TPHCM triển khai thực hiện Luật Phát triển đô thị: Thời cơ phát triển không chấp nhận sự chậm trễ

Tham dự hội nghị có các đồng chí: Trần Lưu Quang - Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy; Lê Quốc Phong- Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư thường trực Thành ủy; Nguyễn Văn Được - Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố; Võ Văn Minh - Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố; Nguyễn Phước Lộc- Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam Thành phố;...

Các đồng chí lãnh đạo và đại biểu tham dự hội nghị

Hội nghị diễn ra dưới hình thức trực tiếp từ Hội trường Thành phố kết hợp trực tuyến đến các sở ban ngành và 168 xã, phường, đặc khu thuộc Thành phố…

Mở đầu hội nghị, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND Thành phố quán triệt những nội dung cốt lõi, điểm mới, cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội của Luật PTĐT.

Theo đồng chí Phó chủ tịch UBND Thành phố, ngày 24/8/2026, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Luật PTĐT - một đạo luật đặc biệt, lần đầu tiên được xây dựng và tổ chức thi hành nhằm phục vụ cho mục tiêu PTĐT đặc biệt trong bối cảnh đất nước hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số, và Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những đô thị được hưởng nhiều cơ chế đặc thù từ đạo luật này. Với mục tiêu kiến tạo khung thể chế mới với mức độ phân quyền mạnh hơn, đồng thời tạo cơ chế để các thành phố giải quyết triệt để các điểm nghẽn, khơi thông, huy động tối đa nguồn lực và hình thành những mô hình kinh tế mới.

Trong đó, Luật PTĐT bao gồm 05 Chương, 66 Điều, bao quát trên các lĩnh vực, trọng tâm là: Tổ chức bộ máy, chế độ công vụ; Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Thí điểm cơ chế chính sách mới; Xã hội hóa trên các lĩnh vực kinh tế xã hội; Quy hoạch, xây dựng, PTĐT, tài chính, ngân sách, doanh nghiệp, TOD, khu đô thị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính, khu thương mại tự do, kinh tế biển;... Nội dung cơ chế, chính sách quy định tại Luật này được áp dụng nhằm thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh- một đô thị đặc biệt.

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu trung tâm

Trên cơ sở tổng kết, nhân rộng các cơ chế hiệu quả một số cơ chế, chính sách tại các nghị quyết đặc thù của Quốc hội ban hành trước đây dành cho Thành phố; kế thừa vận dụng những nội dung phù hợp của Luật Thủ đô, Luật PTĐT đã thể hiện bước chuyên đột phá: từ ngoại lệ thành thí điểm; từ thể chế thí điểm thành thể chế ổn định. Với đạo luật này, thể chế của Thành phố đã có bước phát triển vượt bậc từ các nghị quyết đặc thù còn phân tán sang một khung pháp lý ốn định, dài hạn.

Về nội dung: Luật quy định 7 nhóm chính sách đặc thù, vượt trội thúc đẩy PTĐT đặc biệt về tổ chức bộ máy, chế độ công vụ và ban hành văn bản quy phạm pháp luật; về quy hoạch, xây dựng, PTĐT và trật tự an toàn đô thị; về phát triển kinh tế; về phát triển văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục, đào tạo, y tế, an toàn thực phẩm; về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; về nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; về liên kết, phát triển vùng…

Ngoài ra, Luật còn quy định một số nội dung về công nhận, tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn chính quyền tại khu kinh tế đặc biệt; về quy hoạch, xây dựng ở khu kinh tế đặc biệt; phát triển kinh tế biển; khu phi thuế quan và hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế trong khu kinh tế đặc biệt.

Với thẩm quyền được phân cấp thêm cho đô thị đặc biệt, Luật thiết kế một số quy định về giám sát, thanh tra, kiểm tra và trách nhiệm giải trình nhằm kiểm soát đồng bộ quyền lực, chặt chẽ trong quá trình thực hiện Luật.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM Lê Quốc Phong và Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được trao Bằng khen đến các tập thể. Ảnh: VIỆT DŨNG

Ngoài ra, có nội dung quy định cơ chế loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý, bảo vệ cán bộ, công chức, viên chức, người làm việc khác vì lợi ích chung trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, hoạt động công vụ do cơ quan có thẩm quyền, người có thẩm quyền giao mà gây ra thiệt hại nhưng được cơ quan có thẩm quyền kết luận không phải do vụ lợi và vì sự phát triển chung của Thành phố.

Luật chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026. Các chính sách ưu đãi thuế đặc thù bắt đầu áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2027. Nghị quyết số 98 và Nghị quyết số 260 hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/04/2027 để chuyển tiếp đồng bộ sang Luật này. Các chương trình, dự án, cơ chế tài chính đã phê duyệt và đang triển khai trước ngày Luật có hiệu lực được tiếp tục thực hiện mà không phải phê duyệt lại, bảo đảm tính ổn định tuyệt đối cho các nhà đầu tư.

Tiếp đó, đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố quán triệt Chỉ thị của Ban Thường vụ Thành ủy và Kế hoạch của UBND Thành phố về tổ chức thi hành Luật, đồng thời triển khai Kế hoạch của UBND Thành phố thực hiện Luật Phát triên đô thị (phân công nhiệm vụ, lộ trình ban hành các Nghị quyết, Quyết định cụ thể hóa), từ đó tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị, xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu trong cụ thể hóa và tổ chức thi hành Luật kịp thời, đồng bộ, hiệu quả. Đồng chí Chủ tịch UBND Thành phố cũng đã phát động thi đua cao điểm xây dựng, hoàn thiện và ban hành các văn bản cụ thể hóa, tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Ghi nhận sự đóng góp của các tập thể, cá nhân cho quá trình xây dựng Luật PTĐT, UBND Thành phố quyết định tặng bằng khen cho 35 tập thể và cá nhân điển hình xuất sắc.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNG

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh: Luật PTĐT là một cơ hội lớn. Điều đòi hỏi ở chúng ta là phải thấu hiểu, quán triệt và cụ thể bằng chương trình hành động, phải đảm bảo năng lực thực thi. Trong đó mỗi người phải trả lời 3 câu hỏi: “Luật trao cho chúng ta quyền hành gì? Với quyền hành đó, chúng ta làm được gì? Nếu không làm hoặc làm không hiệu quả thì ai là người chịu trách nhiệm?”… Chúng ta phải thay đổi cách nghĩ, cách làm, từ đề xuất giải pháp cho vấn đề đặc thù sang thiết kế giải pháp để thúc đẩy Thành phố phát triển trong giới hạn mà Luật cho phép. Theo đó, 168 xã, phường, đặc khu là nơi Luật PTĐT được thực thi và quyết định sự thành, bại, nơi Luật đến được với người dân và doanh nghiệp, là nơi xử lý những vướng mắc, tồn tại và kiến tạo sự PTĐT… Khi chúng ta có quyền hạn lớn hơn thì phải đi kèm với sự kiểm soát quyền hạn và trách nhiệm lớn hơn. Cơ chế của chúng ta là có van, có khóa, tinh thần trách nhiệm được chuyển đổi từ kiểm soát bằng xin phép sang kiểm soát công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Thời cơ phát triển của Thành phố không chấp nhận sự chậm trễ và trì hoãn, hoặc không nắm chắc dẫn đến áp dụng sai hoặc lạm quyền. Thành phố sẽ bảo vệ đến cùng đối với các cán bộ quyết định đúng, không vụ lợi, vì lợi ích chung mà kết quả đạt được không như kỳ vọng, đồng thời sẽ xử lý nghiêm không có vùng cấm đối với các trường hợp vụ lợi, lợi ích nhóm... Luật đang tạo ra một môi trường xã hội “không sợ” cho quyết định đúng, nhưng không thể che giấu cho quyết định sai. Thành phố đã công khai bộ chỉ số đánh gíá hiệu quả định kỳ và hiệu quả phân quyền, theo đó các đoàn kiểm tra sẽ làm việc cả định kỳ và đột xuất, xuống trực tiếp địa bàn và kiểm tra cụ thể.

Bên cạnh đó, đồng chí Bí thư Thành ủy cũng đề nghị thực hiện nguyên tắc đánh giá, khen thưởng, kỷ luật và bố trí cán bộ dựa trên kết quả công việc. Theo đó, cái gì không đo được thì không được tính thành tích. Thông điệp về công tác cán bộ được đồng chí nêu cụ thể: Đồng chí nào làm được, có sản phẩm rõ ràng thì sẽ được ghi nhận, khen thưởng, có cơ hội thăng tiến và đề bạt kịp thời, không chờ đến kỳ, không chờ sự tuần tự… Đồng chí nào dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, làm có sai sót trong quá trình đổi mới thì Thành phố sẽ đứng ra bảo vệ đến cùng. Đồng chí nào né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm và giữ an toàn cho bản thân bằng không tự quyết gì cả thì sẽ phải rời đi. Đồng chí Bí thư Thành ủy yêu cầu mỗi người tự xác định lại chuẩn của mình so sánh với chuẩn của Thành phố. Chúng ta không đo thành công bằng việc được giao bao nhiêu thẩm quyền, mà bằng kết quả cụ thể tạo ra được từ thẩm quyền đó. Quyền hạn đã có, cơ chế đã có, thời gian không đợi chờ ai, việc còn lại là năng lực thực thi của chính chúng ta, nó được đo bằng sản phẩm cụ thể, trên từng địa bàn, qua từng thời gian.

Nguyễn Hiếu