giai đoạn giáo dục cơ bản (cấp tiểu học và trung học cơ sở) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (cấp trung học phổ thông), với nội dung phù hợp với từng cấp học.

Ở cấp tiểu học, học sinh chủ yếu được trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, trực quan nhằm hình thành những khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của AI trong cuộc sống. Đồng thời, học sinh được giáo dục về bảo vệ dữ liệu cá nhân và tôn trọng bản quyền.

Ở cấp trung học cơ sở, học sinh được hướng dẫn sử dụng các công cụ AI để tạo sản phẩm số và hỗ trợ giải quyết các vấn đề trong học tập. Học sinh cũng được trang bị kiến thức nền tảng về nguyên lý hoạt động của AI, bước đầu hình thành nhận thức về đạo đức và trách nhiệm công dân trong xã hội số.

Ở cấp trung học phổ thông, học sinh được khuyến khích khám phá, thiết kế và cải tiến các công cụ AI đơn giản thông qua các dự án khoa học. Nội dung giáo dục tập trung phát triển tư duy giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo và năng lực làm chủ công cụ AI, giúp học sinh vận dụng AI để tạo ra các sản phẩm phục vụ cộng đồng và chuẩn bị cho định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

Sáu quan điểm trọng tâm

Một là, góp phần hình thành và phát triển năm phẩm chất chủ yếu và ba năng lực chung. Khung nội dung giáo dục AI có nhiều cơ hội kết hợp việc hình thành và phát triển năng lực AI với việc hình thành và phát triển cho học sinh 5 phẩm chất chủ yếu (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm) và 3 năng lực chung (tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo) đã được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018.

Hai là, nhất quán với chương trình giáo dục phổ thông môn tin học. Trong giáo dục phổ thông, khoa học máy tính là nền tảng kiến thức và kỹ năng của AI, và cũng là nền tảng của môn tin học. Tư duy AI được phát triển trên nền tảng tư duy khoa học máy tính, với trọng tâm là tư duy giải quyết vấn đề có sự hỗ trợ của máy tính (bao gồm phân rã bài toán và dữ liệu, trừu tượng hóa, khái quát hóa, nhận diện mẫu, phát triển thuật toán và phê phán, đánh giá); phát triển yếu tố đặc biệt là hợp tác và sáng tạo cùng với AI, giải quyết vấn đề bằng mô hình học máy, học sâu, AI tạo sinh, khai thác dữ liệu và sáng tạo giải pháp thông minh.

Do đó, khung nội dung giáo dục AI được thiết kế liên thông với chương trình giáo dục phổ thông môn tin học, kế thừa những kiến thức, kỹ năng có liên quan và hạn chế sự trùng lặp không cần thiết.

Ba là, khai thác chương trình giáo dục AI của các nước tiên tiến. Chủ động tham khảo, chắt lọc và vận dụng các mô hình giáo dục AI thành công của thế giới, tham khảo Khung năng lực trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông của UNESCO nhằm bảo đảm nội dung vừa hiện đại, bắt kịp xu thế, vừa phù hợp với bối cảnh Việt Nam, hướng tới góp phần hình thành và phát triển năng lực của công dân toàn cầu.

Bốn là, tính khoa học, hiện đại và sư phạm. Chọn lọc các nội dung cơ bản, hiện đại của lĩnh vực AI, đồng thời quan tâm đến nội dung về đạo đức, pháp luật, văn hoá và tác động xã hội của AI. Nguyên tắc "vừa dạy chữ, vừa dạy người" được đề cao, nhấn mạnh tính nhân văn trong thời đại số.

Nội dung được thiết kế với các nguyên tắc sư phạm như bảo đảm tính vừa sức, phát triển kiến thức theo lộ trình từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng. Các khái niệm cốt lõi được hình thành ở cấp tiểu học và hoàn thiện dần ở các cấp học cao hơn.

Năm là, tính mở, linh hoạt và cập nhật định kỳ. Khung nội dung được thiết kế theo hướng mở, gồm nội dung cốt lõi và nội dung mở rộng, nhằm vừa bảo đảm thống nhất về chuẩn năng lực, vừa tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục chủ động tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tiễn và nhu cầu phát triển của học sinh.

Nội dung cốt lõi bảo đảm những năng lực AI thiết yếu đối với mọi học sinh, được tổ chức thành các chuyên đề giáo dục AI bắt buộc với thời lượng 12 tiết/lớp/năm học. Các môn học và hoạt động giáo dục tạo cơ hội để học sinh củng cố, vận dụng và phát triển những kiến thức, kĩ năng AI đã được hình thành qua các chuyên đề.

Nội dung mở rộng do cơ sở giáo dục chủ động lựa chọn và tổ chức phù hợp với nhu cầu, năng lực của học sinh, định hướng giáo dục và điều kiện thực hiện.

Khung không phụ thuộc vào phần cứng, phần mềm hoặc nền tảng công nghệ cụ thể và được rà soát, cập nhật định kì theo sự phát triển của khoa học, công nghệ và yêu cầu của thực tiễn.

Sáu là, lấy con người làm trung tâm, đề cao yếu tố đạo đức và trách nhiệm. Quan điểm xuyên suốt của khung nội dung là công nghệ phục vụ con người. Do đó, bên cạnh kiến thức kĩ thuật, khung nội dung đặc biệt chú trọng giáo dục về đạo đức trong AI.

Các vấn đề như quyền riêng tư, tính công bằng, định kiến của thuật toán và tác động xã hội của AI được lồng ghép trong toàn bộ nội dung, nhằm hình thành cho học sinh ý thức và trách nhiệm của một công dân số, một người sử dụng và kiến tạo công nghệ nhân văn.

Hà Anh

Theo Cổng TTĐT Chính phủ