Tranh cãi về 'Phía đông vườn địa đàng' trước giờ lên sóng

Năm 2026 ghi nhận nhiều bộ phim chuyển thể từ tác phẩm văn học kinh điển sắp ra mắt của Netflix như Phía đông vườn địa đàng, Kiêu hãnh và định kiến và phần 2 của Trăm năm cô đơn. Tuy nhiên, nhiều độc giả đang tranh cãi về mục tiêu của nền tảng này đối với các tác phẩm chuyển thể.

Tham vọng của Netflix

East of Eden (Phía đông vườn địa đàng), kiệt tác của John Steinbeck, vốn không xa lạ gì với các bản chuyển thể điện ảnh và truyền hình, từ bộ phim cô đọng dưới bàn tay đạo diễn gây nhiều tranh cãi của Elia Kazan cho đến loạt phim năm 1981 với sự góp mặt của Jane Seymour.

Tuy nhiên, theo The Nightly, ấn bản của Kazan được coi là chuẩn mực trong các chuyển thể kinh điển của tác phẩm này. Ra mắt chỉ 3 năm sau khi cuốn sách được xuất bản, bộ phim không chỉ được đánh giá cao mà còn gắn liền với di sản của James Dean sau khi nam diễn viên này qua đời 6 tháng sau đó.

Bìa sách Phía đông vườn địa đàng. Ảnh: T.Đ.

Có lẽ chính vì vậy mà nhiều nỗ lực chuyển thể sau đó, của các đạo diễn như Ron Howard, Gary Ross và Tom Hooper, đều không thể tiến xa. Dù từng có một phiên bản truyền hình vào thập niên 1980, nhưng cái bóng từ di sản của James Dean vẫn quá lớn.

Giờ đây, Netflix đang thử sức với tác phẩm kinh điển này, mời cháu gái của Elia Kazan là Zoe Kazan, đảm nhiệm dự án chuyển thể và hy vọng phiên bản của mình cũng sẽ đạt được thành công và sự công nhận tương tự.

Ngoài ra, dự án còn có dàn diễn viên thực lực như Florence Pugh, Mike Faist, Christopher Abbott, Ciarán Hinds và Martha Plimpton, hứa hẹn một phiên bản chất lượng. Đoạn video giới thiệu phần nào thể hiện được điều này với thiết kế sản xuất công phu và lộng lẫy, tuy nhiên, cũng dấy lên nhiều tranh cãi.

Chuyển thể nữ phản diện thành nạn nhân?

Sau khi xem đoạn giới thiệu của bản phim mới, nhiều người hâm mộ đang lo ngại rằng liệu Netflix có đang thay đổi tính chất tàn ác và tàn độc của một trong những nữ phản diện đáng sợ nhất trong văn học, theo tờ Metro.

Trang Brig News còn đặt ra câu hỏi liệu bản chuyển thể lần này có làm mất đi tinh thần cốt lõi của tác phẩm hay không.

Phía đông vườn địa đàng là một tiểu thuyết đồ sộ, trải dài qua nhiều thế hệ, xoay quanh cuộc đời của hai gia đình, nhà Trask và nhà Hamilton, cùng những câu chuyện đan xen giữa họ.

Ảnh: Netflix.

Trang Brig News cho rằng tác phẩm này được coi là một trong những cuốn sách "điển hình" dành cho nam giới, không chỉ vì độc giả nam thường xếp cuốn sách này vào danh sách yêu thích, mà còn bởi nội dung và các chủ đề trong sách: những lựa chọn đạo đức đầy cam go, sự kình địch giữa anh em và mối quan hệ cha con.

Do đó, không ít người thấy bối rối khi cả đoạn video giới thiệu và áp phích mới đều chỉ tập trung vào góc nhìn của nhân vật Cathy Ames do Florence Pugh thủ vai.

Trong tiểu thuyết, Cathy Ames là hiện thân của cái ác thuần túy: vừa lừa lọc người khác vì lợi ích cá nhân và vừa sẵn sàng hủy hoại bất cứ ai cản đường mình. Việc kể câu chuyện từ góc nhìn của Cathy có thể là một hướng đi hứa hẹn nếu nhân vật vẫn giữ được nét tính cách này.

Tuy nhiên, phần mô tả đi kèm nội dung quảng bá lại gợi ý một điều hoàn toàn khác, khi xây dựng hình ảnh Cathy như một "phản anh hùng khó quên" trong câu chuyện.

Trang Metro dẫn nhiều phản ứng trực tuyến cho rằng hướng đi này chẳng khác nào việc làm lại phim Jaws (Hàm cá mập) nhưng khăng khăng rằng cá mập chỉ là nạn nhân bị hiểu lầm.

Một người hâm mộ viết trên X: "Điều duy nhất tôi lo lắng là họ sẽ không dám đẩy nhân vật này đi đến tận cùng sự tàn ác. Cathy là hiện thân của cái ác và tôi hy vọng họ thực sự thể hiện điều đó".

Ưa chuộng hình tượng “phản anh hùng”

Theo Brig News, Hollywood và giới văn học rất ưa chuộng hình tượng "phản anh hùng" và quá trình kẻ phản diện chuyển mình thành người hùng, từ Wicked, Maleficent cho đến Amy Dunne trong Gone Girl.

Tuy nhiên, Cathy Ames không phải là kiểu nhân vật như vậy. Việc thay đổi hình tượng gốc không chỉ phá hỏng một trong những nhân vật phản diện được xây dựng xuất sắc trong lịch sử văn học, mà còn hoàn toàn triệt tiêu tinh thần của tác phẩm: Mọi người đều có quyền lựa chọn trở thành người tốt hay kẻ xấu.

Steinbeck khai thác khái niệm này xuyên suốt tác phẩm. Cathy đóng vai trò là phép thử tối thượng cho ý chí tự do ấy: có cơ hội chọn lựa nhưng đã hoàn toàn buông mình theo những bản năng đen tối nhất. Từ đây, tác giả chứng minh rằng cái thiện và cái ác đều hiện hữu, nhưng sự lựa chọn của cá nhân và số phận của mỗi người là khác nhau và không hề được định đoạt từ trước.

Ngoài ra, cuốn tiểu thuyết còn mang tính ẩn dụ về câu chuyện Sáng thế ký trong Kinh Thánh. Theo đó, Cathy đại diện cho con rắn, một thế lực cám dỗ và tha hóa, buộc các nhân vật nam phải đối diện với thực tế về tội lỗi di truyền và đưa ra lựa chọn.

Do đó, việc biến nhân vật này thành một người có bản chất tốt nhưng bị hiểu lầm có nguy cơ phá hỏng toàn bộ mạch chủ đề của tác phẩm, vì nhân vật này đóng vai trò là điểm tựa quan trọng cho mọi diễn biến tiếp theo trong truyện.

Dù vậy, một số người hâm mộ vẫn cho rằng Pugh chính là kiểu diễn viên có khả năng cân bằng giữa sức hút và sự đáng sợ của Cathy. Một người viết: "Florence Pugh vào vai Cathy chắc chắn sẽ rất bùng nổ. Hy vọng họ không tiết chế sự tàn độc của nhân vật quá nhiều".

Minh Hoa