Trí tuệ nhân tạo - giải pháp chiến lược nâng cao chất lượng y tế

Ứng dụng AI trong y tế là xu thế tất yếu, mang lại những thay đổi đột phá trong chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh nhân. Ảnh: ST

Nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa phác đồ điều trị

Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ AI đã mở ra nhiều cơ hội trong lĩnh vực y tế. Tại Việt Nam, AI đang được ứng dụng ngày càng sâu rộng, đặc biệt trong hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh, tối ưu hóa phác đồ điều trị và nâng cao hiệu quả quản lý bệnh viện. Một số cơ sở y tế lớn đã triển khai AI trong khám, chữa bệnh, bước đầu mang lại những kết quả tích cực.

Trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh, nhiều bệnh viện tuyến trung ương đã ứng dụng hệ thống hỗ trợ đọc phim X-quang, CT, MRI sử dụng AI, giúp phát hiện sớm tổn thương và hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định nhanh, chính xác hơn. Một số phần mềm AI hỗ trợ điều trị ung thư cũng được áp dụng nhằm cá nhân hóa phác đồ điều trị dựa trên dữ liệu lâm sàng của người bệnh.

Thực tế triển khai cho thấy, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện K, Bệnh viện Bạch Mai đã đưa AI và robot vào điều trị ung thư; Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh ứng dụng AI trong siêu âm tim nhằm hỗ trợ chẩn đoán chính xác và tối ưu điều trị suy tim…

PGS,TS. Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh: “Chúng ta không thể phát triển y học hiện đại nếu vẫn giữ cách làm truyền thống. Trí tuệ nhân tạo không thay thế con người, mà là công cụ giúp bác sĩ tập trung hơn vào giá trị cốt lõi - chăm sóc người bệnh một cách toàn diện, an toàn và nhân văn”.

Chia sẻ thêm, PGS,TS. Phạm Văn Bình - Phó Giám đốc Bệnh viện K cho biết, AI đang giúp robot phẫu thuật vượt ra khỏi vai trò “thực hiện theo lệnh”, trở thành hệ thống có khả năng phân tích và hỗ trợ ra quyết định trong phẫu thuật. Ở một số lĩnh vực, AI có thể hỗ trợ phân biệt mô ung thư và mô lành với độ chính xác cao, giúp phẫu thuật viên tối ưu hóa đường cắt và bảo tồn mô lành.

Bên cạnh đó, AI còn được ứng dụng trong quản lý hồ sơ bệnh án điện tử, góp phần giảm tải thủ tục hành chính, tối ưu hóa vận hành bệnh viện và nâng cao trải nghiệm của người bệnh. Nhiều cơ sở y tế đã tích hợp AI vào hệ thống khám, chữa bệnh từ xa, hỗ trợ nâng cao chất lượng điều trị cho người dân ở vùng sâu, vùng xa. Hiện nay, phần lớn cơ sở khám, chữa bệnh đã triển khai bệnh án điện tử và dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt với nhiều hình thức khác nhau.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, đưa AI về cơ sở

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức, việc ứng dụng AI trong y tế mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. Dữ liệu y tế ở Việt Nam hiện còn phân tán, chưa được chuẩn hóa và số hóa đầy đủ, gây khó khăn cho việc huấn luyện và phát triển các mô hình AI. Bên cạnh đó, đội ngũ chuyên gia am hiểu cả lĩnh vực y tế và AI còn hạn chế; cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều cơ sở y tế, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, chưa đáp ứng yêu cầu. Chi phí đầu tư cho các giải pháp AI cũng là thách thức lớn đối với nhiều đơn vị.

Việc phát triển AI trong y tế đồng thời đặt ra yêu cầu cao về độ chính xác, an toàn và các chuẩn mực đạo đức. Lãnh đạo Bộ Y tế khẳng định, AI không thay thế bác sĩ mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Vì vậy, để bảo đảm việc ứng dụng AI đi đúng hướng, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động này. Bộ Y tế sẽ xây dựng các quy định về kiểm định, cấp phép và giám sát chất lượng AI trong khám, chữa bệnh, bảo đảm chỉ những hệ thống đạt tiêu chuẩn mới được triển khai.

Song song với đó, công tác bảo vệ dữ liệu người bệnh và xây dựng hướng dẫn đạo đức trong sử dụng AI cũng được đặc biệt chú trọng. “Để AI thực sự phát huy tiềm năng trong y tế, cần giải quyết tốt các vấn đề liên quan đến bảo mật dữ liệu, tính minh bạch và trách nhiệm pháp lý; đồng thời đầu tư nâng cao hạ tầng công nghệ và đào tạo nhân lực, nhằm triển khai AI hiệu quả, bền vững” - Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh.

Cụ thể hóa định hướng này, mới đây, Trung tâm Thông tin y tế quốc gia (Bộ Y tế) đã chính thức ra mắt Mạng lưới AI y tế có trách nhiệm tại Việt Nam (V-RHAIN). Sự kiện đưa Việt Nam trở thành một trong 10 quốc gia tiên phong tham gia mạng lưới toàn cầu của Tổ chức HealthAI, tạo điều kiện tiếp cận các bộ công cụ quản trị AI y tế theo chuẩn quốc tế, kết nối với Mạng lưới Quản lý toàn cầu (GRN) và tham gia Cộng đồng thực hành (CoP) để chia sẻ tri thức, dữ liệu nghiên cứu.

Ông Nguyễn Trường Nam - Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin y tế quốc gia cho biết, V-RHAIN không chỉ là nơi tập hợp các thành viên mà còn là một “mạng lưới của các mạng lưới”, đóng vai trò thúc đẩy thử nghiệm chính sách và công nghệ AI trong điều kiện có kiểm soát trước khi nhân rộng.

“Mục tiêu trong năm 2026 là tập trung triển khai AI tại 3.321 trạm y tế xã, phường trên cả nước. Nhiều giải pháp AI thiết yếu sẽ được đưa vào ứng dụng như tầm soát lao, tim mạch; tư vấn dinh dưỡng cộng đồng; hỗ trợ chẩn đoán các tình trạng nặng như suy thận cấp, suy hô hấp; cùng trợ lý ảo hỗ trợ nhân viên y tế tuyến cơ sở trong quản trị và vận hành” - ông Nam thông tin.

Với cách làm bài bản, chặt chẽ và hành lang pháp lý phù hợp, AI được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả, mang lại những thay đổi sâu sắc trong chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh nhân, qua đó nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe của người dân./.

ĐĂNG KHOA