Trang bị kỹ năng để bảo vệ học sinh trước hiểm họa thuốc lá điện tử

Học sinh Trường THCS Đỗ Ngọc Du (Đại Thanh, Hà Nội) tìm hiểu về tác hại của khói thuốc lá.

Những hệ lụy từ thuốc lá điện tử

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển bùng nổ của công nghệ, thế hệ trẻ – đặc biệt là học sinh trung học đang đứng trước những cơ hội học tập chưa từng có nhưng cũng đối mặt với vô vàn cạm bẫy tinh vi. Một trong những thách thức nhức nhối nhất hiện nay chính là sự xâm nhập của thuốc lá điện tử vào môi trường học đường.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, việc đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật nói chung kết hợp với các biện pháp phòng chống thuốc lá điện tử nói riêng không còn là lựa chọn, mà là một yêu cầu cấp thiết mang tính sống còn đối với sự phát triển toàn diện của thế hệ tương lai.

Cô Võ Hương Lam nêu bật ý nghĩa của công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật, phòng chống tác hại của thuốc lá điện tử trong học đường.

Cô Võ Hương Lam - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (Phúc Lợi, Hà Nội) cho rằng, giáo dục pháp luật trong nhà trường không chỉ dừng lại ở việc giúp học sinh hiểu về các bộ luật khô khan, mà quan trọng hơn là hình thành ý thức thượng tôn pháp luật và kỹ năng tự bảo vệ mình trước các trào lưu xấu cũng như các tệ nạn xã hội.

Đối với học sinh trung học – lứa tuổi đang trong giai đoạn hình thành nhân cách và dễ bị tác động bởi tâm lý đám đông, hiểu biết pháp luật giúp các em phân định rõ ràng giữa đúng và sai, giữa hành vi được phép và hành vi bị cấm.

Khi các em hiểu rõ hệ lụy pháp lý của việc tàng trữ, sử dụng chất gây nghiện hay các hành vi vi phạm trật tự công cộng, sự e ngại về trách nhiệm pháp lý sẽ trở thành rào cản tự nhiên giúp các em tránh xa các tệ nạn xã hội, trong đó có hiểm họa về thuốc lá điện tử.

Một hoạt động tập thể dưới cờ của học sinh Trường THPT Hoài Đức A.

Theo thầy Nguyễn Trung Kiên - Hiệu trưởng Trường THPT Hoài Đức A (Hoài Đức, Hà Nội), khác với thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử được thiết kế với vẻ ngoài bắt mắt, đa dạng mùi hương (trái cây, bánh kẹo) và những lời quảng cáo sai lệch về việc "không gây hại" hay "giúp cai thuốc". Thực chất, đây là một sản phẩm chứa lượng nicotine rất lớn và nguy hại.

Nicotine trong thuốc lá điện tử gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển não bộ của học sinh, làm suy giảm trí nhớ, mất tập trung và gây ra các bệnh lý nghiêm trọng về phổi, tim mạch. Thậm chí, thuốc lá điện tử đang trở thành phương tiện để các đối tượng xấu trà trộn các loại ma túy thế hệ mới, tinh dầu cần sa gây ra những vụ ngộ độc nghiêm trọng với người dùng, nhất là thanh thiếu niên.

"Việc sử dụng thuốc lá điện tử thường đi kèm với mong muốn khẳng định bản thân một cách sai lầm, dẫn đến sự xuống cấp về đạo đức và lối sống của một bộ phận người trẻ. Do đó, công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật nói chung và phòng chống tác hại của thuốc lá điện tử nói riêng cần được đẩy mạnh trong học đường" - thầy Nguyễn Trung Kiên nhấn mạnh.

Cách phòng tránh khói thuốc hiệu quả

Buổi học trực tuyến chuyên đề tuyên truyền pháp luật về phòng chống tệ nạn xã hội trong học đường, trong đó có thuốc lá điện tử của học sinh Hà Nội.

Để tạo ra một môi trường không khói thuốc cần có sự phối hợp chặt chẽ theo mô hình "kiềng ba chân" giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội.

Các nhà trường không chỉ là nơi truyền thụ kiến thức mà còn phải là chiến tuyến đầu tiên ngăn chặn thuốc lá điện tử. Thay vì các buổi đọc tham luận dài dòng, việc tổ chức các cuộc thi vẽ tranh, diễn kịch hoặc mời chuyên gia y tế, công an đến nói chuyện thực tế về tác hại của thuốc lá điện tử và các chế tài xử phạt sẽ đem lại hiệu quả rõ rệt.

Cô Đào Thị Phượng - Hiệu trưởng Trường THCS Đỗ Ngọc Du (Đại Thanh, Hà Nội) cho hay, nhà trườnglồng ghép linh hoạt nội dung phòng chống tác hại thuốc lá điện tử vào các môn học như Giáo dục công dân, các học phần liên quan đến Vật lí - Hóa học - Sinh học, hoặc các hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp để học sinh hiểu về bản chất độc hại của thuốc lá điện tử.

Nhà trường cũng tăng cường giám sát tại các khu vực khuất, nhà vệ sinh; phối hợp với Đoàn thanh niên để kiểm tra đột xuất và có chế tài xử lý nghiêm minh nhưng mang tính giáo dục đối với những học sinh vi phạm.

Học sinh Trường THPT Hoài Đức A (Hoài Đức, Hà Nội) tham gia hoạt động văn nghệ tại trường.

Bên cạnh đó, cha mẹ là những người thầy đầu tiên và quan trọng nhất trong việc định hình nhận thức của con cái. Phụ huynh cần tuyệt đối không sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử trong nhà. Sự gương mẫu của cha mẹ có sức nặng hơn nghìn lời nói. Cha mẹ cần quan sát những thay đổi bất thường về tâm lý, sinh hoạt của con như mùi hương lạ trên quần áo, tiêu xài tiền không rõ lý do để kịp thời can thiệp.

"Cha mẹ hãy dạy con kỹ năng từ chối trước những lời lôi kéo, dụ dỗ sử dụng thuốc lá điện tử từ bạn bè. Khi tạo được không khí gia đình ấm cúng để con sẵn sàng chia sẻ những áp lực gặp phải thay vì tìm đến khói thuốc để giải tỏa, khi đó sẽ giúp các em tránh xa được khói thuốc" - cô Đào Thị Phượng nhấn mạnh.

Xã hội cần tạo ra một "màng lọc" an toàn bao quanh các em. Kiểm soát chặt chẽ thị trường: Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các điểm bán thuốc lá điện tử xung quanh trường học và các trang thương mại điện tử quảng cáo trái phép. Báo chí, mạng xã hội cần có thêm nhiều chiến dịch truyền thông đánh vào tâm lý thế hệ Gen Z, giúp các em hiểu rằng: "Không hút thuốc mới là chất, mới là hiện đại".

Cuộc chiến chống thuốc lá điện tử và vi phạm pháp luật trong học đường là một hành trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm của toàn xã hội. Khi mỗi học sinh đều được trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật và hiểu rõ giá trị của sức khỏe, các em sẽ tự tin cầm trên tay cuốn sách thay vì cầm trên tay thiết bị thuốc lá điện tử. Hãy cùng nhau hành động ngay hôm nay để bảo vệ những "mầm xanh" của đất nước trước khói thuốc độc hại.

Đình Tuệ