Trao giải Cuộc thi thiết kế bài giảng về 'Môi trường không khói thuốc'

Cuộc thi được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng phòng, chống tác hại của thuốc lá; phát huy năng lực sáng tạo của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục; đồng thời hình thành nguồn học liệu có chất lượng, có thể chia sẻ, nhân rộng trong các cơ sở giáo dục.

Ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi phát biểu tại Lễ trao giải

Nội dung bài giảng tập trung vào tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; quy định về môi trường không khói thuốc; quyền của người không hút thuốc; trách nhiệm của người hút thuốc và kỹ năng ứng phó trước hành vi dụ dỗ, lôi kéo sử dụng thuốc lá.

Tham dự lễ trao giải có đại diện lãnh đạo Bộ GD&ĐT, Công đoàn Giáo dục Việt Nam, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, các sở GD&ĐT, cơ quan thông tấn, báo chí; cùng đông đảo cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh.

Ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi cho biết, sau gần hai tháng phát động, Ban Tổ chức đã nhận được gần 4.500 tác phẩm đến từ nhiều địa phương. Hà Nội, Đà Nẵng, Đồng Tháp là những địa phương có số lượng bài dự thi nổi bật; cùng với sự hưởng ứng tích cực của giáo viên tại Đồng Nai, Ninh Bình, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Hải Phòng và nhiều địa phương khác.

Các đại biểu tham dự Lễ trao giải

Qua sàng lọc ban đầu, 79 tác phẩm được lựa chọn vào vòng sơ khảo; 41 tác phẩm tiếp tục vào vòng chung khảo. Theo nhà báo Triệu Ngọc Lâm, điều đáng ghi nhận không chỉ là số lượng bài dự thi, mà còn là tinh thần trách nhiệm và sự đầu tư của đội ngũ nhà giáo. Nhiều thầy cô xem cuộc thi là cơ hội nghiên cứu lại vấn đề, lắng nghe học sinh, thử nghiệm phương pháp mới và xây dựng học liệu có thể sử dụng ngay trong lớp học, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt dưới cờ hoặc chuyên đề kỹ năng sống.

Các bài dự thi năm nay phong phú về hình thức, từ E-Learning, PowerPoint tương tác, video, infographic đến trò chơi số và giáo án tích hợp. Nhiều tác phẩm không dừng lại ở việc cung cấp kiến thức về tác hại của thuốc lá, mà còn thiết kế hoạt động để học sinh được tranh luận, đóng vai, giải mã thông tin, xử lý tình huống và đưa ra lựa chọn của chính mình.

Điểm tiến bộ rõ nhất của cuộc thi lần thứ hai là sự chuyển dịch từ truyền đạt kiến thức thuần túy sang xây dựng bản lĩnh cho người học. Thông qua các bài giảng, học sinh không chỉ biết thuốc lá có hại như thế nào, mà còn được đặt vào những tình huống cụ thể: khi bị rủ rê sử dụng thuốc lá sẽ ứng xử ra sao; khi gặp quảng cáo trá hình sẽ kiểm chứng thế nào; và có thể làm gì để bảo vệ bạn bè, gia đình, môi trường học đường...

Bà Phan Thị Hải - Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá phát biểu tại lễ trao giải

Bà Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) đánh giá, bảo vệ học sinh trước tác hại của thuốc lá luôn là mục tiêu trọng tâm trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá ở Việt Nam. Nhà trường không chỉ là nơi truyền đạt tri thức mà còn là môi trường hình thành nhân cách, hành vi và lối sống lành mạnh cho học sinh. Vì vậy, xây dựng môi trường giáo dục không khói thuốc là yêu cầu thực thi pháp luật, đồng thời là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe, tương lai của thế hệ trẻ.

Theo bà Phan Thị Hải, với gần 4.500 bài dự thi, cuộc thi cho thấy tinh thần trách nhiệm, sự đầu tư công phu và tính sáng tạo của các tác giả. Mỗi bài giảng không chỉ cung cấp kiến thức, mà còn góp phần hình thành thái độ đúng đắn, kỹ năng sống tích cực và khả năng chủ động phòng tránh tác hại của thuốc lá cho học sinh. Những sản phẩm từ cuộc thi sẽ là nguồn tài liệu thiết thực, tiếp tục được lan tỏa, bổ sung bằng kinh nghiệm thực tiễn tại các nhà trường.

Ông Phạm Quỳnh, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đại diện Ban Giám khảo cho biết, cuộc thi năm nay ghi nhận nhiều đổi mới trong phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ số và phát huy vai trò chủ động của học sinh. Nhiều bài giảng được thiết kế theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học; học sinh trực tiếp tham gia giải mã thông tin, thiết kế poster, infographic, podcast, video ngắn hoặc xây dựng cam kết trên nền tảng số.

Ông Phạm Quỳnh - Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đại diện Ban Giám khảo thông tin về chất lượng bài dự thi và quy trình chấm giải

Đại diện Ban Giám khảo nhấn mạnh, điểm nổi bật của cuộc thi là sự chuyển dịch từ truyền đạt kiến thức sang trao quyền cho học sinh. Một bài giảng hiệu quả không chỉ giúp học sinh nhận thức được tác hại của thuốc lá, mà còn biết nhận diện các hình thức tiếp thị, đánh giá thông tin, đưa ra lựa chọn đúng đắn và hỗ trợ bạn bè trong những tình huống thực tế. Nhiều tác phẩm đã cập nhật kiến thức mới về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, nicotine và các hình thức ngụy trang dưới dạng thiết bị công nghệ.

Ông Nguyễn Xuân Đá, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Lắk cho rằng, cuộc thi không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, mà còn góp phần tìm kiếm những giải pháp giáo dục hiệu quả, giúp học sinh hiểu đúng, nhận diện đúng và có đủ bản lĩnh để nói không với thuốc lá. Từ những nội dung vốn được xem là khô khan, các thầy cô đã xây dựng thành những bài giảng hấp dẫn, tạo điều kiện để học sinh được trải nghiệm, thảo luận, tranh luận và tự rút ra bài học cho bản thân.

Các tác giả đoạt giải Khuyến khích

Tại lễ trao giải, Ban Tổ chức đã vinh danh các tác giả, nhóm tác giả có bài giảng tiêu biểu. Ba giải Nhất được trao cho tác giả Lê Thị Ngọc, Trường Tiểu học Yên Thường, Hà Nội; nhóm tác giả Trường THCS Trần Duy Hưng, Hà Nội gồm các giáo viên Lê Kim Anh, Ngô Thị Mến, Trần Thị Minh Hằng, Nông Thị Ngọc, Vũ Thị Hải Yến; và nhóm tác giả Trường THPT Thiên Hộ Dương, Đồng Tháp gồm các giáo viên Trần Công Nam, Trương Thị Trúc Ly.

Thầy Trần Công Nam, đại diện nhóm tác giả Trường THPT Thiên Hộ Dương, Đồng Tháp cho rằng, người thầy hôm nay không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn định hướng, giúp học sinh hình thành kỹ năng cần thiết để ứng phó với những vấn đề trong cuộc sống, trong đó có năng lực nhận diện và phản biện trước tác hại của thuốc lá.

Các tác giả đoạt giải Ba

Bài giảng của nhóm tập trung vào ba nội dung: trang bị kiến thức cơ bản về tác hại của thuốc lá và các quy định pháp luật liên quan; giúp học sinh nhận diện, phản biện trước thông tin sai lệch về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; đồng thời phát huy vai trò của học sinh như những tuyên truyền viên tích cực, cùng xây dựng môi trường học đường không khói thuốc.

Cô Lê Thị Ngọc, giáo viên Trường Tiểu học Yên Thường, Hà Nội cho biết, với học sinh tiểu học, kiến thức về tác hại của thuốc lá là chủ đề khá trừu tượng. Vì vậy, cô lựa chọn cách tiếp cận trực quan, kết hợp tình huống trải nghiệm và hoạt động sắm vai để giúp học sinh dễ hiểu, dễ nhớ và biết cách bảo vệ bản thân trước nguy cơ từ khói thuốc.

Các tác giả đoạt giải Nhì

Trong bài giảng, cô Ngọc xây dựng nhân vật đồng hành “Siêu nhân lá phổi xanh” xuất hiện xuyên suốt các hoạt động. Nhân vật này giúp học sinh hứng thú hơn khi tiếp nhận kiến thức, đồng thời chủ động ghi nhớ những kỹ năng cần thiết để phòng tránh tác hại của thuốc lá. Khi được học thông qua hình ảnh, câu chuyện và trải nghiệm thực tế, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức, mà còn hình thành thái độ, hành vi tích cực trong việc bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.

Ban Tổ chức cho biết, trong thời gian tới, Báo Giáo dục và Thời đại sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan lựa chọn, biên tập, giới thiệu những tác phẩm có chất lượng, tạo điều kiện để các sáng kiến được lan tỏa rộng hơn. Một môi trường học đường không khói thuốc không chỉ được tạo nên bằng quy định, mà còn cần bắt đầu từ nhận thức đúng, lựa chọn đúng và hành động có trách nhiệm của mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và gia đình.

HOÀNG HƯƠNG; ảnh: BTC