TP.HCM ứng dụng AI điều hành giao thông, tăng kết nối với đô thị ASEAN

TP.HCM đang triển khai nhiều giải pháp công nghệ trong điều hành giao thông, giám sát công trình và quản lý vận tải hành khách công cộng. 

Những mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bản sao số và thanh toán điện tử được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả vận hành đô thị, đồng thời mở ra cơ hội chia sẻ kinh nghiệm với các đối tác ASEAN.

TP.HCM đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành giao thông đô thị.

Đưa dữ liệu vào điều hành giao thông

Tại các đô thị lớn, gia tăng phương tiện và nhu cầu đi lại tạo áp lực đáng kể lên hệ thống giao thông. Việc ứng dụng công nghệ để theo dõi lưu lượng, dự báo tình hình và điều chỉnh tổ chức giao thông đang trở thành hướng tiếp cận quan trọng nhằm sử dụng hiệu quả hạ tầng hiện hữu.

Ở TP.HCM, Sở Xây dựng đã ban hành Kế hoạch số 16918/KH-SXD-VP ngày 18/5/2026 để triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. 

Tiếp đó, Kế hoạch số 26103/KH-SXD-VP ngày 21/7/2026 đặt ra các nhiệm vụ chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh năm 2026, trong đó có quản lý đô thị, cấp phép xây dựng, hạ tầng và giao thông.

Một trong những giải pháp đang được triển khai là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quan trắc lưu lượng phương tiện, phát hiện vi phạm trật tự, an toàn giao thông và điều khiển đèn tín hiệu.

Theo Sở Xây dựng, thành phố đang thí điểm điều khiển đèn tín hiệu giao thông ứng dụng AI tại các nút giao, tuyến đường trọng điểm như: Hàng Xanh, Ngã 5 Đài Liệt Sỹ, Phạm Văn Đồng, Võ Văn Kiệt và Mai Chí Thọ. Công nghệ được sử dụng để đo đếm, phân tích lưu lượng phương tiện, hỗ trợ xây dựng phương án phân luồng linh hoạt và dự báo tình hình giao thông.

Bên cạnh đó, AI cũng được ứng dụng trong điều chỉnh biểu đồ giờ tuyến xe buýt thông qua hệ thống GSM-BusAgent, hướng tới hỗ trợ tổ chức vận tải hành khách công cộng phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

TP.HCM từng bước xây dựng hệ thống giao thông thông minh, hướng đến giảm ùn tắc và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Công nghệ số còn được đưa vào công tác quản lý và giám sát các dự án hạ tầng. TP.HCM đang triển khai bản sao số (Digital Twin) trong quản lý giao thông và vận tải hành khách công cộng.

Đối với các công trình từ cấp II trở lên, Sở Xây dựng đã áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong thẩm định, phê duyệt hồ sơ thiết kế. Đồng thời, đơn vị triển khai dự án thuê dịch vụ công nghệ số về hệ thống quản lý dữ liệu mô hình BIM phục vụ quản lý, duy tu công trình.

Thành phố cũng thí điểm ứng dụng AI giám sát công trình thi công tại các nút giao trọng điểm như An Phú và Tân Vạn. Đây là những giải pháp được triển khai trong bối cảnh các dự án giao thông quy mô lớn đòi hỏi công tác quản lý, theo dõi tiến độ và phối hợp giữa nhiều đơn vị phải ngày càng chặt chẽ.

Trong quản lý đô thị, hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng được sử dụng để giải quyết thủ tục cấp phép xây dựng tại Sở Xây dựng và các phường, xã. Dữ liệu được đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu Quốc gia. Thành phố đồng thời triển khai hệ thống GIS quản lý dữ liệu hạ tầng kỹ thuật đô thị và nền tảng báo cáo ngập trực tuyến, hỗ trợ ra quyết định (FEDS).

Giao thông công cộng thông minh, tăng khả năng kết nối

Một mô hình được Sở Xây dựng đánh giá có thể chia sẻ với các đối tác ASEAN là hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt và vé điện tử liên thông đa phương thức (Open-loop System).

Chuyển đổi số trong giao thông đô thị mở ra cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường kết nối giữa TP.HCM và các đô thị ASEAN.

Theo thông tin cung cấp, mô hình tích hợp các hình thức thanh toán như thẻ EMV, NAPAS, ví điện tử, mã QR và căn cước công dân (CCCD) cho nhiều loại hình giao thông đô thị, gồm metro, xe buýt, buýt sông và xe đạp công cộng, thông qua các nền tảng GoAFC, MultiGo và MultiPass.

Việc kết nối các phương thức thanh toán có thể tạo thuận lợi cho hành khách khi chuyển đổi giữa các loại hình vận tải, đồng thời hỗ trợ quá trình phát triển giao thông công cộng thông minh.

Theo Sở Xây dựng, kinh nghiệm ứng dụng AI trong điều phối giao thông, giám sát công trình và tích hợp thanh toán điện tử là những nội dung TP.HCM có thể trao đổi với các đô thị ASEAN đang hướng tới hiện đại hóa hệ thống giao thông.

Tuy nhiên, để các giải pháp công nghệ phát huy hiệu quả lâu dài, yêu cầu đặt ra không chỉ là đầu tư thiết bị mà còn phải bảo đảm chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống và năng lực vận hành. Đây cũng là những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện trong quá trình phát triển đô thị thông minh của TP.HCM.

Từ điều hành giao thông đến quản lý công trình và cung cấp dịch vụ vận tải, chuyển đổi số đang mở ra hướng tiếp cận mới trong quản trị đô thị. Việc chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác chuyên môn, tăng cường kết nối giữa TP.HCM với các đô thị ASEAN trong quá trình phát triển hạ tầng hiện đại.

Cao Cường