Tranh thủ giá khí đốt tăng mạnh do xung đột Iran, Mỹ đẩy mạnh xuất khẩu LNG

Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.

Chiến sự căng thẳng tại Iran đã khiến giá khí đốt tăng dữ dội trong phiên giao dịch ngày 2/3 tại thị trường châu Âu.

Các cuộc tấn công của Iran khiến Qatar, nước xuất khẩu khí hóa lỏng (LNG) hàng đầu thế giới, ngày 2/3 tuyên bố phải tạm dừng hoạt động sản xuất LNG. Cùng ngày, Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, làm gián đoạn hoạt động vận tải năng lượng từ Vùng Vịnh, đồng nghĩa sức ép tăng giá dầu thô và khí đốt trên thị trường toàn cầu càng lớn hơn.

Theo tin từ tờ báo Financial Times, trong bối cảnh này, Venture Global và Cheniere Energy - hai trong số những nhà sản xuất LNG lớn nhất của Mỹ - đang nỗ lực tăng sản lượng từ các cơ sở đặt tại Texas và Louisiana, đồng thời tăng công suất hoạt động để đáp ứng nhu cầu của các nước tiêu thụ LNG lớn như Anh và Nhật Bản.

Các nhà giao dịch và khách hàng khác mua LNG của Mỹ cũng đang chuyển hướng các lô hàng để tận dụng mức giá tăng nhanh khi các khách mua giành giật nguồn cung.

“Với công suất LNG có thể bổ sung lớn nhất thế giới, Mỹ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định và đảm bảo nguồn cung cho thị trường trong thời kỳ gián đoạn lịch sử này”, ông Mike Sabel - CEO của công ty Venture Global - nói với các nhà đầu tư cổ phiếu công ty vào ngày 2/3.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng sự mất mát nguồn cung LNG từ Qatar có thể gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng mới nghiêm trọng, chỉ 4 năm sau khi nguồn cung khí đốt từ Nga bị gián đoạn đã đẩy giá cả tại châu Âu lên cao và làm suy yếu nền kinh tế của lục địa này cho đến khi các nước châu Âu chuyển sang dùng khí đốt nhập khẩu từ Mỹ.

Cổ phiếu của Venture Global đã tăng gần 20% trong phiên ngày 2/3 và cổ phiếu Cheniere tăng 5,6%, khi các nhà đầu tư đặt cược rằng hai nhà xuất khẩu LNG khổng lồ này sẽ hưởng lợi từ sự leo thang của giá LNG giao ngay.

Center for LNG, một nhóm vận động hành lang trong ngành, cho biết các nhà cung cấp LNG Mỹ ký hợp đồng theo cơ chế "free-on-board" (FOB), cho phép các nhà giao dịch có thể chuyển hướng các lô hàng sau khi mua để mang lại sự linh hoạt lớn hơn trong thời kỳ khủng hoảng.

CEO Charlie Riedl của Center for LNG nói: "Sự linh hoạt về điểm đến của LNG Mỹ cho phép các nhà xuất khẩu và khách hàng của họ điều chỉnh lại các lô hàng khi căng thẳng địa chính trị xảy ra. Tuy nhiên, không một nhà cung cấp nào có thể ngay lập tức thay thế cho một nhà cung cấp khác ở quy mô lớn”.

Cuộc khủng hoảng giá khí đốt nổi lên sau khi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran buộc nhà máy LNG Ras Laffan của công ty QatarEnergy phải đóng cửa. Nhà máy này chiếm khoảng 1/5 nguồn cung LNG toàn cầu. Công ty chưa cung cấp thông tin cập nhật về thiệt hại đối với cơ sở này hoặc khi nào có thể tiếp tục sản xuất. LNG xuất khẩu từ Qatar và UAE ra thị trường toàn cầu đều đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải biển huyết mạch mà Iran đã đóng cửa để trả đũa Mỹ và Israel.

Phiên ngày 2/3, giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng 39% và giá khí đốt tại Anh tăng 45%, trong khi giá khí đốt tự nhiên tại Mỹ chỉ tăng 3,5%.

Giá khí đốt tự nhiên trên sàn TTF ở Hà Lan - giá tham chiếu của thị trường khí đốt châu Âu - trong vòng 1 năm trở lại đây. Đơn vị: euro/megawatt giờ - Nguồn: Trading Economics.

Mỹ đã vượt qua Qatar và Australia để trở thành nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới vào năm 2023 và năm ngoái, Mỹ đã xuất khẩu hơn 100 triệu tấn LNG. Một số nhà máy mới đang được xây dựng ở Mỹ nhưng sẽ phải mất thời gian nhiều tháng hoặc nhiều năm nữa mới có thể đi vào hoạt động.

Golden Pass, một cơ sở mới khổng lồ trên bờ biển Vịnh Texas, do ExxonMobil và QatarEnergy đầu tư, được dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất LNG trong vài tuần tới. Tuy nhiên, sẽ mất vài tháng để nhà máy này đạt được công suất tối đa.

Các nhà phân tích cho biết các nhà sản xuất Mỹ sẽ không thể bù đắp cho sự thiếu hụt dài hạn về nguồn cung LNG từ Trung Đông. Ông Saul Kavonic, trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại ngân hàng đầu tư MST Marquee nhận định: "Không gì có thể bù đắp cho sự mất mát nguồn cung LNG từ Qatar. Nếu việc đóng cửa kéo dài, hoặc tệ hơn là cơ sở hạ tầng LNG bị hư hại, điều đó báo hiệu một cú sốc thị trường khí đốt lớn hơn so với năm 2022 khi Nga ngừng cung cấp khí đốt qua đường ống tới châu Âu. Giá khí đốt có thể thử lại mức cao kỷ lục được thiết lập vào năm 2022”.

Ông Scott Shelton, chuyên gia năng lượng tại công ty môi giới TP ICAP, cho biết Mỹ không có đủ công suất dự phòng để kiềm chế sự leo thang của giá khí đốt. "Bất cứ thứ gì chúng tôi có thể xuất khẩu, chúng tôi sẽ xuất khẩu. Nhưng ngay cả khi giá có tăng 100% từ đây, khả năng chúng tôi vẫn bị giới hạn”, ông nói.

Venture Global bán hơn 30% các lô hàng LNG của công ty theo giá giao ngay, so với tỷ lệ chưa đến 10% của Cheniere, và đây chính là nguyên nhân phía sau việc cổ phiếu của Venture Global tăng giá mạnh hơn so với cổ phiếu Cheniere trong phiên ngày 2/3.

Các nhà giao dịch có trong tay các lô hàng LNG "free-on-board" mà họ có thể bán ra thị trường cũng sẽ thu được lợi nhuận lớn - theo các nhà phân tích.

Ông Alex Munton, một nhà phân tích tại công ty Rapidan Energy Group, phát biểu: "Các nhà giao dịch hàng hóa với nguồn cung LNG từ Mỹ, các nhánh giao dịch của Cheniere và Venture Global và bất kỳ ai đã mua LNG của Mỹ và có thể giao dịch các lô hàng đó trên thị trường quốc tế đều sẽ hưởng lợi nhuận lớn. Họ có thể bán các lô hàng đó với giá cao hơn 50% so với giá mua”.

Bình Minh