TP.HCM tăng tốc đầu tư hạ tầng, đối mặt áp lực nguồn cung vật liệu xây dựng

Chiều 4/6, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chủ trì phiên họp đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 5, 5 tháng đầu năm và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm tháng 6/2026.

Duy trì đà tăng trưởng tích cực

Theo đánh giá tại phiên họp, kinh tế - xã hội TP tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 800.000 tỷ đồng, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Du lịch tiếp tục là điểm sáng với doanh thu khoảng 193.000 tỷ đồng, tăng 78,9%; TP đón 5,59 triệu lượt khách quốc tế và gần 23 triệu lượt khách nội địa.

Quang cảnh phiên họp đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 5, 5 tháng đầu năm và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm tháng 6/2026 tại TP.HCM.

Hoạt động xuất nhập khẩu duy trì ổn định với kim ngạch xuất khẩu đạt 39,47 tỷ USD, tăng 5,3%; nhập khẩu đạt 44,29 tỷ USD, tăng 10,8%. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%, trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 11,8%.

Trong 5 tháng đầu năm, TP.HCM thu hút hơn 3,8 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, tăng 20,3% so với cùng kỳ. Thu ngân sách nhà nước đạt 401.879 tỷ đồng, bằng 49,9% dự toán và tăng 24,3% so với cùng kỳ năm trước.

Đối với đầu tư công, TP đã phân bổ 129.199 tỷ đồng vốn đầu tư công năm 2026, đạt 87,5% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao. Đến cuối tháng 5, tổng vốn giải ngân đạt khoảng 24.918 tỷ đồng, tương đương 16,9% kế hoạch.

Hiện TP đang tập trung triển khai các công trình hạ tầng chiến lược quy mô lớn với tổng vốn gần 520.000 tỷ đồng, bao gồm các dự án trọng điểm như Tuyến metro số 2 (Bến Thành - Thủ Thiêm), Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính Thành phố, khu đô thị Đại học Quốc tế và dự án siêu cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.

Công tác quy hoạch tiếp tục được đẩy mạnh, trong đó đã phê duyệt đề cương Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm, dự kiến hoàn thành vào tháng 10/2026.

Đồng thời, nghiên cứu phát triển hệ thống cảng biển và logistics khu vực mở rộng Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ - Hiệp Phước - Cát Lái.

Trong lĩnh vực nhà ở, thành phố phát triển khoảng 6,25 triệu m² sàn nhà ở, nâng diện tích bình quân lên 27,02m²/người. Đã cấp 14.430 giấy phép xây dựng, tăng 34% so với cùng kỳ, với tổng diện tích sàn xây dựng tăng 50%.

Áp lực nguồn cung vật liệu xây dựng

Về phía Sở Xây dựng TP.HCM, đơn vị cho biết, việc triển khai đồng loạt các dự án hạ tầng và phát triển đô thị đang tạo áp lực rất lớn lên thị trường vật liệu xây dựng.

Giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM dự kiến cần khoảng 107,56 triệu m³ đá xây dựng, 77,19 triệu m³ cát xây dựng, 230,82 triệu m³ cát san lấp và 67,78 triệu m³ đất san lấp để phục vụ đầu tư công, xây dựng dân dụng và phát triển nhà ở.

Riêng trong năm 2026, nhu cầu vật liệu đã ở mức rất cao, đặc biệt đối với cát và đất san lấp phục vụ các công trình hạ tầng trọng điểm. Trong khi đó, nguồn cung hiện hữu chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Theo rà soát của Sở Xây dựng, năm 2026 TP có thể thiếu khoảng 4 triệu m³ đá xây dựng, 14,34 triệu m³ cát xây dựng, 50,5 triệu m³ cát san lấp và 8,8 triệu m³ đất san lấp.

Nguồn cung đá xây dựng, cát xây dựng và cát san lấp đang đứng trước áp lực lớn do nhu cầu tăng mạnh.

Đáng chú ý, cát san lấp tiếp tục là loại vật liệu có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng trong những năm tới khi khả năng đáp ứng chỉ đạt khoảng 14,6% nhu cầu giai đoạn 2027 - 2030.

Để chủ động nguồn cung, TP đang triển khai nhiều giải pháp như mở rộng và nâng công suất các mỏ vật liệu hiện hữu, đấu giá thêm các mỏ đá mới, bổ sung các khu vực khai thác cát, đồng thời tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng nhằm bảo đảm nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm như Vành đai 3 và Vành đai 4.

Bên cạnh nguồn vật liệu truyền thống, TP.HCM cũng thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng các loại vật liệu thay thế như cát nghiền và cát biển sau tuyển rửa nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cát tự nhiên. Đây được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao tính chủ động và phát triển bền vững ngành vật liệu xây dựng trong dài hạn.

Theo Sở Xây dựng, giá nhiều loại vật liệu xây dựng tiếp tục có xu hướng tăng trong những tháng đầu năm do ảnh hưởng từ biến động giá nguyên liệu đầu vào và tình hình kinh tế thế giới. Trong đó, đá xây dựng tăng tới 14%, xi măng tăng từ 3 - 5%, nhựa đường nhũ tương tăng khoảng 30%, vải địa kỹ thuật tăng 19% và ống nhựa tăng từ 25 - 63%.

Trước diễn biến này, TP đang tăng cường công tác khảo sát, công bố giá vật liệu xây dựng định kỳ, đồng thời rà soát các yếu tố hình thành giá nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp tăng giá bất hợp lý, góp phần ổn định thị trường và bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm.

Theo đánh giá của UBND TP.HCM, kết quả phát triển kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm cùng việc chủ động chuẩn bị nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược sẽ tạo nền tảng quan trọng để thành phố thực hiện mục tiêu tăng trưởng và phát triển bền vững trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Mỹ Quỳnh