Tranh chấp tài sản thừa kế chia rẽ tình thân

Mẹ cố diễn viên Đức Tiến (bên trái) và luật sư trao đổi trước khi phiên tòa diễn ra.

Sáng 11/8, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TP Hồ Chí Minh đã tuyên án phiên xét xử phúc thẩm vụ tranh chấp di sản thừa kế của cố diễn viên, người mẫu Đức Tiến. Tại phiên tòa phúc thẩm, HĐXX đã tuyên chấp nhận một phần kháng cáo của cả nguyên đơn lẫn bị đơn, sửa bản án sơ thẩm trước đó.

HĐXX cấp phúc thẩm đã tuyên bà Nguyễn Bình Phương được quyền sở hữu các quyền sử dụng đất tại phường Linh Đông (TP Thủ Đức) và tỉnh Long An, đồng thời nhận tổng giá trị tài sản là 3,58 tỷ đồng. Con gái cố diễn viên được hưởng 1,412 tỷ đồng (do chưa thành niên, bà Phương làm người giám hộ quản lý). Bà Nguyễn Ngọc Ánh (mẹ cố diễn viên Đức Tiến) được hưởng giá trị di sản và công sức đóng góp tương ứng. Bà Phương có nghĩa vụ hoàn trả cho bà Ánh số tiền 3,014 tỷ đồng.

Mẹ cố diễn viên Đức Tiến (bên trái) và luật sư trao đổi trước khi phiên tòa diễn ra.

Theo nội dung vụ việc, tháng 5/2024, diễn viên Đức Tiến đột ngột qua đời tại Mỹ. Sự ra đi quá nhanh của anh không chỉ là tổn thất lớn đối với gia đình mà còn để lại những hệ lụy pháp lý phức tạp về khối tài sản mà anh tích lũy được.

Đến tháng 3/2025, bà Nguyễn Bình Phương chính thức khởi kiện mẹ chồng là bà Nguyễn Ngọc Ánh ra TAND TP Hồ Chí Minh. Nguyên đơn xuất trình bản di chúc được cho là do Đức Tiến lập ngày 9/8/2023 tại Mỹ, với nội dung để lại toàn bộ tài sản cho vợ, đồng thời yêu cầu tòa giao lại các bất động sản tại Việt Nam.

Đáp lại, bà Nguyễn Ngọc Ánh gửi đơn phản tố, phản đối tính hợp pháp của bản di chúc và đề nghị chia di sản theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam.

Khối tài sản tranh chấp chính bao gồm một căn nhà và đất tại phường Hiệp Bình (phường Linh Đông cũ, TP Thủ Đức) cùng thửa đất tại Long An (nay thuộc Tây Ninh). Từ vị trí là những người thân cùng chung nỗi đau mất mát, hai bên sa vào cuộc chiến pháp lý kéo dài suốt hơn một năm.

Tình tiết bước ngoặt của vụ án nằm ở kết quả giám định chữ ký. Theo kết luận từ Phân viện Khoa học hình sự tại TP Hồ Chí Minh, chữ ký tại mục “Testator Signature” trên bản di chúc lập tại Mỹ khi so sánh với các chữ ký mẫu của cố diễn viên từ năm 2009 đến 2023 là "không phải do cùng một người ký ra". Do đó, HĐXX tuyên bố bản di chúc không có hiệu lực pháp lý và toàn bộ di sản của cố diễn viên Đức Tiến bắt buộc phải phân chia theo pháp luật.

Phiên tòa sơ thẩm vụ tranh chấp tài sản của cố nghệ sĩ Đức Tiến.

Đối với các tài sản khiến những người thân của cố nghệ sĩ Đức Tiến đưa nhau ra tòa như căn nhà tại phường Hiệp Bình (TP Hồ Chí Minh): HĐXX xác định căn nhà có nguồn gốc từ việc Đức Tiến nhận chuyển nhượng khi còn độc thân, sau đó tự xin giấy phép xây dựng năm 2009. Dù việc cấp đổi giấy chứng nhận diễn ra sau thời điểm đăng ký kết hôn với bà Phương (15/4/2011), các chứng cứ chuyển tiền sửa nhà do bà Phương cung cấp không thể hiện nội dung chuyển khoản và không chứng minh được tài chính riêng hay tài chính chung. Do đó, căn nhà thuộc 100% quyền sở hữu riêng của cố diễn viên.

Mặt khác, tòa bác lập luận bà Ánh góp tiền xây nhà do thiếu chứng cứ, nhưng ghi nhận công sức trông nom, bảo quản và đóng thuế nhà đất của bà Ánh từ năm 2009 khi con trai sang Mỹ, nên trích 10% giá trị căn nhà cho bà Ánh.

Thửa đất tại Long An (nay thuộc Tây Ninh): căn cứ hợp đồng góp vốn (2010) và hợp đồng thanh lý (2015), tòa xác định 40% giá trị đất là tài sản riêng của Đức Tiến, 60% là tài sản chung vợ chồng. Trong phần tài sản chung, Đức Tiến đóng góp 70%, bà Phương 30%. Tòa bác yêu cầu hưởng 50% giá trị tài sản này của bà Phương.

Về khoản chi phí chữa bệnh và mai táng do bà Phương chi trả tại Mỹ có hóa đơn, chứng từ hợp pháp hóa lãnh sự nên được cấn trừ trước khi phân chia thừa kế.

Tại phiên tòa hôm nay, vợ cố diễn viên Đức Tiến không có mặt. Theo luật sư bảo vệ quyền lợi cho mẹ cố diễn viên Đức Tiến, quyết định của HĐXX phúc thẩm là hoàn toàn khách quan và tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật hiện hành. Việc giám định độc lập chữ ký trên bản di chúc là bước ngoặt quan trọng, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho mẹ ruột cố nghệ sĩ – người thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo Luật Hôn nhân và Gia đình cũng như Bộ luật Dân sự.

Khi phán quyết của HĐXX phúc thẩm có hiệu lực, dù các bên sẽ nghiêm túc chấp hành thì điều đọng lại của vụ án này không nằm ở con số vài tỷ đồng, mà là sự rạn nứt tình cảm gia đình không thể hàn gắn.

Bùi Thanh