Trí tuệ nhân tạo: Nền tảng đánh giá lái xe theo thời gian thực - lời giải cho bài toán già hóa dân số

Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, ngày 7/7, chính quyền thành phố Daegu cho biết một nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), mang tên ByFence, đang được xem là lời giải tiềm năng cho bài toán này. Hệ thống được đánh giá có thể đồng thời giải quyết 3 vấn đề của ngành giao thông gồm: nâng cao chất lượng dịch vụ taxi, giảm tai nạn liên quan đến tài xế lớn tuổi và hỗ trợ giám sát xe tự lái trong tương lai.

ByFence do công ty con của startup DGT Mobility – phối hợp với Đại học Daegu phát triển. Hệ thống sử dụng thiết bị gắn trên xe, kết hợp công nghệ định vị GPS, thiết bị chẩn đoán phương tiện OBD-II và AI để thu thập dữ liệu vận hành theo thời gian thực.

Nền tảng đánh giá lái xe theo thời gian thực - lời giải cho bài toán già hóa dân số. Ảnh: DGT Mobility

Khác với các thiết bị giám sát hành trình thông thường, nền tảng này đánh giá toàn diện hành vi lái xe thông qua 11 tiêu chí nguy hiểm do Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông Hàn Quốc quy định, bao gồm tăng tốc đột ngột, phanh gấp, chuyển làn nguy hiểm, vượt xe thiếu an toàn, rẽ gấp hay quay đầu đột ngột. Hệ thống cũng ghi nhận việc chấp hành tín hiệu giao thông, khả năng tránh người đi bộ và thậm chí theo dõi chất lượng không khí trong khoang xe.

Điểm đánh giá được cập nhật theo thời gian thực và hiển thị ngay trên màn hình đặt trong xe. Khi tài xế lái xe an toàn, điểm số tăng lên; ngược lại, các thao tác nguy hiểm sẽ khiến điểm giảm ngay lập tức. Dữ liệu này được lưu trữ lâu dài để các doanh nghiệp taxi sử dụng trong công tác quản lý, đào tạo và đánh giá tài xế.

Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm taxi cá nhân Hàn Quốc, tổng số vụ tai nạn taxi trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 2/2026 giảm 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tại các doanh nghiệp áp dụng hệ thống đánh giá lái xe theo thời gian thực của ByFence, tỷ lệ tai nạn giảm tới 22%.

Không chỉ tai nạn giảm, các hành vi lái xe khiến hành khách thường xuyên phàn nàn cũng được cải thiện đáng kể. Số lần khởi hành đột ngột giảm 26%, tăng tốc gấp giảm 38% và các tình huống rẽ gấp giảm tới 47%.

Theo các chuyên gia, hiệu quả của hệ thống đến từ việc thay đổi hành vi của tài xế thông qua phản hồi tức thời. Thay vì chỉ bị xử lý sau khi xảy ra tai nạn hoặc vi phạm giao thông, người lái có thể điều chỉnh ngay cách điều khiển phương tiện khi thấy điểm số giảm xuống.

Ban đầu, nhiều tài xế phản đối việc bị theo dõi và chấm điểm liên tục. Tuy nhiên, theo Hiệp hội taxi cá nhân Daegu, khi điểm số được sử dụng như một tiêu chí đánh giá chất lượng dịch vụ, nhiều tài xế đã chủ động thay đổi thói quen lái xe để đạt điểm cao hơn. Điều này không chỉ giúp giảm tai nạn mà còn nâng cao mức độ hài lòng của hành khách. Điểm đáng chú ý là ByFence đang được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết bài toán tài xế taxi cao tuổi – vấn đề ngày càng nghiêm trọng tại Hàn Quốc.

Theo quy định hiện hành, tài xế taxi từ 65 - 69 tuổi phải kiểm tra duy trì điều kiện hành nghề 3 năm/lần, người từ 70 tuổi trở lên phải kiểm tra hằng năm. Trong bối cảnh tuổi thọ tăng và lực lượng lao động trẻ không còn mặn mà với nghề taxi, số lượng tài xế cao tuổi ngày càng lớn khiến việc duy trì an toàn giao thông trở thành thách thức đối với các cơ quan quản lý.

Kết quả chương trình thí điểm do Cơ quan An toàn giao thông Hàn Quốc và DGT Mobility thực hiện cho thấy số vụ tai nạn của nhóm tài xế từ 65 tuổi trở lên giảm 32,7% sau khi áp dụng ByFence. Các hành vi lái xe nguy hiểm cũng giảm hơn 22%.

Trên cơ sở đó, các hiệp hội vận tải tại Daegu và tỉnh Bắc Gyeongsang đã kiến nghị Quốc hội Hàn Quốc xây dựng cơ chế đánh giá tài xế dựa trên dữ liệu vận hành thực tế thay vì chỉ dựa vào các bài kiểm tra định kỳ. Theo đề xuất, những tài xế duy trì điểm an toàn cao trong thời gian dài có thể được miễn hoặc giãn thời hạn kiểm tra duy trì điều kiện hành nghề.

Theo các chuyên gia, ByFence còn được đánh giá là có thể trở thành nền tảng giám sát độc lập cho robotaxi và xe tự lái hoàn toàn. Khi các phương tiện tự hành bắt đầu được thương mại hóa tại Hàn Quốc, nhu cầu về một hệ thống đánh giá khách quan đối với hiệu suất vận hành sẽ ngày càng lớn.

Những sự cố gần đây liên quan đến robotaxi tại Mỹ cho thấy xe tự lái vẫn có thể gặp khó khăn trong các tình huống giao thông phức tạp dù đạt độ chính xác rất cao trong điều kiện tiêu chuẩn. Trong bối cảnh đó, các nền tảng thu thập dữ liệu vận hành theo thời gian thực như ByFence được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đánh giá mức độ an toàn, phát hiện sớm các rủi ro và cung cấp dữ liệu phục vụ điều tra khi xảy ra tai nạn.

Khánh Vân/TTXVN