TP.HCM phá bỏ 'cát cứ' dữ liệu, đẩy mạnh quản trị số

Từ những rào cản

Dù đã đạt được những bước tiến dài trong chuyển đổi số, công tác khai thác và chia sẻ dữ liệu tại TP.HCM vẫn đang đối mặt với không ít thách thức. Tâm lý ngại chia sẻ, “cát cứ” dữ liệu, hạ tầng chưa đồng bộ và thiếu nhân lực là những "điểm nghẽn" cần lời giải đáp. Theo các cán bộ sở ngành tại TP.HCM, cái khó nhất hiện nay là một số đơn vị lo sợ trách nhiệm khi dữ liệu chưa hoàn thiện hoặc xem dữ liệu là tài sản riêng. Do đó, TP.HCM đang nỗ lực thay đổi tư duy này, bởi dữ liệu chỉ có giá trị khi được kết nối và dùng chung.

TP.HCM đẩy mạnh quản trị số

Để khắc phục tình trạng trên, UBND TP.HCM đã ban hành Công văn số 1691/UBND-HCC. Đây được xem là mệnh lệnh hành chính mạnh mẽ nhằm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tái sử dụng dữ liệu trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC). TP.HCM yêu cầu các sở ngành, phường, xã phải rà soát, tái cấu trúc quy trình theo hướng tuyệt đối không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại các giấy tờ, thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành và ứng dụng VNeID. Chị Minh Thư (phường Bến Thành) cho biết: “Trước đây, đi làm thủ tục tôi phải mang theo một xấp giấy tờ photo, dù thông tin đó mình đã khai trên VNeID rồi. Nếu thành phố thực hiện nghiêm việc không yêu cầu nộp lại giấy tờ đã có trên hệ thống, chúng tôi sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian và chi phí.”

Đồng quan điểm, ông Trần Hoàng, Giám đốc một doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, nhận định: “Việc công khai danh mục hồ sơ được thay thế bằng dữ liệu điện tử là bước đi rất minh bạch. Doanh nghiệp chúng tôi cần sự nhanh chóng và chính xác. Khi dữ liệu được liên thông, các thủ tục đầu tư hay cấp phép sẽ bớt đi sự phiền hà, nhũng nhiễu”.

Để dữ liệu trở thành tài nguyên

Triển khai chỉ đạo của thành phố, Sở Khoa học và Công nghệ (KH-CN) đã tiên phong yêu cầu các phòng chuyên môn thực hiện nghiêm việc tái sử dụng dữ liệu. Sở cam kết công khai danh mục hồ sơ điện tử và tăng cường tuyên truyền để công chức lẫn người dân hiểu rõ mô hình "một cửa số" tập trung.

Ở cấp cơ sở, UBND phường Tân Thuận cũng đã có những đóng góp thiết thực. Phường đề xuất cần làm rõ trách nhiệm của cán bộ phụ trách CNTT trong việc xử lý sự cố và cập nhật dữ liệu. Điều này đảm bảo hệ thống không chỉ chạy ở "ngọn" (các sở) mà còn vững ở "gốc" (phường, xã). Đặc biệt, UBMTTQ Việt Nam TP.HCM cũng đề nghị được khai thác dữ liệu phù hợp để phục vụ công tác giám sát, phản biện xã hội và tuyên truyền vận động nhân dân. Điều này cho thấy hệ thống quản trị thực thi không chỉ dành cho chính quyền mà còn là công cụ để các tổ chức chính trị - xã hội theo dõi các chỉ tiêu phát triển của TP.HCM.

Thành phố Hồ Chí Minh triển khai bản quyền trợ lý ảo AI cho các cơ quan, đơn vị- Ảnh: Lam Vân

Một vấn đề quan trọng khác được VKSND TP.HCM lưu ý là việc kết nối dữ liệu với các cơ quan Trung ương tổ chức theo hệ thống ngành dọc. Việc chia sẻ phải đảm bảo phù hợp với đặc thù riêng và tuân thủ tuyệt đối quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các thông tin nghiệp vụ chuyên ngành chỉ được cung cấp dưới dạng số liệu tổng hợp đã được phép công bố.

Đại diện lãnh đạo UBND TP.HCM khẳng định: “Thành phố không chỉ dừng lại ở các văn bản chỉ đạo. Với lộ trình hết năm 2025 phải hoàn thành số hóa 100% hồ sơ thủ tục hành chính và hướng tới mục tiêu quản trị theo thời gian thực vào năm 2026, chúng tôi đang dồn lực để dữ liệu thực sự trở thành tài nguyên tạo ra giá trị mới cho người dân. Đây là lời cam kết mạnh mẽ để TP.HCM về khai thác, chia sẻ thông tin, hướng tới xây dựng một chính quyền số minh bạch và phục vụ tốt nhất cho người dân"

Hoàng Bắc