Trách nhiệm bồi thường bảo hiểm khi chưa xác định được người gây cháy xe

Việc áp dụng án lệ được thực hiện theo quy định tại Điều 8 Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 02/2025/NQ-HĐTP.

Một trong những nội dung đáng chú ý là Án lệ số 83/2026/AL về trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền chưa xác định được người gây ra thiệt hại về tài sản.

Doanh nghiệp bảo hiểm vẫn phải bồi thường thiệt hại khi xe cơ giới bị cháy do tác động của con người dù chưa xác định được người gây ra thiệt hại. Ảnh minh họa.

Theo tình huống được lựa chọn làm án lệ, một hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới đang có hiệu lực pháp luật thì xảy ra sự kiện xe bị cháy, gây thiệt hại về tài sản. Kết luận giám định xác định nguyên nhân vụ cháy do tác động của con người. Tuy nhiên, cơ quan nhà nước có thẩm quyền chưa xác định được cá nhân hoặc tổ chức nào là người trực tiếp gây ra thiệt hại.

Trước tình huống này, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao xác định đây vẫn là sự kiện bảo hiểm thuộc phạm vi xem xét bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm đã được giao kết hợp pháp giữa các bên.

Theo giải pháp pháp lý của án lệ, tòa án khi giải quyết tranh chấp phải xác định doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tài sản cho người được bảo hiểm theo các điều khoản của hợp đồng và quy định pháp luật hiện hành.

Đồng thời, sau khi thực hiện nghĩa vụ bồi thường, doanh nghiệp bảo hiểm được bảo lưu quyền yêu cầu hoàn trả hoặc được chuyển quyền yêu cầu bồi hoàn đối với người gây ra thiệt hại khi cơ quan có thẩm quyền xác định được chủ thể chịu trách nhiệm.

Việc công bố án lệ này được đánh giá sẽ góp phần thống nhất cách áp dụng pháp luật trong giải quyết các tranh chấp bảo hiểm liên quan đến thiệt hại tài sản, đặc biệt là các vụ việc cháy xe cơ giới mà nguyên nhân được xác định do tác động của con người nhưng chưa làm rõ được người gây thiệt hại.

Qua đó, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia bảo hiểm, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các doanh nghiệp bảo hiểm trong quá trình giải quyết bồi thường.

Hoàng Vũ