Trần Quyết Chiến, Nguyễn Trần Thanh Tự đưa billiards Việt Nam lên đỉnh thế giới lần thứ hai

Không chỉ là một danh hiệu, chiến thắng tại Viersen tiếp tục khẳng định billiards là một trong những môn thể thao thành công và ổn định nhất của Việt Nam trên đấu trường thế giới.

Trần Quyết Chiến, Nguyễn Trần Thanh Tự đưa billiards Việt Nam lên đỉnh thế giới lần thứ hai

Sê-ri 11 điểm của Quyết Chiến tạo bước ngoặt

Trong trận chung kết rạng sáng 2-3 tại Viersen, Trần Quyết Chiến đối đầu huyền thoại carom Martin Horn, còn Nguyễn Trần Thanh Tự gặp Amir Ibraimov. Đây là màn tái đấu sau khi hai đội từng hòa nhau ở vòng bảng.

Quyết Chiến khởi đầu ấn tượng và sớm dẫn 16-5. Tuy nhiên, Martin Horn lật ngược thế cờ bằng sê-ri 12 điểm để vươn lên dẫn 23-19 sau giờ nghỉ. Khi tỷ số là 30-29 nghiêng về tay cơ Đức, bước ngoặt xảy ra: Quyết Chiến lạnh lùng tung sê-ri 11 điểm, khép lại ván đấu bằng chiến thắng 40-30 sau 17 lượt cơ.

Chiến thắng này không chỉ mang lại lợi thế cho Việt Nam ở trận chung kết, mà còn cho thấy phẩm chất cốt lõi của một môn mũi nhọn: có vận động viên đủ đẳng cấp tạo ra khác biệt ở thời khắc quan trọng nhất.

Ở bàn bên cạnh, Thanh Tự kiểm soát thế trận và nhiều thời điểm dẫn sâu Ibraimov. Tuy nhiên, khi chỉ còn cần 1 điểm để kết thúc, tay cơ Việt Nam bỏ lỡ liên tiếp vài cơ hội, khiến cục diện trở nên căng thẳng.

Dù vậy, Ibraimov không thể tận dụng thời cơ lội ngược dòng. Thanh Tự ghi điểm quyết định để thắng 40-38, ấn định chiến thắng chung cuộc cho đội Việt Nam. Thời điểm trận đấu kết thúc, Quyết Chiến chạy sang ôm đàn em trong niềm vui vỡ òa.

Khoảnh khắc ấy phản ánh một thực tế quan trọng: billiards Việt Nam không còn chỉ trông chờ vào một cá nhân, mà bắt đầu hình thành lớp kế cận đủ sức chịu áp lực ở sân khấu lớn nhất.

Không thể tự mãn

Đây là lần thứ hai billiards Việt Nam vô địch carom 3 băng đồng đội thế giới, sau chức vô địch năm 2024 với đội hình Trần Quyết Chiến - Bao Phương Vinh. Cá nhân Quyết Chiến cũng có lần thứ hai bước lên bục cao nhất ở nội dung này.

Ở giải năm nay, Quyết Chiến toàn thắng cả 6 trận, vượt qua nhiều cơ thủ hàng đầu thế giới. Thanh Tự có hai chiến thắng quan trọng ở tứ kết và chung kết, dù phong độ chưa thật ổn định.

Tuy nhiên, chính thành công này cũng đặt ra một câu hỏi lớn cho quản lý thể thao: khi trụ cột vẫn là vận động viên ngoài 40 tuổi, còn lực lượng kế thừa mới bắt đầu định hình, liệu hệ thống đào tạo đã đủ mạnh hay chưa? Nếu chỉ dừng ở việc tôn vinh danh hiệu mà không chuyển hóa thành chính sách dài hạn - từ đào tạo trẻ, tích lũy thi đấu quốc tế đến bảo đảm điều kiện tập luyện chuyên nghiệp - thì chiếc cúp thế giới rất dễ trở thành đỉnh cao đơn lẻ.

Trần Quyết Chiến (trái) và Nguyễn Trần Thanh Tự

Billiards - phép thử cho tư duy quản lý thể thao Việt Nam

Chiếc cúp ở Viersen không nên chỉ được ăn mừng như một khoảnh khắc cảm xúc, mà cần được nhìn như một phép thử cho năng lực quản lý và đầu tư thể thao Việt Nam.

Khi thành công đến nhiều từ bản lĩnh cá nhân của Trần Quyết Chiến, câu hỏi không phải là “Việt Nam có thể vô địch thế giới hay không”, mà là bộ máy quản lý có đủ quyết tâm biến những khoảnh khắc xuất thần thành sức mạnh hệ thống hay không?

Billiards đã chứng minh đây là môn Việt Nam có thể cạnh tranh sòng phẳng với thế giới. Nhưng để giữ vị thế ấy, nó cần được nhìn nhận như một môn mũi nhọn thực sự: có chiến lược đào tạo dài hạn, có hệ thống thi đấu trong nước đủ chất lượng, và có lộ trình quốc tế ổn định cho vận động viên.

Liệu thành công của billiards sẽ là mô hình cho các môn khác?

Một môn không nằm trong hệ thống Olympic nhưng lại duy trì thành tích thế giới ổn định.Thành công là dựa trên sự kết hợp giữa cá nhân xuất sắc và hệ thống giải quốc nội năng động. Thực trạng này cho thấy Việt Nam có thể thành công nếu chọn đúng phân khúc, đầu tư tập trung và dài hạn. Từ đây đặt ra gợi ý cho các môn khác: thay vì dàn trải, cần xác định rõ môn mũi nhọn và xây dựng mô hình quản trị phù hợp.

Tóm lại, qua thành công ban đầu này, câu hỏi không còn là “có thể làm được hay không” mà là: chiến thắng này đến từ một hệ thống được đầu tư bài bản, hay vẫn chủ yếu dựa vào bản lĩnh của vài cá nhân xuất sắc? Nếu không thay đổi tư duy đầu tư và quản trị, các chức vô địch sẽ vẫn đến theo chu kỳ ngẫu nhiên của tài năng cá nhân, thay vì trở thành sản phẩm tất yếu của một hệ thống mạnh.

Đặng Hoàng